Năm 2026 đánh dấu một giai đoạn chuyển đổi quan trọng trong chính sách quản lý thuế xuất nhập khẩu của Chính phủ. Việc triển khai lộ trình tăng thuế đối với các mặt hàng tài nguyên thô và nới lỏng cơ chế ưu đãi cho ngành công nghiệp ô tô xanh đang trở thành tâm điểm chú ý của cộng đồng doanh nghiệp.
Nghị định 199/2025/NĐ-CP được ban hành ngày 08/07/2025 và có hiệu lực thi hành kể từ ngày ban hành, quy định về sửa đổi, bổ sung biểu thuế xuất khẩu, nhập khẩu ưu đãi theo Nghị định 26/2023/NĐ-CP. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết các điểm mới nhất giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí và tuân thủ đúng pháp luật thuế trong năm 2026.
Biến động thuế xuất khẩu: Khuyến khích khí công nghiệp, kiểm soát tài nguyên thô
Sự thay đổi lớn nhất trong danh mục thuế xuất khẩu theo Nghị định 199/2025/NĐ-CP là sự đối lập giữa hai nhóm hàng: Khí công nghiệp và Khoáng sản.
Cắt giảm thuế 0% cho nhóm khí công nghiệp
Nhằm hỗ trợ doanh nghiệp sản xuất khí trong nước vươn ra thị trường quốc tế, mức thuế xuất khẩu đã được điều chỉnh từ 3% xuống còn 0% cho các mặt hàng:
- Khí Argon.
- Khí Nitơ, Khí Oxy.
- Các loại khí hiếm khác.
Việc đưa mức thuế về 0% là một tín hiệu tích cực, tạo điều kiện dòng chảy hàng hóa cho ngành khí công nghiệp. Tuy nhiên, trái ngược hoàn toàn với tinh thần khuyến khích xuất khẩu của nhóm khí, Chính phủ lại áp dụng một kỷ luật thuế nghiêm ngặt hơn đối với các mặt hàng khai thác tài nguyên. Điển hình là lộ trình tăng thuế “bậc thang” đối với Phospho vàng, nhằm ưu tiên giữ lại nguồn nguyên liệu phục vụ sản xuất trong nước và bảo vệ môi trường.
Lộ trình tăng thuế “siết chặt” đối với Phospho vàng (Mã hàng 2804.70.00)
Mặt hàng Phospho vàng hiện đang chịu một lộ trình tăng thuế suất lũy tiến theo từng giai đoạn. Doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý các mốc thời gian để không bị động trong kế hoạch tài chính:
- Từ 08/07/2025: Thuế suất tăng từ 3% lên 5%.
- Từ 01/01/2026: Chính thức áp dụng mức thuế 10%.
- Từ 01/01/2027: Tăng lên mức kịch trần 15%.
Không chỉ dừng lại ở các mặt hàng xuất khẩu, Nghị định 199/2025/NĐ-CP còn tạo ra “làn sóng” điều chỉnh ở chiều ngược lại. Việc tăng thuế nhập khẩu ưu đãi đối với các nguyên liệu nhựa và thép cơ bản đang đặt ra bài toán tối ưu chi phí đầu vào cho các doanh nghiệp sản xuất trong năm 2026.
Điều chỉnh thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN) năm 2026 cho nguyên liệu đầu vào
Nghị định 199/2025/NĐ-CP điều chỉnh tăng thuế MFN đối với một số nhóm nguyên liệu nhựa và thép cơ bản, trực tiếp tác động đến chi phí sản xuất của các ngành nhựa gia dụng và bao bì.
Nhóm hạt nhựa Polyetylen và Polyme
Mức thuế suất đã tăng từ 0% lên 2% cho các nhóm mã hàng sau:
- Mã 3901.10.92: Polyetylen chứa các monomer alpha-olefin với hàm lượng từ 5% trở xuống.
- Mã 3901.20.00: Polyetylen có trọng lượng riêng từ 0,94 trở lên.
- Mã 3901.40.00: Các loại copolymer ethylene-alpha-olefin (trọng lượng riêng < 0,94).
- Mã 3902.90.90: Các dạng polyme từ propylen khác.
