Không xuất hóa đơn khi bán hàng hóa, dịch vụ không chỉ là lỗi thủ tục về hóa đơn. Theo 2025년 세무행정법, đây được xác định là hành vi trốn thuế; nếu số tiền thuế trốn đạt ngưỡng luật định, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 200 Bộ luật Hình sự. Bài viết dưới đây hệ thống ngưỡng hình sự, mức phạt hành chính áp dụng từ năm 2026 và các bước kế toán cần làm để doanh nghiệp không rơi vào vùng rủi ro.
Không xuất hóa đơn có phải là hành vi trốn thuế không?
Có. Hành vi không xuất hóa đơn và không kê khai thuế khi bán hàng hóa, dịch vụ được liệt kê trực tiếp trong nhóm hành vi trốn thuế tại khoản 4 Điều 45 Luật Quản lý thuế 2025. Nghĩa là cơ quan thuế không xem đây là sai sót hóa đơn đơn thuần, mà xét dưới góc độ làm thiếu số thuế phải nộp.
Căn cứ khoản 4 Điều 45 Luật Quản lý thuế 2025
Hành vi vi phạm trong lĩnh vực quản lý thuế, cụ thể đối với hành vi trốn thuế:
- Không nộp hồ sơ đăng ký thuế; không nộp hồ sơ khai thuế; nộp hồ sơ khai thuế sau 90 ngày kể từ ngày hết thời hạn nộp hồ sơ khai thuế hoặc ngày hết thời hạn gia hạn nộp hồ sơ khai thuế theo quy định của Luật này dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp hoặc tăng số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn;
- Không ghi chép, ghi nhận trong sổ kế toán các khoản thu liên quan đến việc xác định số tiền thuế phải nộp;
- Không lập hóa đơn và không kê khai thuế khi bán hàng hóa, dịch vụ theo quy định của pháp luật hoặc ghi giá trị trên hóa đơn bán hàng thấp hơn giá trị thanh toán thực tế của hàng hóa, dịch vụ đã bán để khai thuế;
- Sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp, sử dụng không hợp pháp hóa đơn, chứng từ để hạch toán hàng hóa, dịch vụ mua vào trong hoạt động phát sinh nghĩa vụ thuế làm giảm số tiền thuế phải nộp hoặc làm tăng số tiền thuế được miễn, số tiền thuế được giảm hoặc tăng số tiền thuế được khấu trừ, số tiền thuế được hoàn, số tiền thuế không phải nộp.
Theo điểm c, có 02 dạng hành vi cùng bị xác định là trốn thuế:
- Không lập hóa đơn và không kê khai thuế khi bán hàng hóa, dịch vụ theo quy định của pháp luật.
- Ghi giá trị trên hóa đơn bán hàng thấp hơn giá trị thanh toán thực tế của hàng hóa, dịch vụ đã bán để khai thuế (thường gọi là “xuất hóa đơn thấp hơn giá thực”).
Lưu ý chuyên môn: Câu chữ điểm c dùng liên từ “và”, tức là không lập hóa đơn 그리고 không kê khai thuế. Trường hợp doanh nghiệp không xuất hóa đơn nhưng vẫn kê khai đầy đủ doanh thu, nghĩa vụ thuế không bị thiếu, thì hành vi được xử lý theo nhóm vi phạm về hóa đơn (trình bày ở phần mức phạt hành chính bên dưới), chứ không mặc nhiên là trốn thuế. Vì vậy, sổ kế toán ghi nhận đầy đủ doanh thu là “lá chắn” đầu tiên của doanh nghiệp.
Không xuất hóa đơn từ bao nhiêu tiền thì bị truy cứu trách nhiệm hình sự?
Hành vi không xuất hóa đơn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội trốn thuế khi số tiền trốn thuế từ 100 triệu đồng đến dưới 300 triệu đồng, hoặc dưới 100 triệu đồng nhưng người thực hiện đã có tiền sự, tiền án theo luật định. Mức xử lý: phạt tiền từ 100 triệu đồng đến 500 triệu đồng hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm.
