Hạn chót báo cáo tình hình sử dụng lao động kỳ cuối năm là trước ngày 05/12/2026, tức chỉ còn khoảng hai tuần. Đây là lúc kế toán phải xử lý cùng lúc khóa sổ, chuẩn bị quyết toán và một loạt báo cáo định kỳ. Trong số đó có một câu hỏi năm nào cũng gặp ở các công ty mới thành lập, công ty tạm ngừng hoạt động hoặc công ty chỉ có chủ sở hữu tự điều hành: không sử dụng lao động có phải nộp báo cáo không?
Bài viết dưới đây trả lời câu hỏi đó dựa trên văn bản pháp luật hiện hành: Bộ luật Lao động 2019, Nghị định 145/2020/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 35/2022/NĐ-CP), Nghị định 129/2025/NĐ-CP và chế tài tại Nghị định 283/2026/NĐ-CP. Bài cũng nêu các tình huống thực tế mà kế toán cần đối chiếu trước khi kết luận.
Không sử dụng lao động có phải nộp báo cáo không?
Từ thực tế làm dịch vụ kế toán, chúng tôi thấy câu hỏi không sử dụng lao động có phải nộp báo cáo không thường xuất hiện ở bốn nhóm doanh nghiệp sau:
- Doanh nghiệp mới thành lập nhưng chưa tuyển nhân sự, mọi việc do chủ sở hữu tự làm.
- Doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh, không còn người lao động trong kỳ.
- Công ty chỉ có chủ sở hữu kiêm giám đốc, không ký hợp đồng lao động và không chi trả tiền lương.
- Doanh nghiệp có người lao động đầu năm nhưng đến kỳ báo cáo thì tất cả đã nghỉ việc.
Các nhóm này có chung một vướng mắc: trên giấy tờ doanh nghiệp vẫn hoạt động nhưng thực tế lại không có người lao động. Nếu hiểu sai, doanh nghiệp có thể nộp những báo cáo không cần thiết, hoặc ngược lại, bỏ sót nghĩa vụ và bị xử phạt. Vì vậy cần trả lời câu hỏi này bằng chính các điều luật, cùng MAN – Master Accountant Network tìm hiểu ngay sau đây.
Legal basis

Khoản 2 Điều 4 Nghị định 145/2020/NĐ-CP (sửa đổi bởi khoản 1 Điều 73 Nghị định 35/2022/NĐ-CP)
Clause 2, Article 4 Decree 145/2020/ND-CP, được sửa đổi bởi khoản 1 Điều 73 Decree 35/2022/ND-CP, quy định về báo cáo sử dụng lao động:
Việc khai trình sử dụng lao động, định kỳ báo cáo tình hình thay đổi về lao động tại khoản 2 Điều 12 của Bộ luật Lao động được quy định như sau:
Định kỳ 06 tháng (trước ngày 05 tháng 6) và hằng năm (trước ngày 05 tháng 12), người sử dụng lao động phải báo cáo tình hình thay đổi lao động đến Sở Lao động – Thương binh và Xã hội thông qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia theo Mẫu số 01/PLI Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định này và thông báo đến cơ quan bảo hiểm xã hội cấp huyện nơi đặt trụ sở, chi nhánh, văn phòng đại diện. Trường hợp người sử dụng lao động không thể báo cáo tình hình thay đổi lao động thông qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia thì gửi báo cáo bằng bản giấy theo Mẫu số 01/PLI Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định này đến Sở Lao động – Thương binh và Xã hội và thông báo đến cơ quan bảo hiểm xã hội cấp huyện nơi đặt trụ sở, chi nhánh, văn phòng đại diện. Đối với lao động làm việc trong khu công nghiệp, khu kinh tế, người sử dụng lao động phải báo cáo tình hình thay đổi lao động đến Sở Lao động – Thương binh và Xã hội, cơ quan bảo hiểm xã hội cấp huyện nơi đặt trụ sở, chi nhánh, văn phòng đại diện và Ban quản lý khu công nghiệp, khu kinh tế để theo dõi.
Từ quy định trên, kế toán cần nắm ba điểm:
- Chủ thể có nghĩa vụ: Người sử dụng lao động.
- Nội dung báo cáo: Tình hình thay đổi lao động, theo Mẫu số 01/PLI.
- Kỳ báo cáo: 06 tháng (trước ngày 05/6) và hằng năm (trước ngày 05/12). Kỳ 6 tháng cuối năm 2026, hạn trước ngày 05/12/2026.
