Hàng hóa và dịch vụ được khuyến mại gồm những gì theo Nghị định 239/2026

Từ ngày 26/6/2026, quy định về hàng hóa và dịch vụ được khuyến mại tại Điều 5 Nghị định 81/2018/NĐ-CP đã được sửa đổi, bổ sung bởi Điều 1 Nghị định 239/2026/NĐ-CP. Những nội dung này là căn cứ quan trọng để doanh nghiệp xác định loại hàng hóa, dịch vụ được phép thực hiện khuyến mại, các trường hợp không được khuyến mại cũng như việc sử dụng tiền làm hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại trong từng hình thức cụ thể.

Bài viết dưới đây sẽ tổng hợp đầy đủ các quy định mới nhất về hàng hóa và dịch vụ được khuyến mại, đồng thời phân tích các điểm doanh nghiệp, bộ phận kế toán và bộ phận kinh doanh cần lưu ý khi xây dựng chương trình khuyến mại nhằm bảo đảm tuân thủ đúng quy định của pháp luật hiện hành.

Khuyến mại là gì theo Luật Thương mại 2005?

Trước khi tìm hiểu chi tiết về hàng hóa và dịch vụ được khuyến mại, cần hiểu rõ bản chất pháp lý của hoạt động khuyến mại. Theo Điều 88 Luật Thương mại 2005, khuyến mại được định nghĩa là hoạt động xúc tiến thương mại của thương nhân nhằm xúc tiến việc mua bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ bằng cách dành cho khách hàng những lợi ích nhất định.

Cũng theo quy định này, thương nhân thực hiện khuyến mại được chia thành hai nhóm:

• Nhóm thứ nhất: Thương nhân trực tiếp khuyến mại hàng hóa, dịch vụ mà mình đang kinh doanh.
• Nhóm thứ hai: Thương nhân kinh doanh dịch vụ khuyến mại, thực hiện khuyến mại cho hàng hóa, dịch vụ của thương nhân khác theo thỏa thuận đã ký kết với thương nhân đó.

Như vậy, có thể hiểu một cách ngắn gọn: Khuyến mại là công cụ xúc tiến thương mại, được thực hiện thông qua việc dành lợi ích cho khách hàng nhằm thúc đẩy việc mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ. Đây chính là nền tảng pháp lý để xác định phạm vi và giới hạn của quy định về khuyến mại nói chung, cũng như danh mục hàng hóa, dịch vụ được khuyến mại nói riêng mà chúng ta sẽ phân tích ở phần tiếp theo.

Hàng hóa và dịch vụ được khuyến mại gồm những gì từ năm 2026

Đây là nội dung cốt lõi mà bất kỳ doanh nghiệp, kế toán viên nào cũng cần nắm chắc trước khi xây dựng chương trình khuyến mại. Căn cứ Điều 5 Nghị định 81/2018/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Điều 1 Nghị định 239/2026/NĐ-CP, quy định về hàng hóa và dịch vụ được khuyến mại được xác định theo nguyên tắc loại trừ:

Tất cả hàng hóa, dịch vụ đang lưu hành hợp pháp trên thị trường đều có thể được sử dụng để khuyến mại hoặc làm đối tượng khuyến mại, ngoại trừ một số danh mục cụ thể bị pháp luật hạn chế hoặc cấm.

Danh mục hàng hóa, dịch vụ không được khuyến mại và không được dùng để khuyến mại

Theo quy định tại Điều 5 Nghị định 81/2018/NĐ-CP (sửa đổi), hàng hóa dịch vụ được khuyến mại và dùng để khuyến mại không bao gồm các loại sau:

• Rượu;
• Xổ số;
• Thuốc lá;
• Sữa thay thế sữa mẹ;
• Thuốc kê đơn, trừ trường hợp khuyến mại cho thương nhân kinh doanh thuốc;
• Dịch vụ khám, chữa bệnh của cơ sở y tế công lập;
• Dịch vụ giáo dục của cơ sở công lập, cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập;
• Hàng hóa, dịch vụ bị cấm lưu hành tại Việt Nam;
• Hàng hóa, dịch vụ bị cấm khuyến mại theo quy định tại Điều 100 Luật Thương mại 2005.

Đây là danh mục mang tính bắt buộc, doanh nghiệp không được phép sử dụng những hàng hóa, dịch vụ nêu trên làm đối tượng khuyến mại cũng như không được dùng chính những hàng hóa, dịch vụ này làm quà tặng, quà khuyến mại kèm theo sản phẩm khác.