Điểm c khoản 1 Điều 200 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017)
Điều 200 Bộ luật Hình sự 2015, được sửa đổi bởi điểm a khoản 47 Điều 1 Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017, quy định:
Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây trốn thuế với số tiền từ 100.000.000 đồng đến dưới 300.000.000 đồng hoặc dưới 100.000.000 đồng nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi trốn thuế hoặc đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 188, 189, 190, 191, 192, 193, 194, 195, 196, 202, 250, 251, 253, 254, 304, 305, 306, 309 và 311 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm: … c) Không xuất hóa đơn khi bán hàng hóa, dịch vụ hoặc ghi giá trị trên hóa đơn bán hàng thấp hơn giá trị thanh toán thực tế của hàng hóa, dịch vụ đã bán; d) Sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp để hạch toán hàng hóa, nguyên liệu đầu vào trong hoạt động phát sinh nghĩa vụ thuế làm giảm số tiền thuế phải nộp hoặc làm tăng số tiền thuế được miễn, số tiền thuế được giảm hoặc tăng số tiền thuế được khấu trừ, số tiền thuế được hoàn; đ) Sử dụng chứng từ, tài liệu không hợp pháp khác để xác định sai số tiền thuế phải nộp, số tiền thuế được hoàn; …
Từ điều luật, hành vi không xuất hóa đơn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự khi thuộc một trong hai trường hợp:
| 사례 | 상태 | Hình phạt |
| 1 | Trốn thuế với số tiền từ 100 triệu đồng đến dưới 300 triệu đồng | Phát tiền từ 100 – 500 triệu đồng hoặc phạt từ 03 tháng – 01 năm tù |
| 2 | Trốn thuế dưới 100 triệu đồng nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi trốn thuế, hoặc đã bị kết án về tội trốn thuế hay một trong các tội tại Điều 200 viện dẫn, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm | Phạt tiền từ 100 – 500 triệu đồng hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm tù. |
Khung trên là khung cơ bản tại khoản 1. Số tiền trốn thuế từ 300 triệu đồng trở lên sẽ bị xem xét theo các khung tăng nặng tại các khoản tiếp theo của Điều 200.
Ngưỡng 100 triệu đồng là tiền thuế trốn, không phải giá trị hóa đơn
Đây là điểm nhiều chủ doanh nghiệp hiểu nhầm. Con số 100 triệu đồng trong Điều 200 là số tiền thuế trốn, không phải tổng giá trị hàng hóa, dịch vụ đã bán mà không xuất hóa đơn.
예를 들어: Một doanh nghiệp bán hàng chịu thuế GTGT 10%, không xuất hóa đơn và không kê khai doanh thu 1 tỷ đồng. Chỉ riêng thuế GTGT bị thiếu đã là 100 triệu đồng; chưa kể phần thuế thu nhập doanh nghiệp bị thiếu tương ứng với thu nhập không kê khai. Như vậy, doanh thu không xuất hóa đơn ở mức khoảng 1 tỷ đồng đã có thể chạm ngưỡng hình sự. Số tiền thuế trốn thực tế do cơ quan có thẩm quyền xác định theo từng hồ sơ.
Ngoài trách nhiệm về thuế, việc cố ý không ghi sổ các khoản thu còn có thể bị xem xét dưới góc độ tội vi phạm quy định về kế toán nếu đủ yếu tố cấu thành, đây là rủi ro mà kế toán trưởng cần đánh giá song song.
Mức phạt hành chính khi không xuất hóa đơn từ năm 2026
Khi chưa đến mức truy cứu hình sự, hành vi không xuất hóa đơn bị xử phạt vi phạm hành chính về hóa đơn. Mức phạt tiền cao nhất là từ 60 triệu đồng đến 80 triệu đồng, áp dụng với tổ chức bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ không lập từ 50 số hóa đơn trở lên.
