Nghị định 310/2025/NĐ-CP chính thức có hiệu lực từ ngày 16/01/2026 đã sửa đổi, bổ sung hàng loạt quy định quan trọng về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế và hóa đơn. Thông qua Công văn 6175/CT-PC năm 2025, Cục Thuế đã làm rõ các điểm mới cốt lõi liên quan đến phạm vi xử phạt, nguyên tắc áp dụng mức phạt, hành vi vi phạm hóa đơn điện tử, cũng như thẩm quyền xử phạt của cơ quan thuế trong bối cảnh quản lý thuế số hóa. Bài viết tập trung phân tích chi tiết những thay đổi trọng tâm của Nghị định 310/2025/NĐ-CP, đánh giá tác động thực tế đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh và kế toán thuế, đồng thời cung cấp định hướng tuân thủ quan trọng giúp người nộp thuế chủ động giảm rủi ro pháp lý từ năm 2026.
Cơ sở pháp lý và thời điểm áp dụng
Các quy định mới về xử phạt thuế và hóa đơn được ban hành trên cơ sở:
- Nghị định 125/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính về thuế và hóa đơn
- Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 125/2020/NĐ-CP, có hiệu lực từ 16/01/2026
- Công văn 6175/TCT-PC ngày 22/12/2025 của Tổng cục Thuế, giới thiệu và hướng dẫn nội dung mới liên quan đến xử phạt thuế, hóa đơn.
Từ thời điểm này, mọi hành vi vi phạm phát sinh sẽ được đánh giá và xử lý theo khung pháp lý mới, kể cả các hành vi trước đây chỉ bị nhắc nhở hoặc xử lý nhẹ.
Các điểm mới nổi bật trong Nghị định 310/2025/NĐ-CP
So với Nghị định 125/2020/NĐ-CP, Nghị định 310/2025/NĐ-CP đã có nhiều điều chỉnh quan trọng nhằm hoàn thiện khung pháp lý về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế và hóa đơn. Dưới đây là các điểm mới nổi bật được Cục Thuế hướng dẫn chi tiết tại Công văn 6175/CT-PC, tập trung vào phạm vi điều chỉnh, nguyên tắc xử phạt, hành vi vi phạm và thẩm quyền xử lý, tác động trực tiếp đến việc tuân thủ pháp luật thuế từ năm 2026.
Bổ sung phạm vi điều chỉnh và hành vi vi phạm
Để giúp người nộp thuế, doanh nghiệp và bộ phận kế toán dễ dàng nắm bắt và áp dụng đúng quy định mới, dưới đây là những nội dung trọng tâm của Nghị định 310/2025/NĐ-CP theo Công văn 6175/CT-PC cần đặc biệt lưu ý từ năm 2026:
- Nghị định 310/2025/NĐ-CP mở rộng phạm vi điều chỉnh bằng cách bổ sung các khoản thu khác thuộc quản lý thuế – chẳng hạn như các khoản thu theo quy định về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp giao cho cơ quan thuế thu và xử phạt nếu vi phạm.
- Bổ sung đối tượng xử phạt mới là đơn vị hợp thành chịu trách nhiệm kê khai, nộp thuế theo Nghị quyết 107/2023/QH15, bao gồm cả trách nhiệm thông báo danh sách đơn vị hợp thành thuộc đối tượng này nếu chậm hoặc không thông báo.
- Điều chỉnh hành vi vi phạm liên quan đến tổ chức cung cấp dịch vụ hóa đơn điện tử nếu không đảm bảo giải pháp khởi tạo, lưu trữ, xử lý dữ liệu theo tiêu chuẩn pháp luật
Việc mở rộng phạm vi điều chỉnh và bổ sung các hành vi vi phạm mới cho thấy định hướng quản lý thuế ngày càng chặt chẽ và toàn diện. Tuy nhiên, để bảo đảm tính công bằng, minh bạch và tránh áp dụng chế tài chồng chéo trong thực tiễn, Nghị định 310/2025/NĐ-CP đồng thời điều chỉnh và hoàn thiện các nguyên tắc xử phạt vi phạm hành chính về thuế và hóa đơn.
Nguyên tắc xử phạt mới
Nhằm khắc phục tình trạng xử phạt chồng chéo và bảo đảm tính công bằng, thống nhất trong áp dụng pháp luật thuế, Nghị định 310/2025/NĐ-CP đã điều chỉnh và làm rõ một số nguyên tắc xử phạt vi phạm hành chính. Các nguyên tắc mới dưới đây là cơ sở quan trọng để xác định hành vi vi phạm, mức phạt và cách thức áp dụng trong thực tiễn từ năm 2026.
- Người nộp thuế khai sai nhiều chỉ tiêu cùng ngày chỉ bị xử phạt một hành vi với khung phạt cao nhất thay vì bị phạt riêng lẻ cho từng sai sót.
- Bãi bỏ tình tiết tăng nặng “vi phạm nhiều lần” trong nhiều trường hợp cụ thể, giảm gánh nặng phạt chồng chéo.