Điều 71 Nghị định 129/2025/NĐ-CP: Cơ quan tiếp nhận sau sắp xếp bộ máy
Điều 71 Nghị định 129/2025/NĐ-CP (có hiệu lực đến hết ngày 01/3/2027) quy định: trường hợp người sử dụng lao động không thể báo cáo tình hình sử dụng lao động thông qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia thì gửi báo cáo bằng bản giấy theo Mẫu số 01/PLI Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định 145/2020/NĐ-CP đến Sở Nội vụ và thông báo đến cơ quan bảo hiểm xã hội khu vực nơi đặt trụ sở, chi nhánh, văn phòng đại diện.
| Content | Decree 145/2020/ND-CP | Điều 71 Nghị định 129/2025/NĐ-CP |
| Cơ quan nhận báo cáo bản giấy | Sở Lao động – Thương binh và Xã hội | Sở Nội vụ |
| Cơ quan BHXH được thông báo | Cơ quan BHXH cấp huyện | Cơ quan BHXH khuu vực |
| Biểu mẫu | Form No. 01/PLI | Form No. 01/PLI |
Ngoài ra, về kênh nộp báo cáo năm 2026, doanh nghiệp tham khảo thêm quy định tại Thông tư 08/2026/TT-BNV trong bài viết doanh nghiệp nào phải báo cáo tình hình sử dụng lao động 2026.
Điều 12 Bộ luật Lao động 2019: Trách nhiệm quản lý lao động
Khoản 1 Điều 12 Bộ luật Lao động 2019 quy định:
Lập, cập nhật, quản lý, sử dụng sổ quản lý lao động bằng bản giấy hoặc bản điện tử và xuất trình khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền yêu cầu.
Khoản 2 của cùng điều này là căn cứ gốc của nghĩa vụ báo cáo:
Khai trình việc sử dụng lao động trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày bắt đầu hoạt động, định kỳ báo cáo tình hình thay đổi về lao động trong quá trình hoạt động với cơ quan chuyên môn về lao động thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và thông báo cho cơ quan bảo hiểm xã hội.
Khoản 2 Điều 3 Bộ luật Lao động 2019
Vì mọi nghĩa vụ trên đều đặt ra cho “người sử dụng lao động”, điều khoản định nghĩa là căn cứ quyết định để trả lời câu hỏi không sử dụng lao động có phải nộp báo cáo không:
Người sử dụng lao động là doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức, hợp tác xã, hộ gia đình, cá nhân có thuê mướn, sử dụng người lao động làm việc cho mình theo thỏa thuận; trường hợp người sử dụng lao động là cá nhân thì phải có năng lực hành vi dân sự đầy đủ.
Vậy không sử dụng lao động có phải nộp báo cáo không?
Đối chiếu các căn cứ trên, có thể lập luận theo ba bước:
- Nghĩa vụ báo cáo tình hình thay đổi lao động (khoản 2 Điều 12 Bộ luật Lao động 2019, khoản 2 Điều 4 Nghị định 145/2020/NĐ-CP) được đặt ra cho người sử dụng lao động.
- Theo khoản 2 Điều 3 Bộ luật Lao động 2019, một doanh nghiệp chỉ là người sử dụng lao động khi có thuê mướn, sử dụng người lao động làm việc cho mình theo thỏa thuận.
- Doanh nghiệp không thuê mướn, không sử dụng người lao động nào thì không phải là người sử dụng lao động, nên không phát sinh nghĩa vụ báo cáo tình hình thay đổi lao động.
Không sử dụng lao động có phải nộp báo cáo không? Theo quy định hiện hành, doanh nghiệp không sử dụng người lao động thì không thuộc diện phải nộp báo cáo tình hình sử dụng lao động 6 tháng cuối năm 2026. Ngược lại, chỉ cần sử dụng dù chỉ 01 người lao động, doanh nghiệp đã thuộc diện báo cáo, vì pháp luật không quy định ngưỡng số lượng lao động được miễn.