Khoản 3 Điều 24 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 310/2025/NĐ-CP
Mức phạt không xuất hóa đơn được phân theo số lượng hóa đơn không lập và theo bản chất giao dịch:
| Số lượng hóa đơn không lặp | Bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ theo quy định | Hàng khuyến mại, quảng cáo, hàng mẫu, cho, biếu, tặng, tiêu dùng nội bộ, cho vay, cho mượn |
| 01 송장 번호 | Phạt tiền từ 1.000.000 – 2.000.000 đồng | 경고 |
| Từ 02 đến dưới 10 số hóa đơn | Phạt tiền từ 2.000.000 – 10.000.000 đồng | Phạt tiền từ 1.000.000 – 2.000.000 đồng |
| Từ 10 đến dưới 20 số hóa đơn | Phạt tiền từ 10.000.000 – 30.000.000 đồng | Phạt tiền từ 2.000.000 – 10.000.000 đồng |
| Từ 20 đến dưới 50 số hóa đơn | Phạt tiền từ 30.000.000 – 50.000.000 | Phạt tiền từ 2.000.000 – 10.000.000 đồng |
| Từ 50 đến dưới 100 số hóa đơn | Phạt tiền từ 60.000.000 – 80.000.000 đồng | Phạt tiền từ 10.000.000 – 30.000.000 đồng |
| Từ 100 số hóa đơn trở lên | Phạt tiền từ 60.000.000 – 80.000.000 đồng | Phạt tiền từ 30.000.000 – 50.000.000 đồng |
Như vậy, trường hợp bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ theo quy định mà không xuất hóa đơn từ 50 đến dưới 100 số hóa đơn và từ 100 số hóa đơn trở lên sẽ bị phạt tiền từ 60 – 80 triệu đồng.
Ba lưu ý khi áp dụng bảng phạt:
- Mức phạt trên áp dụng đối với tổ chức. Cá nhân vi phạm thì mức phạt tiền bằng một nửa mức phạt tổ chức (theo Điều 7 Nghị định 125/2020/NĐ-CP).
- Hộ gia đình, hộ kinh doanh là người nộp thuế áp dụng mức phạt tiền như đối với cá nhân (theo Điều 7 Nghị định 125/2020/NĐ-CP).
- Hàng mẫu, khuyến mại, biếu tặng, tiêu dùng nội bộ cũng phải lập hóa đơn. Mức phạt cho nhóm này thấp hơn nhưng không được miễn; doanh nghiệp nên nắm rõ quy định xuất hóa đơn đối với hàng mẫu để tránh vi phạm lặp lại theo số lượng hóa đơn.
Điểm cần phân biệt: Bảng phạt trên xử lý vi phạm về hóa đơn. Nếu việc không xuất hóa đơn đi kèm không kê khai thuế, hành vi chuyển sang nhóm trốn thuế theo khoản 4 Điều 45 Luật Quản lý thuế 2025 và có thể bị xem xét theo Điều 200 Bộ luật Hình sự khi đủ ngưỡng.
Những tình huống không xuất hóa đơn doanh nghiệp hay gặp trong thực tế
Phần lớn vi phạm không xuất phát từ ý định trốn thuế, mà từ thói quen bán hàng và quy trình kế toán lỏng lẻo. 05 tình huống dưới đây thường bị phát hiện qua đối chiếu dữ liệu hóa đơn điện tử, sao kê ngân hàng và thông tin từ bên mua:
- Khách lẻ không lấy hóa đơn nên bên bán không lập: Việc khách không yêu cầu không làm mất nghĩa vụ lập hóa đơn của người bán.
- Thu tiền qua tài khoản cá nhân của chủ doanh nghiệp: Doanh thu không đi qua tài khoản công ty dễ bị bỏ sót cả hóa đơn lẫn sổ kế toán — đúng hai dấu hiệu tại điểm b và điểm c khoản 4 Điều 45 Luật Quản lý thuế 2025.
- Xuất hóa đơn thấp hơn giá thanh toán thực tế theo đề nghị của khách hàng: Hành vi này được xử lý ngang với không xuất hóa đơn cả về thuế lẫn hình sự.
- Hàng biếu tặng, khuyến mại, tiêu dùng nội bộ không lập hóa đơn vì cho rằng “không có doanh thu”.
- Lập hóa đơn trễ so với thời điểm bán hàng, dồn vào cuối kỳ hoặc quên hẳn ở các giao dịch nhỏ lẻ.
Cách phòng ngừa rủi ro không xuất hóa đơn cho doanh nghiệp
Để không xuất hóa đơn không trở thành rủi ro hình sự, doanh nghiệp cần kiểm soát ở ba lớp: hóa đơn, sổ sách và tờ khai.
- Lớp hóa đơn: Quy định nội bộ “mỗi giao dịch bán ra đều có hóa đơn”, kể cả khách lẻ và hàng biếu tặng, khuyến mại, hàng mẫu.
- Lớp sổ sách: Đối chiếu định kỳ doanh thu trên sổ, sao kê ngân hàng và dữ liệu hóa đơn điện tử đã lập; mọi khoản thu phải về tài khoản doanh nghiệp.
