Chính sách ưu đãi thuế luôn là đòn bẩy quan trọng thúc đẩy sự phát triển của khối kinh tế tư nhân. Với việc ban hành Nghị định 20/2026/NĐ-CP hướng dẫn Nghị quyết 198/2025/QH15, Chính phủ đã mở ra cơ hội lớn cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) và các Startup. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết điều kiện miễn thuế TNDN 3 năm cho doanh nghiệp vừa và nhỏ để các chủ doanh nghiệp và kế toán nắm vững quyền lợi của mình.
Đối tượng được hưởng ưu đãi miễn thuế TNDN trong vòng 3 năm
Theo quy định tại Nghị định 20/2026/NĐ-CP, không phải mọi doanh nghiệp mới thành lập đều mặc nhiên được hưởng ưu đãi. Để áp dụng điều kiện miễn thuế TNDN 3 năm cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, thực thể kinh doanh cần đáp ứng các tiêu chí sau:
- Là doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME): Được xác định theo tiêu chí về doanh thu hoặc số lượng lao động đóng bảo hiểm xã hội theo quy định hiện hành.
- Đăng ký kinh doanh lần đầu: Đây là điều kiện tiên quyết. Ưu đãi này tập trung vào việc khuyến khích những cá nhân, tổ chức bắt đầu hành trình khởi nghiệp mới.
Các trường hợp loại trừ cần lưu ý: Chính sách này sẽ không áp dụng đối với các trường hợp:
- Doanh nghiệp thành lập do sáp nhập, hợp nhất, chia, tách hoặc chuyển đổi hình thức sở hữu (trừ trường hợp chuyển đổi từ hộ kinh doanh có quy định riêng).
- Doanh nghiệp mà người quản lý hoặc người góp vốn chủ yếu đã từng tham gia quản lý, góp vốn tại các doanh nghiệp khác đang hoạt động trong vòng chưa đầy 12 tháng tính đến thời điểm thành lập doanh nghiệp mới.
Chi tiết điều kiện miễn thuế TNDN theo Nghị định 20/2026/NĐ-CP
Dựa trên khoản 3 Điều 7 của Nghị định 20/2026/NĐ-CP, nội dung cốt lõi về điều kiện miễn thuế TNDN 3 năm cho doanh nghiệp vừa và nhỏ bao gồm:
- Thời gian miễn thuế: 03 năm liên tục.
- Thời điểm bắt đầu tính: Tính từ năm doanh nghiệp được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu.
- Hiệu lực thi hành: Chính sách này được áp dụng kể từ kỳ tính thuế năm 2025 theo Nghị quyết 198/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 17/05/2025.
Điều này có nghĩa là những doanh nghiệp mới gia nhập thị trường từ nửa cuối năm 2025 và trong năm 2026 sẽ là những đối tượng trọng điểm được hưởng lợi trực tiếp từ quy định này.
Cách xác định thời gian miễn thuế TNDN 3 năm đầu chuẩn xác
Việc xác định đúng mốc thời gian giúp doanh nghiệp tránh những sai sót trong quyết toán thuế. Có 3 trường hợp điển hình khi xét điều kiện miễn thuế TNDN 3 năm cho doanh nghiệp vừa và nhỏ:
Trường hợp 1: Doanh nghiệp thành lập mới từ sau 17/05/2025
Doanh nghiệp được miễn thuế TNDN trọn vẹn trong 3 năm liên tục kể từ năm cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu.
Ví dụ: Doanh nghiệp được cấp phép tháng 8/2025 sẽ được miễn thuế cho các năm 2025, 2026 và 2027.
Trường hợp 2: Doanh nghiệp thành lập trước ngày Nghị quyết có hiệu lực
Nếu doanh nghiệp thành lập trước 17/05/2025 nhưng tại thời điểm này vẫn còn trong thời hạn 3 năm kể từ ngày thành lập, doanh nghiệp vẫn được tiếp tục hưởng ưu đãi cho thời gian còn lại.
Trường hợp 3: Kỳ tính thuế đầu tiên dưới 12 tháng
Đây là điểm mới rất có lợi. Nếu năm đầu thành lập hoạt động dưới 12 tháng, doanh nghiệp có quyền:
- Hưởng ưu đãi ngay trong kỳ tính thuế đầu tiên đó.
- Hoặc đăng ký với cơ quan thuế để bắt đầu tính thời gian 3 năm miễn thuế từ kỳ tính thuế tiếp theo.
Ưu đãi bổ sung cho Startup và Đổi mới sáng tạo
Ngoài điều kiện miễn thuế TNDN 3 năm cho doanh nghiệp vừa và nhỏ thông thường, Nghị định 20/2026/NĐ-CP còn có những ưu đãi đặc biệt cho khối khởi nghiệp sáng tạo:
- Miễn thuế thu nhập từ chuyển nhượng vốn: Doanh nghiệp được miễn thuế đối với phần thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần, quyền góp vốn vào các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo (không áp dụng với chuyển nhượng cổ phiếu trên sàn niêm yết).
- Hạch toán ưu đãi: Doanh nghiệp phải hạch toán riêng phần thu nhập được ưu đãi. Nếu không hạch toán riêng được, phần thu nhập miễn thuế sẽ được xác định theo tỷ lệ doanh thu hoặc chi phí của hoạt động ưu đãi trên tổng doanh thu/chi phí của toàn doanh nghiệp.
Thủ tục đăng ký miễn thuế TNDN cho doanh nghiệp vừa và nhỏ cần lưu ý điều gì?
Về mặt nguyên tắc, doanh nghiệp tự xác định các điều kiện ưu đãi để tự kê khai và tự quyết toán thuế với cơ quan thuế. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn pháp lý đối với điều kiện miễn thuế TNDN 3 năm cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, bạn cần:
- Lưu trữ hồ sơ: Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu, hồ sơ về vốn, danh sách cổ đông/thành viên góp vốn để chứng minh không thuộc diện loại trừ.
- Hạch toán rõ ràng: Sổ sách kế toán phải tách minh bạch các khoản thu nhập được ưu đãi và không được ưu đãi (nếu có).
- Lựa chọn mức ưu đãi có lợi nhất: Trong trường hợp doanh nghiệp đủ điều kiện hưởng nhiều mức ưu đãi thuế khác nhau, doanh nghiệp được quyền chọn mức ưu đãi nhất và phải áp dụng ổn định trong suốt thời gian đó.
Thông tin liên hệ MAN – Master Accountant Network
- Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
- Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
- Email: man@man.net.vn
Phụ trách sản xuất nội dung bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính.
Nguồn trích dẫn: Nghị quyết 198/2025/QH15 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân.
Câu hỏi thường gặp về điều kiện miễn thuế TNDN 3 năm doanh nghiệp vừa và nhỏ
Doanh nghiệp chuyển đổi từ hộ kinh doanh có được miễn thuế 3 năm không?
Có, nếu đáp ứng đủ điều kiện về quy mô doanh nghiệp vừa và nhỏ và là lần đầu chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp theo chính sách hỗ trợ của Nhà nước.
Nếu 3 năm đầu doanh nghiệp bị lỗ thì có được bảo lưu thời gian miễn thuế không?
Thông thường, thời gian miễn thuế tính liên tục từ khi có thu nhập chịu thuế. Tuy nhiên, đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ đăng ký lần đầu theo Nghị định 20/2026/NĐ-CP, thời gian 3 năm được tính từ khi cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Riêng doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo (Startup), nếu 3 năm đầu chưa có thu nhập chịu thuế thì thời gian ưu đãi có thể bắt đầu tính từ năm thứ tư.