Áp dụng vào các tình huống thực tế
Trong quá trình tư vấn, đội ngũ MAN – Master Accountant Network tổng hợp những tình huống thường gặp trong thực tế:
| Situation | Báo cáo cuối kỳ năm 2026 |
| Chưa từng sử dụng người lao động kể từ khi thành lập | Không thuộc diện báo cáo |
| Chỉ có chủ sở hữu tự điều hành, không ký hợp đồng lao động, không trả lương | Không thuộc diện báo cáo |
| Có ít nhất 01 người làm việc theo hợp đồng lao động | Phải báo cáo |
| Có người lao động trong năm nhưng đã nghỉ hết trước kỳ báo cáo | Báo cáo để phản ánh biến động giảm lao động trong kỳ |
| Tạm ngừng kinh doanh nhưng còn người lao động đang tạm hoãn hợp đồng | Vẫn là người sử dụng lao động, thuộc diện báo cáo |
| Ký “hợp đồng dịch vụ”, “hợp đồng cộng tác viên” nhưng bản chất là quan hệ lao động | Có thể bị coi là hợp đồng lao động, thuộc diện báo cáo |
Tình huống cuối cùng là chỗ kế toán hay sai nhất. Khoản 1 Điều 13 Bộ luật Lao động 2019 quy định:
- Hợp đồng lao động là sự thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động về việc làm có trả công, tiền lương, điều kiện lao động, quyền và nghĩa vụ của mỗi bên trong quan hệ lao động. Trường hợp hai bên thỏa thuận bằng tên gọi khác nhưng có nội dung thể hiện về việc làm có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên thì được coi là hợp đồng lao động.
Vì vậy, khi xem xét câu hỏi không sử dụng lao động có phải nộp báo cáo không, kế toán phải nhìn vào bản chất quan hệ, không chỉ nhìn tên gọi của hợp đồng.
Góc nhìn kế toán: Nếu doanh nghiệp đã khai trình sử dụng lao động trước đây, hoặc có thông báo/yêu cầu từ cơ quan quản lý địa phương, nên liên hệ Sở Nội vụ nơi đặt trụ sở để xác nhận cách xử lý cho kỳ không phát sinh lao động. Đồng thời, nên lưu sẵn hồ sơ chứng minh không có người lao động trong kỳ (không có hợp đồng lao động, không có bảng lương, không đóng BHXH) để giải trình khi cần.
Không báo cáo tình hình sử dụng lao động 6 tháng cuối năm 2026 có bị phạt không?

Doanh nghiệp không sử dụng người lao động thì không thuộc diện báo cáo. Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp có sử dụng lao động mà kết luận sai và không nộp thì sẽ bị xử phạt.
Điểm c khoản 2 Điều 11 Nghị định 283/2026/NĐ-CP quy định về vi phạm quy định về tuyển dụng, quản lý lao động như sau:
- Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với tổ chức, cá nhân có một trong các hành vi sau đây:
- Phân biệt đối xử trong lao động trừ các hành vi phân biệt đối xử quy định tại khoản 1 Điều 10, điểm d khoản 1 Điều 19, khoản 2 Điều 34, khoản 1 Điều 40 và điểm a khoản 2 Điều 41 của Nghị định này;
- Sử dụng lao động chưa qua đào tạo hoặc chưa có chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia đối với nghề, công việc phải sử dụng lao động đã được đào tạo hoặc phải có chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia;
- Không báo cáo tình hình thay đổi về lao động theo quy định;
- Không lập sổ quản lý lao động hoặc lập sổ quản lý lao động không đúng thời hạn hoặc không đảm bảo các nội dung cơ bản theo quy định pháp luật.
Khoản 2 Điều 11 không thuộc các trường hợp loại trừ, nên mức 5 – 10 triệu đồng là mức phạt đối với cá nhân. Tổ chức bị phạt gấp đôi:
| Chủ thể vi phạm | Behavior | Penalty level |
| Người sử dụng lao động là cá nhân | Không báo cáo tình hình thay đổi về lao động | 5,000,000 – 10,000,000 VND |
| Người sử dụng lao động là tổ chức | Không báo cáo tình hình thay đổi về lao động | 10.000.000 – 20.000.000 đồng |
Như vậy, doanh nghiệp có sử dụng lao động mà không nộp báo cáo tình hình sử dụng lao động 6 tháng cuối năm 2026 sẽ bị phạt tiền từ 10 – 20 triệu đồng. Theo điểm d khoản 2 Điều 11, hành vi không lập sổ quản lý lao động cũng bị áp dụng cùng khung phạt.
Reference dịch vụ rà soát sổ sách kế toán trước kỳ chốt 05/12 để phát hiện và điều chỉnh kịp thời.
Giải pháp để doanh nghiệp không sai nghĩa vụ báo cáo lao động cuối năm
Câu hỏi không sử dụng lao động có phải nộp báo cáo không có vẻ đơn giản nhưng để trả lời đúng, kế toán phải đối chiếu đồng thời hợp đồng, BHXH, sổ sách và dữ liệu thuế. Việc này dễ bị bỏ qua khi khối lượng công việc cuối năm dồn lại.
