Kế toán chi phí trong doanh nghiệp thương mại từ năm 2026 không còn là câu chuyện ghi nhận giá vốn đơn thuần, mà đã trở thành “công cụ sống còn” quyết định biên lợi nhuận và khả năng tuân thủ thuế. Chỉ một sai lệch nhỏ trong phân loại chi phí thu mua, chi phí bán hàng hay phí sàn TMĐT cũng có thể khiến doanh nghiệp bị đội giá vốn, giảm lợi nhuận và đối mặt rủi ro bị loại chi phí khi quyết toán thuế. Dựa trên quy định mới nhất của Luật Thuế TNDN 2025, 회람 99/2025/TT-BTC và kinh nghiệm thực tế triển khai cho doanh nghiệp Thương mại, Bán lẻ và Thương mại điện tử. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu đúng bản chất kế toán chi phí, hạch toán chuẩn từng nghiệp vụ và xây dựng chiến lược kiểm soát chi phí hiệu quả.
원가회계란 무엇인가요?
원가회계는 경영회계 및 재무회계의 중요한 분야로, 기업 운영 과정에서 발생하는 비용의 수집, 분류, 기록 및 배분에 중점을 둡니다. 상업 기업에서 원가회계는 매출원가를 추적할 뿐만 아니라 구매 단계부터 제품이 소비자에게 도달하는 시점까지 운영 비용을 면밀히 관리합니다.
원가회계는 얼마나 중요한가요?
기업 경영에서 원가회계는 다음과 같은 중요한 역할을 수행합니다.
- 사업의 전체 비용 구조를 체계화하고 관리합니다. 원가회계는 직접비용, 운영비용, 판매비용, 부서별 비용 등 발생한 모든 유형의 비용을 식별, 분류 및 추적하는 역할을 담당합니다. 이를 통해 기업은 전반적인 비용 구조를 파악하고, 현금 흐름을 효과적으로 관리하며, 실질적인 이익을 창출하는 영역을 정확하게 판단할 수 있습니다.
- Xác định giá vốn và làm cơ sở xây dựng giá bán hợp lý: Thông qua việc đo lường chi phí đầu vào của từng nguồn lực đã sử dụng, kế toán chi phí giúp doanh nghiệp tính đúng, tính đủ giá vốn. Dữ liệu này là căn cứ quan trọng để nhà quản trị đưa ra mức giá bán phù hợp, đảm bảo vừa cạnh tranh trên thị trường vừa duy trì biên lợi nhuận bền vững.
- 경영 지원 및 운영 위험 완화: 상세한 비용 보고서가 각 경영진에게 신속하게 제공되어 기업이 운영 비효율성을 사전에 파악할 수 있도록 지원합니다. 이를 통해 경영진은 프로세스를 조정하고, 비용을 최적화하고, 손실을 줄이고, 자원 활용 효율성을 향상시킬 수 있습니다.
- 장기 전략 기획의 토대: 원가 회계 데이터는 현재 상황뿐만 아니라 장기적인 추세에 대한 귀중한 통찰력을 제공합니다. 이러한 토대를 바탕으로 경영진은 합리적인 원가 배분 전략을 수립하고, 적절한 투자 방향을 선택하며, 사업의 지속 가능한 발전 목표를 설정할 수 있습니다.
상업 기업의 원가 회계
Đối với doanh nghiệp thương mại, kế toán chi phí thường tập trung theo dõi trị giá hàng hóa trên TK 156, chi phí bán hàng trên TK 641 và chi phí quản lý doanh nghiệp trên TK 642. Tùy bản chất từng nghiệp vụ, doanh nghiệp có thể phát sinh các tài khoản liên quan khác như TK 632, 635, 811…
가치 사슬 및 비용 흐름
원가 회계의 흐름은 일련의 활동과 밀접하게 연관되어 있습니다.
- 구매 단계: 구매 가격, 원자재 운송비 및 화물 보험료가 발생합니다.
- 보관 단계: 비용에는 창고 임대료, 보관료 및 창고 장비 감가상각비가 포함됩니다.
- 판매 단계: 광고비, 수수료, 포장비, 그리고 발송 배송비(물류).