Nhóm Thép (Tin-mill Black Plate – TMBP)
Đối với mặt hàng Tấm thép đen cán để tráng thiếc (mã 7209.18.10), mức thuế MFN đã được nâng từ 0% lên 7% từ tháng 9/2025. Trong suốt năm 2026, các doanh nghiệp sản xuất hộp thiếc, đồ hộp cần tìm kiếm các nguồn cung từ các quốc gia có ký kết FTA với Việt Nam để hưởng thuế suất 0% thay cho mức MFN 7% này.
Chương trình ưu đãi thuế linh kiện ô tô: Bước ngoặt cho xe xanh
Đây được coi là “điểm sáng” của Nghị định 199/2025/NĐ-CP khi bổ sung các quy định giúp doanh nghiệp ô tô dễ dàng đạt điều kiện hưởng thuế nhập khẩu linh kiện 0%.
Cơ chế cộng gộp sản lượng cho “Xe Xanh”
Trước đây, Nghị định 26/2023/NĐ-CP chủ yếu dựa trên sản lượng xe xăng hoặc dầu truyền thống. Quy định mới tại điểm c.3.6 khoản 3 Điều 8 cho phép:
- Cộng sản lượng các loại xe thân thiện môi trường (xe điện, xe Hybrid, xe sử dụng pin nhiên liệu, xe dùng khí thiên nhiên hoặc nhiên liệu sinh học hoàn toàn) vào sản lượng chung và riêng của nhóm xe tương ứng.
- Giúp doanh nghiệp dễ dàng đạt ngưỡng sản lượng tối thiểu để được hoàn thuế linh kiện nhập khẩu.
Doanh nghiệp nắm giữ trên 35% vốn điều lệ của các công ty sản xuất, lắp ráp xe ô tô
Một bổ sung quan trọng dành cho các doanh nghiệp sở hữu:
- Doanh nghiệp nắm giữ trên 35% vốn điều lệ của các công ty sản xuất, lắp ráp xe ô tô đã được Bộ Công Thương cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất, lắp ráp ô tô (gọi tắt là doanh nghiệp sở hữu) thì các công ty sản xuất, lắp ráp xe ô tô nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định được cộng gộp sản lượng xe ô tô sản xuất, lắp ráp của các công ty đó để tính sản lượng tối thiểu khi xét điều kiện hưởng ưu đãi của Chương trình ưu đãi thuế.
- Cơ quan Hải quan sẽ thực hiện hoàn thuế tương ứng với sản lượng thực tế xuất xưởng của từng công ty. Điều này tạo điều kiện cho các tập đoàn tái cấu trúc chuỗi sản xuất mà không lo mất ưu đãi thuế.
Nghị định 199/2025/NĐ-CP không chỉ là thách thức về chi phí mà còn là cơ hội lớn cho các doanh nghiệp biết tận dụng các chính sách ưu đãi về xe điện và tái cấu trúc sản xuất.
Kết luận
Nghị định 199/2025/NĐ-CP không chỉ là thách thức về chi phí mà còn là cơ hội lớn cho các doanh nghiệp biết tận dụng các chính sách ưu đãi về xe điện và tái cấu trúc sản xuất. Việc chủ động cập nhật các thay đổi về thuế suất MFN và lộ trình xuất khẩu sẽ giúp doanh nghiệp giữ vững lợi thế cạnh tranh trong bối cảnh thị trường năm 2026 đầy biến động.
Doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc áp dụng mức thuế mới hay cần tư vấn chuyên sâu về hồ sơ hoàn thuế? Hãy để đội ngũ chuyên gia của MAN – Master Accountant Network đồng hành cùng doanh nghiệp. Liên hệ ngay để được hỗ trợ rà soát và tối ưu hóa kế hoạch thuế cho doanh nghiệp trong năm 2026!
Thông tin liên hệ MAN – Master Accountant Network
- Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
- Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
- Email: man@man.net.vn
Phụ trách sản xuất nội dung bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính.
Nguồn trích dẫn: Nghị định 199/2025/NĐ-CP.
Ban biên tập MAN – Master Accountant Network
