Theo Nghị quyết 198/2025/QH15, kể từ ngày 01/01/2026, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh sẽ không còn được áp dụng phương pháp khoán thuế. Thay vào đó, toàn bộ đối tượng thuộc diện điều chỉnh phải thực hiện nghĩa vụ thuế theo phương pháp kê khai.
Quy định này đánh dấu một thay đổi quan trọng trong chính sách thuế, hướng tới việc nâng cao tính minh bạch, phản ánh đúng doanh thu thực tế và tăng cường hiệu quả quản lý đối với khu vực kinh tế hộ gia đình.
Đối tượng và thời điểm bắt buộc chuyển sang phương pháp kê khai
Việc chuyển đổi không áp dụng đồng loạt cho tất cả hộ kinh doanh mà được xác định dựa trên quy mô hoạt động, đặc biệt là doanh thu và số lượng lao động. Do đó, hộ kinh doanh cần nắm rõ điều kiện áp dụng và mốc thời gian chuyển đổi để tránh kê khai sai hoặc bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế.
Nhóm hộ kinh doanh thuộc diện bắt buộc kê khai
Những hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có quy mô lớn, hoặc có doanh thu hàng năm nằm trong khoảng từ 500 triệu đồng đến 3 tỷ đồng (tùy theo từng lĩnh vực sản xuất, kinh doanh) sẽ thuộc diện trọng điểm phải chuyển từ phương pháp khoán sang phương pháp kê khai.
Việc áp dụng kê khai nhằm đảm bảo số thuế phải nộp phản ánh đúng thực tế phát sinh, hạn chế tình trạng ấn định khoán không còn phù hợp.
Thời điểm chính thức bắt đầu kê khai thuế
Một trong những vấn đề được nhiều hộ kinh doanh quan tâm là liệu có phải kê khai hồi tố cho giai đoạn cuối năm 2025 hay không. Theo quy định tại Nghị quyết 198/2025/QH15, nội dung này được xác định rõ như sau:
- Trong năm 2025: Hộ kinh doanh vẫn tiếp tục nộp thuế theo phương pháp khoán, không có thay đổi.
Từ năm 2026, Hộ kinh doanh chính thức chuyển sang phương pháp kê khai, cụ thể:
- Nếu kê khai theo tháng: Kỳ kê khai đầu tiên là tháng 01/2026
- Nếu kê khai theo quý: Kỳ kê khai đầu tiên là Quý I/2026
Đáng chú ý, không phát sinh nghĩa vụ kê khai lùi cho Quý IV/2025, do giai đoạn này vẫn thuộc thời kỳ áp dụng thuế khoán.
Quy trình chuyển đổi từ hộ khoán sang hộ kê khai
Kể từ ngày 01/01/2026, hộ kinh doanh thuộc diện chuyển đổi cần thực hiện các thủ tục cần thiết theo quy định để hoàn tất việc áp dụng phương pháp kê khai, đảm bảo tuân thủ đầy đủ nghĩa vụ thuế trong giai đoạn mới.
Hồ sơ thay đổi phương pháp tính thuế
Hộ kinh doanh thực hiện thủ tục thông báo thay đổi phương pháp tính thuế bằng cách lập Tờ khai mẫu 08-MST theo quy định tại Thông tư 86/2024/TT-BTC và nộp cho cơ quan thuế đang quản lý trực tiếp để đăng ký chuyển từ hình thức khoán sang kê khai.
Kiểm kê hàng tồn tại thời điểm chuyển đổi
Trước khi chính thức áp dụng phương pháp kê khai, hộ kinh doanh cần rà soát và thống kê toàn bộ hàng hóa đang có tại thời điểm đầu kỳ. Việc kiểm kê phải bao quát cả hàng hóa có chứng từ hợp pháp và hàng chưa có hóa đơn.
Kết quả kiểm kê được lập thành biên bản xác nhận, làm cơ sở để xác định số dư hàng tồn đầu kỳ và ghi nhận vào hệ thống sổ sách kế toán kể từ ngày 01/01/2026.