기업은 비용을 그 성격과 목적에 따라 적절하게 분류해야만 정확하게 회계 처리하고 효과적으로 관리하며 적절한 경영 결정을 내릴 수 있습니다. 바로 이러한 이유로 기업의 비용 분류는 전체 원가 회계 시스템에서 근본적인 역할을 합니다.
상업 기업의 비용 분류
효과적인 원가회계를 시행하려면 기업은 비용을 체계적인 방식으로 분류해야 합니다.
기능별 분류
- 매출원가(COGS): 송장에 표시된 순 구매 가격에 환불 불가능한 세금(수입세, 소비세) 및 직접 조달 비용을 더한 금액입니다.
- Chi phí bán hàng (TK 641): Đây là nhóm chi phí biến động mạnh nhất, bao gồm chi phí livestream, phí sàn TMĐT, lương nhân viên tư vấn và chi phí vận chuyển cho khách hàng.
- 경영 관리 비용(계정 642): 사무실 직원 급여, 사무실 임대료, 사무용품 등 일반 비용.
변동성의 특성에 따른 분류
경영 관리에서 원가 회계는 다음과 같이 나뉩니다.
- 고정 비용: 단기적으로 매출 변동에 따라 변하지 않는 항목(예: 고정 임대료).
- 변동비: 판매량에 비례하여 증가하거나 감소하는 비용(예: 포장비, 은행 거래 수수료).
- 혼합 비용: 여기에는 고정 요소와 변동 요소가 모두 포함됩니다(예: 기본 급여와 수수료로 구성된 영업 직원 급여).
원가 분류는 각 회계 계정에 대한 구체적인 회계 절차와 연계될 때 비로소 진정한 가치를 지닙니다. 기업에서 각 원가 그룹의 성격을 명확히 파악한 후, 다음으로 중요한 단계는 각 거래를 정확하고 완전하며 일관성 있게 회계 처리하는 것입니다. 이를 통해 회계 데이터가 원가와 이익을 정확하게 반영하고 세법을 준수하도록 보장해야 합니다. 다음 절에서는 오늘날 기업에서 흔히 발생하는 상황을 중심으로 실제 원가 회계 처리 방법에 대한 자세한 지침을 제공합니다.
Hướng dẫn hạch toán Kế toán chi phí chi tiết theo Thông tư 99/2025/TT-BTC
Từ ngày 01/01/2026, doanh nghiệp áp dụng Thông tư 99/2025/TT-BTC cần lưu ý hệ thống tài khoản kế toán đã có một số thay đổi so với Thông tư 200/2014/TT-BTC. Trong đó, TK 156 – Hàng hóa không còn các tài khoản cấp 2 như TK 1561 và 1562 được quy định cố định. Doanh nghiệp có thể mở tài khoản chi tiết phù hợp với đặc điểm hoạt động và yêu cầu quản lý.
Kế toán chi phí mua hàng
Chi phí thu mua hàng hóa có thể bao gồm chi phí bảo hiểm hàng hóa, thuê kho, thuê bến bãi, vận chuyển, bốc xếp, bảo quản đưa hàng hóa từ nơi mua về đến kho doanh nghiệp và các khoản hao hụt tự nhiên trong định mức phát sinh trong quá trình thu mua.
Khi phát sinh chi phí thu mua hàng hóa và khoản chi phí này được tính vào giá trị hàng hóa mua về, kế toán ghi
- Nợ TK 156 – Hàng hóa
- 차변 계좌 133 – 공제 가능한 부가가치세(있는 경우)
- Có các TK 111, 112, 141, 331…
Trường hợp chi phí thu mua được tính trực tiếp vào giá vốn hàng bán, kế toán ghi:
- 차변 계정 632 – 매출원가
- 차변 계좌 133 – 공제 가능한 부가가치세(있는 경우)
- Có các TK 111, 112, 141, 331,…
Theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, chi phí thu mua liên quan đến nhiều loại hàng hóa có thể được phân bổ cho từng loại, mặt hàng theo tiêu thức phù hợp và phải đảm bảo nguyên tắc nhất quán. Trường hợp chi phí thu mua hàng hóa có giá trị nhỏ liên quan đến nhiều mặt hàng, doanh nghiệp có thể ghi nhận ngay vào giá vốn hàng bán.