Điểm cần lưu ý là ngoại lệ duy nhất đối với thuốc kê đơn: Trường hợp khuyến mại được thực hiện giữa các thương nhân kinh doanh thuốc với nhau thì không thuộc phạm vi cấm. 

Đối với kế toán doanh nghiệp trong lĩnh vực dược phẩm, thực phẩm chức năng, đồ uống có cồn hay giáo dục, việc rà soát danh mục này là bước bắt buộc trước khi tư vấn cho bộ phận kinh doanh xây dựng chương trình khuyến mại, tránh trường hợp chương trình bị đình chỉ hoặc doanh nghiệp bị xử phạt vi phạm hành chính. 

Tiền có được xem là hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại không?

Một điểm đáng chú ý khác trong quy định về hàng hóa và dịch vụ được khuyến mại là vai trò của tiền mặt. Theo quy định hiện hành, tiền có thể được sử dụng như hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại, trừ các trường hợp khuyến mại được quy định tại Điều 8, Điều 10 và Điều 11 Nghị định 81/2018/NĐ-CP.

Nói cách khác, doanh nghiệp hoàn toàn có thể triển khai các chương trình khuyến mại bằng hình thức tặng tiền, hoàn tiền hoặc chiết khấu bằng tiền cho khách hàng, nhưng cần đối chiếu với các điều khoản nêu trên để xác định trường hợp cụ thể của mình có thuộc diện loại trừ hay không. Đây cũng là điểm mà bộ phận kế toán cần đặc biệt lưu tâm, bởi hình thức khuyến mại bằng tiền sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến cách ghi nhận chi phí, hạch toán doanh thu và các nghĩa vụ thuế liên quan.

Nếu doanh nghiệp chưa có nhân sự chuyên trách để xử lý những nghiệp vụ phát sinh này, việc thuê dịch vụ kế toán từ các đơn vị có chuyên môn và kinh nghiệm như MAN – Master Accountant Network chính là một giải pháp đáng cân nhắc để đảm bảo tính chính xác, tuân thủ quy định. 

Xem thêm: Điểm mới Nghị định 239/2026/NĐ-CP về khuyến mại và giảm giá.

Vì sao doanh nghiệp cần nắm rõ danh mục hàng hóa và dịch vụ được khuyến mại?

Việc hiểu đúng, hiểu đủ về hàng hóa và dịch vụ được khuyến mại mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp, không chỉ dừng lại ở khía cạnh pháp lý:

• Tránh vi phạm hành chính: Nếu doanh nghiệp triển khai chương trình khuyến mại với hàng hóa, dịch vụ thuộc danh mục cấm (như rượu, thuốc lá, thuốc kê đơn…), chương trình có thể bị đình chỉ, doanh nghiệp bị xử phạt theo quy định pháp luật về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực thương mại.
• Đảm bảo tính hợp pháp trong hồ sơ thông báo, đăng ký khuyến mại: Cơ quan quản lý nhà nước sẽ căn cứ vào danh mục hàng hóa, dịch vụ được phép khuyến mại để xét duyệt hồ sơ thông báo hoặc đăng ký chương trình khuyến mại của doanh nghiệp.
• Hỗ trợ công tác hạch toán kế toán: Khi xác định rõ hàng hóa, dịch vụ nào thuộc diện được khuyến mại, kế toán viên sẽ có căn cứ chính xác để ghi nhận chi phí khuyến mại, phân loại đúng bản chất giao dịch (bán kèm, tặng kèm, chiết khấu thương mại…) phục vụ cho việc kê khai thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp.
• Bảo vệ uy tín thương hiệu: Một chương trình khuyến mại tuân thủ đúng quy định pháp luật sẽ giúp doanh nghiệp xây dựng hình ảnh chuyên nghiệp, minh bạch trong mắt khách hàng và đối tác.

Nghĩa vụ của doanh nghiệp khi triển khai khuyến mại hàng hóa và dịch vụ

Bên cạnh việc xác định đúng hàng hóa và dịch vụ được khuyến mại, doanh nghiệp còn phải tuân thủ các nghĩa vụ pháp lý cụ thể trong quá trình triển khai chương trình. Căn cứ Điều 16 Nghị định 81/2018/NĐ-CP, nghĩa vụ của doanh nghiệp được quy định theo từng trường hợp cụ thể như sau. 