Thực hiện đăng ký và sử dụng hóa đơn điện tử
Tùy theo mô hình hoạt động, hộ kinh doanh lựa chọn loại hóa đơn điện tử phù hợp:
- Hoạt động bán lẻ trực tiếp cho người tiêu dùng: Thực hiện đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử được khởi tạo từ máy tính tiền, đáp ứng yêu cầu kết nối và truyền dữ liệu theo quy định của cơ quan thuế.
- Hoạt động cung ứng dịch vụ hoặc bán buôn: Đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế, thông qua các đơn vị cung cấp giải pháp hóa đơn điện tử được cấp phép.
Tổ chức hệ thống Sổ sách kế toán theo quy định
Khi chuyển sang phương pháp kê khai, hộ kinh doanh có trách nhiệm mở và ghi chép đầy đủ sổ kế toán theo hướng dẫn tại Thông tư 88/2021/TT-BTC. Cụ thể, tối thiểu phải thực hiện ghi chép các sổ sau:
- Sổ nhật ký chung: Phản ánh toàn bộ nghiệp vụ kinh tế phát sinh theo trình tự thời gian.
- Sổ chi tiết doanh thu: Theo dõi riêng doanh thu từ hoạt động bán hàng hóa và cung ứng dịch vụ.
- Sổ chi tiết hàng tồn kho: Ghi nhận tình hình nhập – xuất – tồn đối với vật tư, công cụ, dụng cụ và hàng hóa.
- Sổ theo dõi chi phí sản xuất, kinh doanh: Phục vụ việc xác định kết quả hoạt động.
- Sổ theo dõi nghĩa vụ thuế: Quản lý các khoản thuế phải nộp, đã nộp với ngân sách nhà nước.
- Sổ theo dõi tiền lương và các khoản bảo hiểm: Ghi nhận chi tiết nghĩa vụ với người lao động.
Sổ tiền mặt và tiền gửi ngân hàng: Phản ánh tình hình thu – chi và biến động dòng tiền.
Lịch trình thực hiện kê khai và nộp thuế theo phương pháp mới
Việc theo dõi đúng mốc thời gian nộp hồ sơ khai thuế và nộp tiền thuế là yếu tố then chốt giúp hộ kinh doanh hạn chế rủi ro bị xử phạt do nộp chậm, đồng thời đảm bảo việc thực hiện nghĩa vụ thuế diễn ra suôn sẻ và đúng quy định.
| Tiêu chí | Kê khai theo tháng | Kê khai theo quý |
| Đối tượng áp dụng | Hộ kinh doanh có doanh thu năm liền kề trước trên 50 tỷ đồng | Hộ kinh doanh có doanh thu năm liền kề trước từ 50 tỷ đồng trở xuống. |
| Hồ sơ khai thuế | Mẫu 01/CNKD kèm Phụ lục 01-2/BK-HĐKD | Mẫu 01/CNKD kèm Phụ lục 01-2/BK-HĐKD |
| Thời hạn nộp tờ khai | Chậm nhất ngày 20 của tháng kế tiếp | Chậm nhất ngày 30 của tháng đầu quý kế tiếp |
| Thời hạn nộp thuế | Cùng thời hạn nộp tờ khai | Cùng thời hạn nộp tờ khai |
Việc xác định đúng hình thức kê khai thuế theo tháng hay theo quý có ý nghĩa quan trọng đối với hộ kinh doanh trong giai đoạn chuyển sang phương pháp kê khai. Căn cứ chủ yếu để lựa chọn là doanh thu của năm liền kề trước, từ đó áp dụng đúng thời hạn nộp hồ sơ và nộp tiền thuế tương ứng.
Thực hiện đúng quy định ngay từ đầu không chỉ giúp hộ kinh doanh tránh các khoản phạt do chậm nộp hoặc kê khai sai, mà còn tạo nền tảng cho việc quản lý tài chính minh bạch, ổn định và lâu dài trong bối cảnh chính sách thuế ngày càng chặt chẽ.