- Nếu doanh nghiệp đã có kế toán nội bộ nhưng cần người hỗ trợ chuyên môn, từ việc xác định nghĩa vụ báo cáo, đánh giá bản chất hợp đồng đến xử lý chi phí lương, accounting consulting services sẽ giúp xử lý đúng ngay từ đầu.
- Nếu doanh nghiệp chưa có kế toán hoặc muốn giao trọn gói sổ sách, báo cáo định kỳ và quyết toán cuối năm, giải pháp thuê kế toán dịch vụ giúp kiểm soát toàn bộ hạn nộp và giảm rủi ro bị phạt.
Conclude
Tóm lại, với câu hỏi không sử dụng lao động có phải nộp báo cáo không, câu trả lời theo quy định hiện hành là: nghĩa vụ báo cáo tình hình thay đổi lao động chỉ đặt ra cho người sử dụng lao động. Vì vậy, doanh nghiệp thực sự không thuê mướn, không sử dụng người lao động nào thì không thuộc diện phải nộp báo cáo kỳ 6 tháng cuối năm 2026.
Ngược lại, chỉ cần có 01 người lao động, kể cả lao động ký dưới tên gọi hợp đồng khác nhưng mang bản chất quan hệ lao động, doanh nghiệp phải báo cáo trước ngày 05/12/2026. Nếu không báo cáo, doanh nghiệp có thể bị phạt từ 10 – 20 triệu đồng.
Kế toán nên rà soát ngay hợp đồng, dữ liệu BHXH và chi phí lương để trả lời chính xác câu hỏi không sử dụng lao động có phải nộp báo cáo không cho doanh nghiệp mình, trước khi hết hạn.
Contact MAN – Master Accountant Network today! để được hỗ trợ và tư vấn miễn phí.
Contact information MAN – Master Accountant Network
- Address: No. 19A, Street 43, Tan Thuan Ward, Ho Chi Minh City
- Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
- E-mail: man@man.net.vn
- Google Business Profile: View MAN – Master Accountant Network's Google Business Profile
- LinkedIn Founder: View expert Le Hoang Tuyen's LinkedIn profile.
Responsible for production and professional content review by: Mr. Le Hoang Tuyen – Founder & CEO of MAN – Master Accountant Network. Ông là Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm sâu sắc trong lĩnh vực Kế toán, Kiểm toán, Thuế và Tư vấn Pháp lý doanh nghiệp.
Câu hỏi thường gặp trường hợp không sử dụng lao động có phải nộp báo cáo không
Công ty mới thành lập năm 2026, chưa tuyển ai, không sử dụng lao động có phải nộp báo cáo không?
Không thuộc diện báo cáo, vì doanh nghiệp chưa thuê mướn, sử dụng người lao động nên chưa là “người sử dụng lao động” theo khoản 2 Điều 3 Bộ luật Lao động 2019. Khi bắt đầu sử dụng lao động, doanh nghiệp phát sinh nghĩa vụ khai trình và báo cáo định kỳ theo Điều 12 Bộ luật Lao động 2019.
Giám đốc kiêm chủ sở hữu, không ký hợp đồng lao động, không nhận lương thì sao?
Nếu thực sự không có quan hệ lao động với bất kỳ ai, doanh nghiệp không thuộc diện báo cáo. Kế toán cần kiểm tra để bảo đảm không có khoản chi lương nào được hạch toán.
Công ty có 1 nhân viên thì có phải báo cáo không?
Có. Pháp luật hiện hành không quy định ngưỡng số lượng lao động được miễn báo cáo.
Có lao động đầu năm nhưng đã nghỉ hết, không sử dụng lao động có phải nộp báo cáo không?
Trong kỳ đã có biến động giảm lao động, nên doanh nghiệp nên báo cáo để phản ánh đúng tình hình thay đổi lao động. Trường hợp chưa rõ, doanh nghiệp nên liên hệ Sở Nội vụ nơi đặt trụ sở để được hướng dẫn.
Thuộc diện báo cáo mà không nộp thì bị phạt bao nhiêu?
Doanh nghiệp (tổ chức) bị phạt từ 10 – 20 triệu đồng theo điểm c khoản 2 Điều 11 và khoản 1 Điều 7 Nghị định 283/2026/NĐ-CP.