- Trường hợp người nộp thuế thực hiện nhiều hành vi lập hóa đơn sai thời điểm hoặc không lập hóa đơn chỉ bị phạt một hành vi chủ yếu với mức tiền tương ứng tổng số hóa đơn vi phạm.
Song song với việc sửa đổi nguyên tắc xử phạt, Nghị định 310/2025/NĐ-CP còn điều chỉnh các quy định về tình tiết tăng nặng, qua đó phân loại rõ mức độ vi phạm và áp dụng chế tài phù hợp hơn với tính chất, quy mô hành vi.
Thay đổi về tính tiết nặng
Nghị định mới định nghĩa rõ 2 trường hợp áp dụng tình tiết tăng nặng “vi phạm hành chính có quy mô lớn” nếu:
- Thực hiện một hành vi vi phạm hóa đơn với số lượng từ 10 hóa đơn trở lên.
- Thực hiện một hành vi trốn thuế với số tiền thuế trốn từ 100.000.000 đồng trở lên đối với các trường hợp chuyển hồ sơ vi phạm để xử phạt vi phạm hành chính theo quy định.
Bên cạnh việc làm rõ các tiêu chí xác định tình tiết tăng nặng nhằm bảo đảm áp dụng mức phạt tương xứng với mức độ vi phạm, Nghị định 310/2025/NĐ-CP còn mở rộng và cụ thể hóa trách nhiệm pháp lý của các tổ chức, cá nhân có liên quan trong quá trình cung cấp thông tin, tài liệu phục vụ quản lý thuế. Đây là nội dung quan trọng nhằm tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm phối hợp với cơ quan thuế trong quá trình thực thi pháp luật.
Quy định xử phạt đối với tổ chức, cá nhân liên quan
Sự liên thông và phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước với hệ thống tổ chức tín dụng đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả quản lý thuế. Theo quy định tại Nghị định 310/2025/NĐ-CP, các chi nhánh ngân hàng nước ngoài và tổ chức tín dụng sẽ bị xử phạt hành chính nếu cung cấp thông tin tài khoản của khách hàng không đầy đủ, không chính xác hoặc chậm trễ so với yêu cầu của cơ quan thuế. Bên cạnh đó, cá nhân, tổ chức có hành vi cố tình che giấu, không cung cấp hoặc cung cấp sai lệch thông tin, tài liệu liên quan đến nghĩa vụ thuế của người nộp thuế cũng thuộc diện bị xử phạt theo quy định. Những quy định này nhằm bảo đảm dữ liệu phục vụ công tác quản lý thuế được cập nhật kịp thời, chính xác và minh bạch, góp phần tăng cường hiệu quả quản lý thuế trong giai đoạn chuyển đổi số.
Sửa đổi khung hình phạt với hành vi lập hóa đơn không đúng thời điểm
Nghị định 310/2025/NĐ-CP đã điều chỉnh khung hình phạt để phản ánh chính xác quy mô vi phạm:
- Lập hóa đơn không đúng thời điểm tiếp tục được xác định là một trong những vi phạm xảy ra thường xuyên nhất tại doanh nghiệp, đặc biệt trong quá trình kê khai và quyết toán thuế.
- Nghị định 310/2025/NĐ-CP đã điều chỉnh lại khung xử phạt theo hướng phản ánh đúng mức độ và quy mô vi phạm thực tế, thay vì áp dụng cứng nhắc như trước.
- Mức tiền phạt được xác định căn cứ vào tổng số hóa đơn vi phạm được phát hiện trong cùng một đợt thanh tra, kiểm tra của cơ quan thuế.
- Khung phạt tăng dần theo số lượng hóa đơn vi phạm, nhằm hạn chế tình trạng doanh nghiệp cố tình trì hoãn thời điểm xuất hóa đơn để kéo dài thời gian nộp thuế hoặc tối ưu dòng tiền không đúng quy định.
Quy định mới phân định rõ tính chất vi phạm giữa:
- Trường hợp lập hóa đơn sai thời điểm nhưng không làm phát sinh chậm nộp thuế; và
- Trường hợp lập hóa đơn sai thời điểm dẫn đến trốn thuế hoặc chậm nộp thuế, từ đó áp dụng mức xử phạt tương ứng, đảm bảo công bằng và đúng bản chất hành vi.
Thay đổi thẩm quyền xử phạt
Nhằm tối ưu hóa bộ máy và đẩy nhanh quy trình xử lý vi phạm, Nghị định đã thực hiện các thay đổi về nhân sự có thẩm quyền:
- Mở rộng thẩm quyền xử phạt cho công chức thuế: Công chức thuế được trao quyền xử phạt tiền đối với một số hành vi vi phạm mang tính đơn giản, đã xác định rõ yếu tố pháp lý, giúp việc xử lý vi phạm được thực hiện kịp thời ngay trong quá trình kiểm tra, quản lý thuế.
- Điều chỉnh, phân định lại thẩm quyền của người đứng đầu cơ quan thuế: Nghị định làm rõ phạm vi và mức xử phạt tương ứng của Cục trưởng và Chi cục trưởng cơ quan thuế, bảo đảm phù hợp với cơ cấu tổ chức và mô hình quản lý thuế theo hướng hiện đại, tinh gọn.