- Lớp tờ khai: Rà soát chênh lệch giữa doanh thu kê khai và doanh thu thực tế trước khi nộp tờ khai; phát hiện sai sót thì khai bổ sung sớm, trước khi cơ quan thuế kiểm tra.
Với doanh nghiệp nhỏ chưa có bộ máy kế toán đủ mạnh, phương án hiệu quả về chi phí là 회계 서비스 아웃소싱 để chuẩn hóa quy trình lập hóa đơn ngay từ đầu. Nếu cần một đầu mối xử lý trọn quy trình từ hóa đơn, sổ sách đến báo cáo thuế, 전체 회계 서비스 giúp doanh nghiệp giảm đáng kể rủi ro bỏ sót hóa đơn đầu ra.
끝내다
Không xuất hóa đơn kèm không kê khai thuế là hành vi trốn thuế theo khoản 4 Điều 45 Luật Quản lý thuế 2025. Khi số tiền thuế trốn từ 100 triệu đồng đến dưới 300 triệu đồng, hoặc dưới 100 triệu đồng nhưng đã có tiền sự, tiền án theo luật định.
Người vi phạm có thể bị phạt tiền từ 100 triệu đồng đến 500 triệu đồng hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm theo Điều 200 Bộ luật Hình sự. Dưới ngưỡng đó, tổ chức vẫn đối mặt mức phạt hành chính tới 60 – 80 triệu đồng theo khoản 3 Điều 24 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 310/2025/NĐ-CP.
Điều đáng nhớ nhất: Ngưỡng hình sự tính trên tiền thuế trốn, nên doanh thu không xuất hóa đơn chỉ khoảng 1 tỷ đồng đã có thể chạm ngưỡng. Kiểm soát từ khâu lập hóa đơn luôn rẻ hơn xử lý hậu quả.
Nếu doanh nghiệp muốn rà soát lại quy trình hóa đơn đầu ra hoặc chuyển giao toàn bộ công tác kế toán cho đội ngũ chuyên nghiệp, doanh nghiệp có thể tham khảo bảng báo giá dịch vụ kế toán của MAN – 마스터 회계사 네트워크 để chọn gói phù hợp quy mô hoạt động.
Câu hỏi thường gặp về trường hợp không xuất hóa đơn
Không xuất hóa đơn bao nhiêu tiền thì bị truy cứu trách nhiệm hình sự?
Khi số tiền trốn thuế từ 100 triệu đồng đến dưới 300 triệu đồng, hoặc dưới 100 triệu đồng nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi trốn thuế, hoặc đã bị kết án về tội trốn thuế hay các tội tại Điều 200 viện dẫn mà chưa được xóa án tích (điểm c khoản 1 Điều 200 Bộ luật Hình sự).
Ngưỡng 100 triệu đồng tính trên giá trị hóa đơn hay tiền thuế?
Tính trên số tiền thuế trốn, không phải tổng giá trị hàng hóa, dịch vụ đã bán.
Mức phạt hành chính cao nhất khi không xuất hóa đơn là bao nhiêu?
Từ 60 – 80 triệu đồng đối với tổ chức không lập từ 50 số hóa đơn trở lên khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ (khoản 3 Điều 24 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 310/2025/NĐ-CP).
Cá nhân, hộ kinh doanh không xuất hóa đơn bị phạt thế nào?
Mức phạt tiền bằng một nửa mức phạt áp dụng với tổ chức (Điều 7 Nghị định 125/2020/NĐ-CP).
Ghi giá trên hóa đơn thấp hơn giá thực tế có bị xử lý như không xuất hóa đơn không?
Có. Cả khoản 4 Điều 45 Luật Quản lý thuế 2025 và điểm c khoản 1 Điều 200 Bộ luật Hình sự đều đặt hành vi này cùng nhóm với không xuất hóa đơn.
Hàng biếu tặng, hàng mẫu có phải xuất hóa đơn không?
Có. Không lập hóa đơn cho hàng khuyến mại, quảng cáo, hàng mẫu, cho, biếu, tặng, tiêu dùng nội bộ vẫn bị xử phạt, từ cảnh cáo đến 30 – 50 triệu đồng tùy số lượng hóa đơn.
