200/2014/TT-BTC 通函 còn hiệu lực không? Là câu hỏi được nhiều kế toán và doanh nghiệp quan tâm khi bước sang năm 2026. Thời điểm 通函 99/2025/TT-BTC chính thức co hiệu lực từ 01/01/2026. Bài viết này cập nhật rõ lộ trình thay thế, chỉ ra phần nào của Thông tư 200/2014/TT-BTC còn hiệu lực và những thay đổi quan trọng doanh nghiệp cần chuẩn bị để tránh rủi ro khi chuyển đổi chế độ kế toán từ năm 2026.
Thông tư 200/2014/TT-BTC còn hiệu lực không từ ngày 01/01/2026?
Thông tư 200 sẽ hết hiệu lực phần lớn và được thay thế bởi Thông tư 99/2025/TT-BTC kể từ ngày 01/01/2026.
Theo quy định tại Điều 31, Thông tư 99/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính, chế độ kế toán doanh nghiệp mới sẽ chính thức có hiệu lực thi hành và áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày 01/01/2026. Cụ thể, Thông tư 99 sẽ thay thế hoàn toàn các văn bản sau:
- Thông tư 200/2014/TT-BTC: Hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp.
- Thông tư 75/2015/TT-BTC: Sửa đổi, bổ sung Thông tư 200.
- Thông tư 53/2016/TT-BTC: Sửa đổi, bổ sung Thông tư 200.
- Thông tư 195/2012/TT-BTC: Hướng dẫn kế toán áp dụng cho đơn vị chủ đầu tư.
Như vậy, đối với kỳ lập báo cáo tài chính năm 2025, kế toán vẫn tiếp tục thực hiện theo Thông tư 200. Nhưng từ niên độ 2026, các doanh nghiệp phải chuyển sang áp dụng khung quy định mới tại Thông tư 99.
Những nội dung của Thông tư 200 tiếp tục được thực hiện
Dù bị thay thế phần lớn, nhưng Thông tư 200 chưa hoàn toàn biến mất. Có một mảng nội dung đặc thù vẫn được giữ lại để đảm bảo tính liên tục trong quản lý Nhà nước.
Đó chính là các nội dung liên quan đến kế toán cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước. Cụ thể, các điều khoản sau đây của Thông tư 200 vẫn tiếp tục có hiệu lực cho đến khi có văn bản quy phạm pháp luật khác thay thế:
- Các quy định hạch toán tại Điều 21 (khoản 3.11, 3.12); Điều 35 (khoản 3.3).
- Các hướng dẫn tại Điều 38, 40, 45, 47, 54, 57, 62, 63, 67, 71, 74, 77, 92, 93, 94 liên quan trực tiếp đến quy trình cổ phần hóa.
Điều này có nghĩa là các doanh nghiệp đang trong quá trình chuyển đổi sở hữu từ Nhà nước sang công ty cổ phần vẫn cần soi chiếu các dòng nghiệp vụ này tại Thông tư 200 cũ.
Đối tượng và điều kiện áp dụng chế độ kế toán mới từ năm 2026
Thông tư 99/2025/TT-BTC được thiết kế để chuẩn hóa hệ thống kế toán doanh nghiệp Việt Nam gần hơn với các chuẩn mực quốc tế.
- Đối tượng bắt buộc: Các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế (trừ các đơn vị có chế độ kế toán riêng do Bộ Tài chính ban hành).
- Đối tượng tự nguyện: Doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs), các cơ sở ngoài công lập, đơn vị kế toán khác được quyền lựa chọn áp dụng Thông tư 99 nếu thấy phù hợp với quy mô và yêu cầu quản lý.
- Nguyên tắc chuyển đổi: Khi đã chọn áp dụng, doanh nghiệp phải thực hiện nhất quán ít nhất trong một kỳ kế toán năm. Nếu có sự thay đổi chế độ kế toán giữa các năm, doanh nghiệp phải trình bày lại số liệu so sánh và giải trình rõ ràng trên Bản thuyết minh Báo cáo tài chính.
Những điểm mới “nóng” nhất từ ngày 01/01/2026
Bên cạnh việc xác định hiệu lực của Thông tư 200, kế toán cần đặc biệt lưu ý các quy định mới về đơn vị tiền tệ tại Thông tư 99:
Tự do hơn trong việc lựa chọn ngoại tệ làm đơn vị tiền tệ kế toán
Từ năm 2026, doanh nghiệp có thể chọn một loại ngoại tệ để ghi sổ kế toán nếu đáp ứng các tiêu chí:
- Là đơn vị tiền tệ ảnh hưởng chính đến giá bán hàng hóa, dịch vụ (thường dùng để niêm yết giá và thanh toán).
- Là đơn vị tiền tệ ảnh hưởng chính đến chi phí nhân công, nguyên vật liệu và các chi phí sản xuất khác.