Trường hợp doanh nghiệp trực tiếp khuyến mại hàng hóa, dịch vụ của mình

Đối với doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh hàng hóa, dịch vụ trực tiếp thực hiện khuyến mại hoặc thực hiện thông qua các thương nhân phân phối (bán buôn, bán lẻ, đại lý, nhượng quyền thương mại và các thương nhân phân phối khác theo quy định pháp luật), nghĩa vụ bao gồm: 

• Thông báo, đăng ký thực hiện khuyến mại với cơ quan nhà nước có thẩm quyền;
• Chịu hoàn toàn trách nhiệm trước pháp luật và khách hàng về chương trình khuyến mại, trừ trường hợp thuê bên khác thực hiện thay;
• Cung cấp cho khách hàng, các thương nhân phân phối và các bên liên quan đầy đủ, chính xác và rõ ràng các nội dung thông tin phải thông báo công khai theo quy định tại Điều 97 Luật Thương mại 2005;
• Thực hiện các nghĩa vụ khác theo quy định tại Điều 96 Luật Thương mại 2005 và Nghị định 81/2018/NĐ-CP.

Trường hợp doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ khuyến mại cho bên khác

Đối với trường hợp kinh doanh dịch vụ khuyến mại, thực hiện khuyến mại cho hàng hóa, dịch vụ của bên khác theo thỏa thuận, nghĩa vụ bao gồm:

• Thực hiện các nghĩa vụ theo quy định tại khoản 5 Điều 96 Luật Thương mại 2005 và Nghị định 81/2018/NĐ-CP;
• Chịu trách nhiệm trước pháp luật và khách hàng đối với các hoạt động thuộc phạm vi hợp đồng dịch vụ khuyến mại đã ký kết.

Việc phân định rõ hai nhóm nghĩa vụ này giúp doanh nghiệp xác định đúng vai trò của mình trong từng chương trình khuyến mại cụ thể, từ đó thực hiện đầy đủ trách nhiệm pháp lý, tránh tranh chấp phát sinh với khách hàng hoặc đối tác.

Một số lưu ý cho doanh nghiệp và kế toán khi triển khai khuyến mại

Từ những phân tích trên, có thể rút ra một số lưu ý thực tế sau đây cho doanh nghiệp và bộ phận kế toán khi triển khai chương trình khuyến mại:

• Rà soát kỹ danh mục hàng hóa, dịch vụ trước khi xây dựng chương trình, đảm bảo mặt hàng dự kiến khuyến mại hoặc dùng làm quà tặng không thuộc danh mục bị cấm theo Điều 5 Nghị định 81/2018/NĐ-CP.
• Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ thông báo hoặc đăng ký với cơ quan quản lý thương mại có thẩm quyền, thực hiện đúng thời hạn quy định để chương trình khuyến mại được triển khai hợp pháp.
• Lưu trữ đầy đủ chứng từ, hợp đồng dịch vụ khuyến mại (trong trường hợp thuê thương nhân kinh doanh dịch vụ khuyến mại thực hiện), làm căn cứ pháp lý khi có tranh chấp phát sinh và làm căn cứ hạch toán kế toán.
• Xác định rõ hình thức khuyến mại bằng tiền có thuộc trường hợp loại trừ tại Điều 8, Điều 10, Điều 11 Nghị định 81/2018/NĐ-CP hay không, để tránh áp dụng sai quy định.
• Cập nhật thường xuyên các thay đổi pháp luật liên quan đến hoạt động khuyến mại. Đây là lĩnh vực có tần suất sửa đổi tương đối cao, điển hình như việc Nghị định 239/2026/NĐ-CP vừa sửa đổi Điều 5 Nghị định 81/2018/NĐ-CP, ảnh hưởng trực tiếp đến phạm vi hàng hóa và dịch vụ được khuyến mại mà doanh nghiệp được phép áp dụng.

Đối với các doanh nghiệp có tần suất triển khai khuyến mại thường xuyên, việc xây dựng một quy trình kiểm soát nội bộ, trong đó có sự phối hợp chặt chẽ giữa bộ phận kinh doanh, pháp chế và kế toán, sẽ giúp giảm thiểu rủi ro vi phạm và tối ưu hóa hiệu quả của từng chương trình khuyến mại.

Kết luận

Hiểu đúng và áp dụng đúng quy định về hàng hóa và dịch vụ được khuyến mại không chỉ giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro pháp lý, tránh bị xử phạt hành chính, mà còn là cơ sở quan trọng để bộ phận kế toán hạch toán chính xác chi phí khuyến mại, phục vụ tốt cho công tác quyết toán thuế cuối kỳ.