Hướng dẫn chuyển đổi trực tuyến thuế khoán sang kê khai cho Hộ kinh doanh
Chủ hộ kinh doanh có thể thực hiện đăng ký chuyển đổi thông qua Cổng dịch vụ công ngành thuế với các bước chi tiết sau:
Bước 1 – Đăng nhập hệ thống điện tử
Truy cập Cổng thông tin điện tử của cơ quan thuế tại địa chỉ dichvucong.gdt.gov.vn. Sau đó, thực hiện đăng nhập bằng tài khoản thuế điện tử cá nhân hoặc mã số thuế của hộ kinh doanh đã được cơ quan thuế cấp để tiến hành các thủ tục liên quan.
Bước 2 – Chọn mẫu tờ khai phù hợp
Tại màn hình quản lý của hệ thống, người nộp thuế truy cập vào chức năng Thủ tục hành chính, sau đó tiếp tục chọn mục Tờ khai. Tiếp theo, nhập mã số thuế để hệ thống tự động tra cứu và hiển thị các thủ tục liên quan.
Trong danh sách kết quả, người nộp thuế có thể tìm theo mã thủ tục 2.002259 hoặc lựa chọn trực tiếp Mẫu 01/CNKD – Tờ khai thuế áp dụng cho cá nhân kinh doanh, được ban hành kèm theo Thông tư 40/2021/TT-BTC.
| Tải Mẫu 01/CKND |
Bước 3 – Xác nhận địa điểm kinh doanh và lựa chọn kỳ kê khai
Sau khi hoàn tất việc lựa chọn mẫu tờ khai phù hợp, hộ kinh doanh cần xác định chính xác địa điểm phát sinh hoạt động sản xuất, kinh doanh theo thông tin đã đăng ký với cơ quan thuế.
Tiếp đó, người nộp thuế thực hiện lựa chọn kỳ kê khai thuế theo tháng hoặc theo quý, căn cứ vào mức doanh thu của năm liền kề trước đó. Việc lựa chọn đúng hình thức kê khai là yếu tố quan trọng nhằm đảm bảo hồ sơ được tiếp nhận hợp lệ và tránh phải điều chỉnh sau này.
Bước 4 – Khai báo việc chuyển đổi phương pháp và hoàn tất ký điện tử
Tại phần nội dung kê khai, hộ kinh doanh cần đánh dấu xác nhận chuyển từ phương pháp khoán sang phương pháp kê khai theo đúng quy định. Đồng thời, phải khai báo doanh thu ước tính của kỳ kê khai đầu tiên, tương ứng với Quý I năm 2026 hoặc tháng 01/2026, tùy theo hình thức kê khai đã lựa chọn.
Sau khi rà soát toàn bộ thông tin, người nộp thuế tiến hành ký số trên tờ khai bằng chữ ký số USB Token hoặc chữ ký số điện tử từ xa, rồi gửi hồ sơ qua hệ thống để hoàn tất thủ tục.
Những điểm cần lưu ý về chứng từ và quản lý tài chính
Theo quy định hiện hành, sau khi chuyển sang phương pháp kê khai, hộ kinh doanh cần đảm bảo tuân thủ các yêu cầu sau:
Yêu cầu về hóa đơn, chứng từ
Kể từ thời điểm áp dụng phương pháp kê khai, mọi khoản mua hàng hóa, dịch vụ phục vụ hoạt động kinh doanh đều phải có hóa đơn, chứng từ hợp pháp. Đây là căn cứ quan trọng để cơ quan thuế chấp nhận chi phí khi thực hiện thanh tra, kiểm tra.
Quản lý tài khoản thanh toán
Hộ kinh doanh cần mở tài khoản ngân hàng riêng cho hoạt động kinh doanh, tách biệt với chi tiêu cá nhân. Tài khoản này được sử dụng cho các giao dịch thanh toán từ 20 triệu đồng trở lên, theo yêu cầu về thanh toán không dùng tiền mặt.
Nghĩa vụ bảo hiểm xã hội
Khi chuyển sang hình thức kê khai, hộ kinh doanh phát sinh trách nhiệm đăng ký và đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động và cho chính chủ hộ (nếu thuộc diện tham gia), phù hợp với các quy định hiện hành của Luật Bảo hiểm xã hội.
Thông tin liên hệ MAN – Master Accountant Network
- Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
- Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
- Email: man@man.net.vn
Phụ trách sản xuất nội dung bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính.
