Công văn 2398/CT-CS đang là một trong những văn bản được giới kế toán – thuế đặc biệt quan tâm trong năm 2026, nhất là khi liên quan trực tiếp đến điều kiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào đối với hàng hóa mua trả chậm, trả góp. Một trong những điểm đáng chú ý nhất của Công văn 2398/CT-CS là yêu cầu hàng hóa, dịch vụ có giá trị từ 05 triệu đồng trở lên phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt để đủ điều kiện khấu trừ thuế.
Vậy doanh nghiệp có bắt buộc phải chuyển khoản ngay từ đầu không? Nếu đến hạn thanh toán mà chưa có chứng từ chuyển khoản thì xử lý thế nào? Bài viết dưới đây sẽ phân tích đầy đủ nội dung của Công văn 2398/CT-CS, giúp doanh nghiệp hiểu đúng và tránh rủi ro khi quyết toán thuế.
Bối cảnh và sự cần thiết của Công văn 2398/CT-CS
Công văn 2398/CT-CS được Cục Thuế ban hành ngày 15/04/2026 nhằm hướng dẫn chính sách thuế GTGT đối với hàng hóa, dịch vụ mua trả chậm, trả góp có giá trị từ 05 triệu đồng trở lên.
Nội dung trọng tâm của Công văn 2398/CT-CS xoay quanh việc áp dụng:
- Khoản 2 Điều 14 Luật Thuế GTGT 2024
- Điều 25 政令181/2025/ND-CP
- Điều 26 Nghị định 181/2025/NĐ-CP
Theo đó, cơ sở kinh doanh muốn khấu trừ thuế GTGT đầu vào phải đáp ứng đủ điều kiện về hóa đơn hợp lệ và chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với các giao dịch thuộc diện bắt buộc.
Hàng hóa trả góp từ 5 triệu trở lên có bắt buộc phải chuyển khoản?
Câu trả lời là Có, nếu doanh nghiệp muốn được khấu trừ thuế GTGT đầu vào.
Theo Công văn 2398/CT-CS, đối với hàng hóa, dịch vụ mua trả chậm, trả góp có giá trị từ 05 triệu đồng trở lên (đã bao gồm thuế GTGT), doanh nghiệp phải có:
- Hợp đồng mua bán bằng văn bản
- Hóa đơn GTGT hợp lệ
- 非現金支払伝票
Điều này có nghĩa là nếu doanh nghiệp mua hàng trả góp từ 5 triệu đồng trở lên mà chỉ thanh toán bằng tiền mặt thì sẽ không đủ điều kiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào.
Chưa đến hạn thanh toán có được khấu trừ thuế không?
Đây là điểm rất quan trọng trong Công văn 2398/CT-CS.
Nếu doanh nghiệp mua hàng trả góp nhưng chưa đến thời điểm thanh toán theo hợp đồng hoặc phụ lục hợp đồng, thì dù chưa có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt, doanh nghiệp vẫn được tạm thời khấu trừ thuế GTGT đầu vào.
例えば：
- Doanh nghiệp mua thiết bị trị giá 50 triệu đồng
- Hợp đồng quy định thanh toán sau 60 ngày
- Tại thời điểm nhận hóa đơn và kê khai thuế, chưa đến hạn thanh toán.
Kết quả: Doanh nghiệp vẫn được kê khai khấu trừ thuế GTGT đầu vào. Quy định này giúp doanh nghiệp không bị gián đoạn quyền khấu trừ chỉ vì chưa đến kỳ thanh toán thực tế.
Đến hạn mà không chuyển khoản thì sao?
Đây chính là nội dung khiến nhiều kế toán cần đặc biệt lưu ý trong Công văn 2398/CT-CS.
Nếu đến thời điểm thanh toán theo hợp đồng mà doanh nghiệp không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt, thì doanh nghiệp phải:
Kê khai điều chỉnh giảm số thuế GTGT đầu vào đã khấu trừ
Việc điều chỉnh này phải thực hiện ngay tại kỳ tính thuế phát sinh nghĩa vụ thanh toán theo hợp đồng hoặc phụ lục hợp đồng.
Tức là:
- Đã từng được khấu trừ trước đó
- Nhưng đến hạn thanh toán lại không chuyển khoản đúng quy định.
Phải điều chỉnh giảm phần thuế GTGT đầu vào tương ứng. Đây là điểm bắt buộc theo Công văn 2398/CT-CS, không phải lựa chọn của doanh nghiệp.
Sau khi điều chỉnh giảm, có được khấu trừ lại không?