Nếu doanh nghiệp bạn đang cần tư vấn cụ thể về thủ tục đăng ký khuyến mại hoặc cách hạch toán chi phí khuyến mại đúng chuẩn mực kế toán và pháp luật thuế hiện hành, đừng ngần ngại liên hệ với đội ngũ của MAN – Master Accountant Network để được hỗ trợ kịp thời và chính xác.

Đặc biệt, hai quý cuối năm thường là giai đoạn nhiều doanh nghiệp đẩy mạnh các chương trình khuyến mại để kích cầu mua sắm, kéo theo khối lượng nghiệp vụ hạch toán, kê khai thuế phát sinh tăng cao. Đây cũng là thời điểm phù hợp để doanh nghiệp cân nhắc phương án thuê kế toán ngoài, giúp tối ưu chi phí vận hành mà vẫn đảm bảo mọi nghiệp vụ, trong đó có các chương trình khuyến mại, được xử lý đúng quy định pháp luật hiện hành. 

Thông tin liên hệ MAN – Master Accountant Network

• Địa chỉ: Số 19A, Đường 43, Phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
• Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
• Email: man@man.net.vn
• Google Business Profile: Xem Google Business Profile của MAN – Master Accountant Network 
• LinkedIn Founder: Xem hồ sơ LinkedIn của chuyên gia Lê Hoàng Tuyên 

Phụ trách sản xuất và kiểm duyệt nội dung chuyên môn bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network. Ông là Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm sâu sắc trong lĩnh vực Kế toán, Kiểm toán, Thuế và Tư vấn Pháp lý doanh nghiệp.

Câu hỏi thường gặp về hàng hóa và dịch vụ được khuyến mại 

Rượu, bia có được dùng làm hàng khuyến mại không?

Không. Rượu thuộc danh mục hàng hóa không được khuyến mại và không được dùng để khuyến mại theo Điều 5 Nghị định 81/2018/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 239/2026/NĐ-CP). Doanh nghiệp kinh doanh đồ uống có cồn không được sử dụng rượu làm sản phẩm khuyến mại lẫn quà tặng kèm theo chương trình khuyến mại của mặt hàng khác. Riêng bia không thuộc danh mục liệt kê tại Điều 5, tuy nhiên doanh nghiệp vẫn cần đối chiếu với Điều 100 Luật Thương mại 2005 và các quy định chuyên ngành về đồ uống có cồn trước khi triển khai.

Thuốc kê đơn có được khuyến mại trong mọi trường hợp không?

Không. Thuốc kê đơn nằm trong danh mục hàng hóa và dịch vụ được khuyến mại bị loại trừ, trừ duy nhất một trường hợp đó là khuyến mại được thực hiện cho thương nhân kinh doanh thuốc (ví dụ nhà thuốc, đại lý phân phối dược phẩm). Doanh nghiệp dược phẩm không được áp dụng khuyến mại thuốc kê đơn trực tiếp đến người tiêu dùng cuối cùng.

Doanh nghiệp có được triển khai chương trình khuyến mại với hình thức tặng tiền mặt thay vì hàng hóa không?

Có. Theo quy định, tiền có thể được sử dụng như hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại, trừ các trường hợp khuyến mại quy định tại Điều 8, Điều 10, Điều 11 Nghị định 81/2018/NĐ-CP.

Không thông báo, đăng ký khuyến mại với cơ quan nhà nước có bị coi là vi phạm không?

Có. Theo Điều 16 Nghị định 81/2018/NĐ-CP, doanh nghiệp trực tiếp khuyến mại hàng hóa, dịch vụ của mình có nghĩa vụ thông báo, đăng ký thực hiện khuyến mại với cơ quan nhà nước có thẩm quyền trước khi triển khai. Đây là nghĩa vụ bắt buộc, không phụ thuộc vào hình thức hay quy mô chương trình khuyến mại.

Nghị định 239/2026/NĐ-CP thay đổi những gì so với quy định cũ?

Nghị định 239/2026/NĐ-CP sửa đổi Điều 5 Nghị định 81/2018/NĐ-CP, quy định lại cụ thể danh mục hàng hóa và dịch vụ được khuyến mại cũng như hàng hóa, dịch vụ không được khuyến mại, có hiệu lực từ ngày 26/6/2026. Doanh nghiệp cần rà soát lại các chương trình khuyến mại đang hoặc dự kiến triển khai để đảm bảo phù hợp với danh mục được sửa đổi này.