Quy định nghiêm ngặt về chuyển đổi báo cáo sang VNĐ
Dù doanh nghiệp ghi sổ bằng ngoại tệ, nhưng khi nộp Báo cáo tài chính cho cơ quan Nhà nước hoặc công bố ra công chúng, Báo cáo đó bắt buộc phải được trình bày bằng Đồng Việt Nam (VND).
- Tài sản và nợ phải trả: Quy đổi theo tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình của ngân hàng thường xuyên giao dịch tại thời điểm cuối kỳ.
- Vốn chủ sở hữu: Quy đổi theo tỷ giá thực tế tại ngày góp vốn.
- Chênh lệch tỷ giá: Được ghi nhận vào chỉ tiêu “Chênh lệch tỷ giá hối đoái” thuộc phần vốn chủ sở hữu trên Báo cáo tình hình tài chính.
Để không bị động và đảm bảo tính chính xác trong kỳ chuyển đổi, doanh nghiệp có thể cân nhắc sử dụng 全方位会计服务 chuyên nghiệp từ các đơn vị chuyên kế toán – thuế như MAN – Master Accountant Network để được hỗ trợ chuyên sâu
Lời khuyên cho kế toán và doanh nghiệp
Việc Thông tư 200 hết hiệu lực và thay thế bằng Thông tư 99 là một thay đổi lớn. Để không bị động, doanh nghiệp cần:
- Cập nhật phần mềm kế toán: Liên hệ với các đơn vị cung cấp phần mềm để điều chỉnh hệ thống tài khoản và mẫu biểu báo cáo theo Thông tư 99 trước kỳ kế toán 2026.
- Đào tạo nhân sự: Tổ chức các buổi cập nhật kiến thức cho bộ phận kế toán để nắm rõ cách xử lý chênh lệch tỷ giá và các quy định chuyển tiếp.
- Rà soát dữ liệu năm 2025: Đảm bảo số dư cuối kỳ năm 2025 chuẩn xác để làm căn cứ chuyển số dư sang chế độ kế toán mới.
Hy vọng bài viết này đã giải đáp thỏa đáng câu hỏi “Thông tư 200/2014/TT-BTC còn hiệu lực không?” và giúp bạn có cái nhìn tổng quan về lộ trình thay đổi chính sách kế toán trong thời gian tới.
Liên hệ MAN – Master Accountant Network để được hỗ trợ và tư vấn miễn phí!
联系信息 MAN – 会计师大师网络
- 地址：胡志明市新顺坊43街19A号
- 手机/扎洛：0903 963 163 – 0903 428 622
- 电子邮件： man@man.net.vn
内容制作：先生 黎黄宣 – MAN – Master Accountant Network 的创始人兼首席执行官，越南注册会计师，拥有超过 30 年的会计、审计和财务咨询经验。
Câu hỏi thường gặp về Thông tư 200 và Thông tư 99
Không. Thông tư 99/2025/TT-BTC chỉ có hiệu lực áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày 01/01/2026. Do đó, Báo cáo tài chính năm 2025 vẫn phải tuân thủ Thông tư 200/2014/TT-BTC.
Không bắt buộc. Các doanh nghiệp SMEs vẫn có thể tiếp tục áp dụng Thông tư 133/2016/TT-BTC. Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp muốn nâng cao chuẩn mực quản trị hoặc có quy mô đang mở rộng, có thể tự nguyện lựa chọn áp dụng Thông tư 99 nhưng phải đảm bảo tính nhất quán trong kỳ kế toán.
Việc chuyển đổi chế độ kế toán chủ yếu là thay đổi về phương pháp hạch toán và trình bày. Doanh nghiệp cần thực hiện chuyển số dư từ hệ thống tài khoản cũ sang mới. Việc đánh giá lại tài sản chỉ thực hiện trong các trường hợp đặc thù theo quy định của pháp luật (như cổ phần hóa, chia tách, sáp nhập) hoặc theo yêu cầu cụ thể của chuẩn mực kế toán mới nếu có.
Các nội dung liên quan đến kế toán cổ phần hóa tại Thông tư 200 sẽ tiếp tục có hiệu lực cho đến khi Bộ Tài chính ban hành văn bản quy phạm pháp luật mới thay thế riêng cho mảng này. Tôi có thể lập Báo cáo tài chính năm 2025 theo Thông tư 99 không?
Doanh nghiệp vừa và nhỏ đang áp dụng Thông tư 133 có bắt buộc chuyển sang Thông tư 99 không?
Khi chuyển đổi từ Thông tư 200 sang Thông tư 99, có cần phải đánh giá lại toàn bộ tài sản không?
Thông tư 200 còn hiệu lực với mảng cổ phần hóa đến khi nào?