Theo Công văn 2398/CT-CS, nếu sau khi đã kê khai điều chỉnh giảm thuế GTGT đầu vào, doanh nghiệp bổ sung được chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt hợp lệ, thì doanh nghiệp được thực hiện kê khai khấu trừ lại phần giá trị đó theo quy định.
Điều này rất quan trọng vì giúp doanh nghiệp không bị mất hoàn toàn quyền khấu trừ, mà chỉ là điều chỉnh theo đúng thời điểm pháp luật yêu cầu.
Tuy nhiên, để tránh phát sinh thủ tục phức tạp, doanh nghiệp nên chủ động kiểm soát lịch thanh toán và hồ sơ chứng từ ngay từ đầu.
Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt hợp lệ gồm những gì?
Theo Điều 26 Nghị định 181/2025/NĐ-CP được dẫn chiếu trong Công văn 2398/CT-CS, chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt là chứng từ chứng minh việc thanh toán theo quy định của Nghị định 52/2024/NĐ-CP về thanh toán không dùng tiền mặt.
Các hình thức phổ biến gồm:
- Chuyển khoản ngân hàng
- Ủy nhiệm chi
- Lệnh chi
- Séc
- Nhờ thu
- Ủy nhiệm thu
Đặc biết lưu ý: Bên mua nộp tiền mặt vào tài khoản của bên bán không được xem là thanh toán không dùng tiền mặt. Đây là lỗi rất phổ biến khiến nhiều doanh nghiệp bị loại chi phí và loại thuế GTGT đầu vào khi thanh tra thuế.
Những lưu ý quan trọng cho kế toán doanh nghiệp
Để giảm thiểu rủi ro sai sót khi áp dụng theo tinh thần hướng dẫn tại Công văn 2398/CT-CS, doanh nghiệp cần chủ động kiểm tra lại toàn bộ các giao dịch có giá trị lớn, đặc biệt là những khoản mua hàng có thời gian thanh toán kéo dài hoặc phát sinh theo hình thức trả chậm, trả góp.
Những đầu việc doanh nghiệp nên triển khai sớm
Dưới đây là các nội dung nghiệp vụ quan trọng cần ưu tiên thực hiện nhằm đảm bảo tuân thủ đúng quy định:
- Kiểm tra toàn bộ danh sách hợp đồng mua hàng trả chậm, trả góp có giá trị từ 05 triệu đồng trở lên phát sinh trong kỳ kế toán hiện tại để xác định các khoản cần theo dõi riêng.
- Đối chiếu và rà soát tính pháp lý của các phụ lục hợp đồng trong trường hợp hai bên có điều chỉnh điều khoản thanh toán, gia hạn thời gian trả tiền hoặc thay đổi nội dung thỏa thuận ban đầu.
- Sắp xếp và chuẩn hóa hồ sơ chứng từ liên quan, bao gồm hợp đồng gốc, hóa đơn điện tử, chứng từ thanh toán qua ngân hàng và các tài liệu đối chiếu công nợ nhằm phục vụ công tác giải trình khi cần thiết.
- Với các trường hợp phát sinh nghiệp vụ phức tạp như thanh toán bù trừ công nợ, thanh toán qua bên được ủy quyền hoặc giao dịch có yếu tố đối ứng nhiều chiều, doanh nghiệp nên tham khảo giải pháp chuyên sâu từ フルサービス会計 của MAN – Master Accountant Network để đảm bảo tuân thủ đúng quy định và hạn chế rủi ro thuế.
Tăng cường kiểm soát rủi ro thuế cho doanh nghiệp
Việc hiểu đúng và thực hiện đầy đủ các yêu cầu theo Công văn 2398/CT-CS không chỉ giúp doanh nghiệp tránh sai phạm mà còn tạo nền tảng quản trị tài chính bền vững hơn. Cụ thể, doanh nghiệp có thể:
- Hạn chế tình trạng bị động khi cơ quan thuế kiểm tra, đồng thời tránh các khoản xử phạt phát sinh trong kỳ quyết toán thuế.
- Minh bạch hóa việc kê khai và khấu trừ thuế đầu vào, qua đó bảo vệ dòng tiền thực tế và hỗ trợ kế hoạch tài chính dài hạn.
- Xây dựng hệ thống hồ sơ thuế bài bản, chuyên nghiệp, tạo lợi thế trong các hoạt động vay vốn, kiểm toán, M&A hoặc các giao dịch tài chính quan trọng khác.