Cuối kỳ, khi phân bổ chi phí thu mua cho hàng hóa được xác định là đã bán trong kỳ, kế toán ghi:
- 차변 계정 632 – 매출원가
- Có TK 156 – Hàng hóa
Kế toán chi phí bán hàng
TK 641 – Chi phí bán hàng phản ánh các chi phí thực tế phát sinh trong quá trình bán sản phẩm, hàng hóa, cung cấp dịch vụ như tiền lương và các khoản liên quan đến nhân viên bán hàng, chi phí quảng cáo, hoa hồng bán hàng, bảo quản, đóng gói, vận chuyển, bảo hành và các chi phí khác liên quan đến hoạt động bán hàng.
Ví dụ, khi phát sinh chi phí dịch vụ mua ngoài phục vụ hoạt động bán hàng, kế toán có thể ghi:
- Nợ TK 641 – Chi phí bán hàng
- 차변 계좌 133 – 공제 가능한 부가가치세(있는 경우)
- Có các TK 111, 112, 331,…
Đối với tiền lương và các khoản phải trả cho nhân viên bộ phận bán hàng, căn cứ nghiệp vụ thực tế, kế toán ghi nhận vào TK 641 theo quy định của Thông tư 99/2025/TT-BTC.
Cuối kỳ, chi phí bán hàng được kết chuyển để xác định kết quả kinh doanh:
- 차변 계좌 911 – 사업 성과 결정
- Có TK 641 – Chi phí bán hàng
Kế toán chi phí Quản lý doanh nghiệp
TK 642 – Chi phí quản lý doanh nghiệp phản ánh các chi phí quản lý chung của doanh nghiệp, bao gồm chi phí nhân viên quản lý, vật liệu quản lý, đồ dùng văn phòng, khấu hao TSCĐ, thuế, phí và lệ phí, chi phí dự phòng, dịch vụ mua ngoài và các chi phí bằng tiền khác.
Khi phát sinh chi phí dịch vụ mua ngoài phục vụ hoạt động quản lý doanh nghiệp, kế toán ghi:
- Nợ TK 642 – Chi phí quản lý doanh nghiệp
- 차변 계좌 133 – 공제 가능한 부가가치세(있는 경우)
- Có các TK 111, 112, 331,…
Đối với khấu hao TSCĐ sử dụng cho bộ phận quản lý doanh nghiệp, căn cứ tài sản và bộ phận sử dụng, kế toán ghi nhận chi phí vào TK 642 theo quy định.
Cuối kỳ, chi phí quản lý doanh nghiệp được kết chuyển để xác định kết quả kinh doanh:
- 차변 계좌 911 – 사업 성과 결정
- Có TK 642 – Chi phí quản lý doanh nghiệp
Kế toán dự phòng giảm giá hàng tồn kho
Theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, TK 632 phản ánh số trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho khi số dự phòng phải lập kỳ này lớn hơn số dự phòng đã lập kỳ trước chưa sử dụng hết.
Đối với các khoản dự phòng tổn thất tài sản, doanh nghiệp cần căn cứ đúng bản chất nghiệp vụ và hướng dẫn của từng tài khoản để xác định tài khoản đối ứng phù hợp. Hệ thống tài khoản theo Thông tư 99 sử dụng TK 229 – Dự phòng tổn thất tài sản.
비용 관리 및 최적화 전략
비용을 효과적으로 관리하고 수익을 최적화하기 위해 기업은 손익분기점 분석, 활동 기반 원가 관리 모델, 세금 비용 최적화 등 구체적인 전략을 실행해야 합니다. 이러한 조치를 통해 회계 데이터를 전략적 의사결정 도구로 활용하고, 낭비를 줄이며, 자원 효율성을 높일 수 있습니다.
손익분기점 분석
원가 회계 데이터를 활용하여 모든 고정비와 변동비를 충당하는 데 필요한 최소 판매량을 산출하십시오. 이는 기업이 대폭 할인 프로그램을 시행할지 여부를 결정하는 데 도움이 됩니다.
