Bước sang năm 2026, khuôn khổ pháp lý điều chỉnh hoạt động của hộ kinh doanh có nhiều thay đổi quan trọng, đặc biệt liên quan đến ngưỡng doanh thu chịu thuế. Theo các quy định mới tại Luật Thuế giá trị gia tăng (GTGT) và Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN), hộ kinh doanh có doanh thu năm không vượt quá 500 triệu đồng sẽ không phải nộp thuế GTGT và thuế TNCN.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng miễn thuế không đồng nghĩa với miễn nghĩa vụ. Trên thực tế, nhóm hộ kinh doanh này vẫn phải tuân thủ hàng loạt yêu cầu về sổ sách, kê khai và minh bạch doanh thu theo quy định của pháp luật thuế.
Doanh thu dưới 500 triệu không phải nộp thuế GTGT và thuế TNCN
Đây được xem là điểm cải cách đáng chú ý nhất của chính sách thuế áp dụng từ năm 2026, thể hiện rõ định hướng hỗ trợ khu vực kinh doanh nhỏ lẻ.
Về thuế GTGT
Khoản 25 Điều 5 Luật Thuế GTGT năm 2024 (Luật số 48/2024/QH15), đã được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 149/2025/QH15, quy định rằng hàng hóa, dịch vụ do hộ và cá nhân sản xuất – kinh doanh có doanh thu năm từ 500 triệu đồng trở xuống thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT.
Về thuế TNCN
Khoản 1 Điều 7 Luật Thuế TNCN năm 2025 (Luật số 109/2025/QH15) xác định cá nhân cư trú có hoạt động sản xuất, kinh doanh với doanh thu không vượt quá 500 triệu đồng/năm thì không phát sinh nghĩa vụ nộp thuế TNCN.
Chính sách này nhằm giảm áp lực tài chính, tạo dư địa để các hộ kinh doanh nhỏ duy trì hoạt động và từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh kinh tế còn nhiều biến động.
Miễn thuế nhưng vẫn phải ghi chép sổ kế toán
Một hiểu lầm khá phổ biến là “không phải nộp thuế thì không cần sổ sách”. Thực tế, pháp luật lại quy định theo hướng ngược lại.
Theo Điều 4 Thông tư 152/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính, hộ kinh doanh dù thuộc diện không chịu thuế vẫn bắt buộc phải ghi chép doanh thu thông qua:
- Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ (mẫu S1a-HKD).
- Ghi nhận đầy đủ các thông tin như: ngày ghi sổ, nội dung nghiệp vụ phát sinh, số tiền doanh thu theo từng lần hoặc theo kỳ.
Sổ doanh thu này là căn cứ pháp lý quan trọng để:
- Chứng minh hộ kinh doanh đủ điều kiện được miễn thuế;
- Làm cơ sở đối chiếu khi cơ quan thuế kiểm tra, xác minh doanh thu thực tế.
Từ 2026, hộ kinh doanh phải thông báo doanh thu thực tế cho cơ quan thuế
Luật Quản lý thuế năm 2025 (Luật số 108/2025/QH15) chuyển mạnh sang cơ chế tự khai – tự chịu trách nhiệm.
Cụ thể, theo Khoản 1 Điều 13, hộ kinh doanh phải:
- Tự xác định doanh thu phát sinh trong năm;
- Chủ động thông báo doanh thu thực tế với cơ quan thuế, kể cả trong trường hợp doanh thu thuộc ngưỡng không chịu thuế.
Đối với hộ kinh doanh có sử dụng hóa đơn điện tử hoặc hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền, hệ thống quản lý thuế sẽ:
- Tự động tổng hợp dữ liệu;
- Hỗ trợ lập tờ khai, giúp giảm đáng kể thủ tục hành chính.
Cơ chế này nhằm hạn chế tình trạng chia nhỏ doanh thu, che giấu doanh thu để né thuế, đồng thời nâng cao tính minh bạch trong quản lý thuế hộ kinh doanh.
Doanh thu dưới 500 triệu đồng: Không bắt buộc dùng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền
Theo Nghị định 123/2020/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 70/2025/NĐ-CP, nguyên tắc chung vẫn là:
- Khi bán hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ, người bán phải lập hóa đơn giao cho người mua, kể cả với hàng khuyến mại, biếu tặng hay tiêu dùng nội bộ.
Tuy nhiên:
- Nghĩa vụ bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền kết nối với cơ quan thuế chỉ áp dụng với hộ kinh doanh nộp thuế khoán có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở lên.
Do đó, hộ kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng không thuộc diện bắt buộc áp dụng loại hóa đơn này, dù vẫn có thể tự nguyện sử dụng để tăng tính chuyên nghiệp.
Không bắt buộc nhưng hóa đơn đầu vào vẫn “rất quan trọng”
Pháp luật hiện hành chưa đặt ra chế tài xử phạt trực tiếp đối với hộ kinh doanh doanh thu nhỏ khi không có hóa đơn đầu vào. Tuy nhiên, rủi ro pháp lý phát sinh là không hề nhỏ:
- Nguy cơ bị xử phạt do hàng hóa không rõ nguồn gốc: Điều 17 Nghị định 98/2020/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Nghị định 24/2025/NĐ-CP) quy định mức phạt có thể lên tới 100 triệu đồng nếu không chứng minh được nguồn gốc hợp pháp của hàng hóa.
- Hạn chế trong quản trị và phát triển: Thiếu hóa đơn đầu vào khiến việc kiểm soát chi phí, dòng tiền trở nên khó khăn, đặc biệt khi hộ kinh doanh muốn chuyển đổi lên doanh nghiệp, tham gia chuỗi cung ứng lớn và làm việc với đối tác yêu cầu tính minh bạch cao.
- Gia tăng rủi ro bị kiểm tra thuế: Giao dịch thường xuyên không hóa đơn khiến hộ kinh doanh bị nghi ngờ về hành vi trốn thuế hoặc kinh doanh hàng hóa không hợp pháp.
Kết luận
Từ năm 2026, hộ kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng được hưởng lợi lớn về chính sách miễn thuế GTGT và TNCN nhưng đổi lại là yêu cầu cao hơn về tự quản lý, minh bạch và tuân thủ pháp luật.
Việc ghi chép sổ sách đầy đủ, thông báo doanh thu trung thực và chủ động kiểm soát hóa đơn đầu vào không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi miễn thuế, mà còn là nền tảng quan trọng để hộ kinh doanh phát triển bền vững và hạn chế rủi ro pháp lý trong dài hạn.
Thông tin liên hệ MAN – Master Accountant Network
- Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
- Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
- Email: man@man.net.vn
Phụ trách sản xuất nội dung bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính.
Nguồn trích dẫn: Bài viết LuatVietnam