結論する
Công văn 2398/CT-CS không chỉ là hướng dẫn về điều kiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào đối với hàng hóa mua trả chậm, trả góp mà còn là cơ sở quan trọng giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt rủi ro thuế trong quá trình vận hành. Việc chủ động rà soát hợp đồng, chuẩn hóa chứng từ thanh toán và đảm bảo đúng điều kiện pháp lý sẽ giúp doanh nghiệp tránh được những sai sót đáng tiếc khi quyết toán thuế.
Trong bối cảnh chính sách thuế ngày càng được kiểm soát chặt chẽ, sự chuẩn bị sớm luôn là lợi thế lớn nhất. Nếu doanh nghiệp đang gặp vướng mắc trong việc xác định điều kiện khấu trừ, xử lý chứng từ thanh toán phức tạp hoặc cần rà soát hồ sơ thuế theo đúng quy định mới nhất, MAN – Master Accountant Network sẽ là đối tác đồng hành đáng tin cậy. Với kinh nghiệm hơn 30 năm trong tư vấn kế toán thuế và quản trị rủi ro doanh nghiệp, MAN giúp doanh nghiệp tối ưu tuân thủ, bảo vệ dòng tiền và xây dựng nền tảng tài chính vững chắc cho tăng trưởng dài hạn.
接触 để được hỗ trợ và tư vấn miễn phí!
連絡先 MAN – マスター会計士ネットワーク
- 住所：ホーチミン市タントゥアン区43番地19A号
- 携帯電話/ザロ: 0903 963 163 – 0903 428 622
- メールアドレス: man@man.net.vn
コンテンツ制作：Mr. レ・ホアン・トゥエン – MAN – Master Accountant Network の創設者兼 CEO、会計、監査、財務コンサルティングの分野で 30 年以上の経験を持つベトナムの CPA 監査人。
Câu hỏi thường gặp về Công văn 2398/CT-CS
Điều này đảm bảo tính xác thực. Nếu chuyển khoản từ một tài khoản lạ không nằm trong danh mục quản lý của doanh nghiệp, chứng từ đó có thể bị nghi ngờ là giao dịch giả tạo. Công văn 2398/CT-CS yêu cầu tính thống nhất trong hệ thống dữ liệu thuế.
Phải cần có hợp đồng giữa ba bên và các chứng từ chuyển tiền minh bạch giữa doanh nghiệp, công ty tài chính và người bán. Mọi luồng tiền đều phải để lại dấu vết kỹ thuật số trên hệ thống ngân hàng để đảm bảo tính tuân thủ.
Điều này phụ thuộc vào bản chất giao dịch và hồ sơ chứng minh đi kèm. Nếu việc bù trừ công nợ có đầy đủ biên bản đối chiếu, xác nhận công nợ giữa các bên và đáp ứng đúng quy định pháp luật thuế, cơ quan thuế có thể chấp nhận. Tuy nhiên, đây là nhóm nghiệp vụ có rủi ro cao nên doanh nghiệp cần rà soát kỹ trước khi áp dụng.
Trong nhiều trường hợp, doanh nghiệp vẫn được kê khai khấu trừ trước nếu có đầy đủ hóa đơn hợp pháp, hợp đồng mua bán và điều khoản thanh toán trả chậm, trả góp rõ ràng. Tuy nhiên, sau thời hạn thanh toán theo hợp đồng, nếu doanh nghiệp không bổ sung được chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt thì phải kê khai điều chỉnh giảm phần thuế GTGT đã khấu trừ trước đó.
Có. Theo tinh thần hướng dẫn tại Công văn 2398/CT-CS, đối với hàng hóa, dịch vụ mua trả chậm hoặc trả góp có giá trị từ 05 triệu đồng trở lên (đã bao gồm thuế GTGT), doanh nghiệp vẫn phải đáp ứng điều kiện thanh toán không dùng tiền mặt để được khấu trừ thuế GTGT đầu vào. Nếu không có chứng từ thanh toán hợp lệ qua ngân hàng, khoản thuế này có thể bị loại khi quyết toán. Tại sao Công văn 2398/CT-CS lại nhấn mạnh vào việc thanh toán qua tài khoản đã đăng ký với cơ quan thuế?
Nếu thanh toán trả góp qua các đơn vị trung gian như công ty tài chính, nên cần lưu ý gì?
Thanh toán bù trừ công nợ có được xem là thanh toán không dùng tiền mặt không?
Nếu đến thời điểm kê khai thuế doanh nghiệp chưa thanh toán thì có được khấu trừ thuế GTGT đầu vào không?
Doanh nghiệp mua hàng trả chậm, trả góp trên 05 triệu đồng có bắt buộc thanh toán qua ngân hàng không?