활동기준원가계산 모델
ABC 방식은 매출액을 기준으로 간접비를 배분하는 대신, "원가 동인"을 기준으로 배분합니다. 예를 들어, 창고 비용은 각 제품 코드(SKU)가 실제로 차지하는 공간을 기준으로 배분할 수 있습니다.
법인 소득세 비용 최적화.
Cần phân biệt giữa chi phí được ghi nhận theo chế độ kế toán và chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN. Một khoản chi có thể được ghi nhận là chi phí kế toán nhưng chưa chắc đáp ứng đầy đủ điều kiện để được trừ khi tính thuế TNDN. Vì vậy, khi đánh giá chi phí, doanh nghiệp cần đồng thời xem xét bản chất nghiệp vụ, hồ sơ chứng từ và quy định pháp luật thuế có liên quan.
끝내다
원가회계는 단순히 비용을 기록하고 분류하는 것만이 아닙니다. 기업이 이윤을 관리하고, 자원을 최적화하며, 재정적 위험을 최소화하는 데 도움이 되는 전략적 도구이기도 합니다. 회계 원칙을 숙달하고, 비용 최적화 전략을 적용하며, 흔히 발생하는 실수를 피한다면 변동성이 큰 시장에서도 지속 가능한 사업 성과를 유지할 수 있을 것입니다.
귀사가 심층적인 비용 관리 솔루션을 찾고 있다면, 지금 바로 연락주세요 정확하고 효율적이며 최적의 원가 회계 시스템 구축에 대한 지원과 조언이 필요하시면 MAN(Master Accountant Network)에 문의하십시오.
연락처 정보 MAN – Master Accountant Network
- 주소: 호치민시 Tan Thuan Ward, Street 43, 19A호
- 모바일/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
- 이메일: man@man.net.vn
- 구글 비즈니스 프로필: MAN(Master Accountant Network)의 Google 비즈니스 프로필을 확인하세요.
- 링크드인 창립자: 전문가 Le Hoang Tuyen의 LinkedIn 프로필을 확인하세요.
콘텐츠 제작 및 전문 검토 담당: Mr. 레 호앙 투옌 - MAN(Master Accountant Network) 설립자 겸 CEO그는 베트남 공인회계사(CPA) 감사인으로, 회계, 감사, 세무 및 기업 법률 자문 분야에서 30년 이상의 풍부한 경험을 보유하고 있습니다.
원가회계 관련 자주 묻는 질문
사업에 종사하지 않는 개인에게 지급되는 판매 수수료는 합리적인 경비로 간주될까요?
예, 중개 계약서, 지급 서류가 있고 사업자가 지급 전에 개인 소득세(10%)를 공제하는 경우 가능합니다.
구매한 물품을 창고로 운송하는 비용은 어디에 회계 처리해야 합니까?
Nếu chi phí vận chuyển phát sinh trực tiếp trong quá trình đưa hàng hóa từ nơi mua về kho doanh nghiệp và được tính vào giá trị hàng hóa, kế toán ghi nhận vào TK 156 – Hàng hóa. Nếu khoản chi phí được tính trực tiếp vào giá vốn hàng bán theo trường hợp phù hợp, kế toán ghi nhận vào TK 632 – Giá vốn hàng bán.
Chi phí vận chuyển hàng bán cho khách hàng hạch toán vào đâu?
Chi phí vận chuyển phát sinh trong quá trình bán hàng, nếu thuộc chi phí phục vụ hoạt động bán hàng, được phản ánh vào TK 641 – Chi phí bán hàng theo bản chất nghiệp vụ. Doanh nghiệp cần phân biệt chi phí vận chuyển đưa hàng từ nơi mua về với chi phí vận chuyển giao hàng cho khách để tránh hạch toán sai giá vốn và chi phí bán hàng.
Theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, chi phí thu mua hàng hóa hạch toán vào tài khoản nào?
Theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, khi phát sinh chi phí thu mua hàng hóa, doanh nghiệp ghi Nợ TK 156 – Hàng hóa nếu tính vào giá trị hàng hóa mua về; hoặc Nợ TK 632 – Giá vốn hàng bán nếu tính vào giá vốn hàng bán. Thuế GTGT được khấu trừ, nếu có, ghi vào TK 133; đối ứng là các TK 111, 112, 141, 331,… tùy phương thức thanh toán.