- Tinh giản các chủ thể có thẩm quyền xử phạt trong lĩnh vực thuế: Bãi bỏ thẩm quyền xử phạt của Chủ tịch UBND cấp huyện và một số chức danh hành chính khác, qua đó tập trung đầu mối xử lý vi phạm cho cơ quan thuế, nâng cao tính chuyên môn và hạn chế chồng chéo trong quá trình áp dụng pháp luật.
Chỉnh sửa quy định về trình tự, thủ tục xử phạt
Khoản 22 Điều 1 Nghị định 310/2025/NĐ-CP sửa đổi quy định tại điểm a khoản 1 Điều 37 Nghị định 125/2020/NĐ-CP. Theo quy định, người nộp thuế được thực hiện quyền giải trình khi hành vi vi phạm hành chính về thuế hoặc hóa đơn thuộc khung xử phạt có mức phạt tối đa từ 15 triệu đồng trở lên đối với cá nhân và từ 30 triệu đồng trở lên đối với tổ chức. Quyền giải trình cũng được áp dụng trong trường hợp lập biên bản vi phạm hành chính bằng phương thức điện tử, cũng như đối với các hành vi vi phạm được quy định tại Điều 16, Điều 17 và Điều 18 của Nghị định số 125/2020/NĐ-CP.
Điều chỉnh và bãi bỏ một số hành vi xử phạt hành chính về hóa đơn
Theo quy định tại Nghị định số 310/2025/NĐ-CP, Chính phủ đã chính thức loại bỏ một số nhóm hành vi vi phạm hành chính liên quan đến hóa đơn từng được quy định tại Nghị định số 125/2020/NĐ-CP. Cụ thể, các hành vi không còn thuộc diện xử phạt bao gồm:
- Vi phạm quy định về hóa đơn đặt in;
- Vi phạm trong quá trình in hóa đơn đặt in;
- Hành vi cho bán hóa đơn đặt in;
- Vi phạm quy định về phát hành hóa đơn;
- Các hành vi liên quan đến việc hủy hóa đơn.
Việc bãi bỏ các quy định này thể hiện định hướng quản lý mới của cơ quan nhà nước, phù hợp với lộ trình chuyển đổi số và việc áp dụng hóa đơn điện tử trên phạm vi toàn quốc.
Kết luận
Có thể thấy, thông qua Công văn 6175/CT-PC năm 2025, Cục Thuế đã làm rõ và thống nhất cách triển khai các nội dung mới tại Nghị định 310/2025/NĐ-CP, qua đó định hình lại khung xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế và hóa đơn theo hướng tinh gọn, phù hợp với thực tiễn quản lý thuế số từ năm 2026. Những thay đổi này không chỉ tác động trực tiếp đến doanh nghiệp, hộ kinh doanh mà còn đòi hỏi bộ phận kế toán – thuế phải chủ động rà soát quy trình kê khai, lập hóa đơn và tuân thủ pháp luật để hạn chế rủi ro xử phạt.
Trong bối cảnh chính sách thuế liên tục cập nhật, việc nắm đúng, hiểu đủ và áp dụng kịp thời Nghị định 310/2025/NĐ-CP là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp vận hành ổn định và an toàn pháp lý. Nếu bạn cần tư vấn chuyên sâu, rà soát tuân thủ thuế và hóa đơn hoặc cập nhật chính sách mới theo Công văn 6175/CT-PC, hãy chủ động liên hệ với MAN – Master Accountant Network – đơn vị tư vấn thuế uy tín để được hỗ trợ kịp thời và hiệu quả.
Liên hệ MAN – Master Accountant Network để được hỗ trợ và tư vấn chi tiết về những chính sách mới cập nhật năm 2026.
Thông tin liên hệ MAN – Master Accountant Network
- Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
- Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
- Email: man@man.net.vn
Các dịch vụ khác
- Kiểm toán: Dịch vụ Kiểm Toán, Dịch vụ Kiểm toán xây dựng, Dịch vụ kiểm toán BCTC
- Kế toán và Thuế: Dịch vụ kế toán thuế, Báo cáo thuế, Tư vấn Chuyển giá. Dịch Vụ Kế Toán Thuế, Dịch vụ báo cáo thuế, Dịch vụ Chuyển Giá, Dịch Vụ Giao Dịch Liên Kết
- Pháp lý: Dịch vụ giấy phép lao động, Dịch vụ chứng nhận đăng ký kinh doanh, Giấy Chứng Nhận Đầu Tư
- Khác: Dịch vụ Chuyển Giá, Dịch Vụ Giao Dịch Liên Kết, Dịch vụ Tư vấn Hoạt động Doanh nghiệp
Phụ trách sản xuất nội dung bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính.
Nguồn trích dẫn: Công văn số 6175/CT-PC ngày 22/12/2025 của Cục Thuế về việc giới thiệu nội dung mới tại Nghị định 310/2025/NĐ-CP.
Ban biên tập MAN – Master Accountant Network
