Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) sửa đổi năm 2025 đã chính thức mở rộng phạm vi thu nhập chịu thuế, trong đó lần đầu tiên bổ sung thu nhập phát sinh từ việc chuyển nhượng vàng miếng. Đây được xem là bước điều chỉnh quan trọng trong chính sách quản lý thị trường vàng, tác động trực tiếp đến hành vi tích trữ và giao dịch kim loại quý của người dân kể từ giữa năm 2026.
Đối tượng chịu thuế và phạm vi áp dụng
Theo quy định mới, nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân không áp dụng tràn lan cho mọi loại vàng, mà được xác định rõ theo từng nhóm sản phẩm, cụ thể:
- Chỉ áp dụng đối với vàng miếng: Thuế TNCN chỉ phát sinh khi cá nhân thực hiện chuyển nhượng vàng miếng theo chuẩn do Ngân hàng Nhà nước quản lý.
- Không áp dụng cho vàng trang sức, vàng nhẫn: Các giao dịch mua bán vàng trang sức, vàng nhẫn trơn, vàng mỹ nghệ hoặc vàng gia công phục vụ nhu cầu tiêu dùng cá nhân không thuộc diện chịu thuế TNCN.
- Không xét yếu tố lãi – lỗ: Thuế được tính trực tiếp trên giá trị bán ra, không căn cứ vào chênh lệch giữa giá mua và giá bán. Do đó, kể cả trường hợp bán vàng miếng thấp hơn giá vốn, cá nhân vẫn phát sinh nghĩa vụ thuế nếu giao dịch thuộc diện chịu thuế.
Quy định này cho thấy định hướng quản lý theo dòng tiền và giá trị giao dịch, thay vì theo thu nhập ròng như các loại thu nhập đầu tư khác.
Cách xác định số thuế phải nộp khi bán vàng miếng
Khác với thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản hay chứng khoán, thuế đối với vàng miếng được ấn định theo tỷ lệ khoán trên doanh thu, giúp đơn giản hóa việc kê khai và quản lý.
Công thức tính thuế:
|
Thuế TNCN phải nộp = Giá bán vàng miếng x 0.1% |
Để dễ hình dung nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân khi chuyển nhượng vàng miếng, bảng dưới đây minh họa số thuế phải nộp tương ứng với một số mức giá trị giao dịch phổ biến theo thuế suất 0,1% trên giá bán.
| Giá bán | Thuế suất | Số thuế phải nộp |
| 200.000.000 VNĐ | 0.1% | 200.000 VNĐ |
| 400.000.000 VNĐ | 0.1% | 400.000 VNĐ |
| 600.000.000 VNĐ | 0.1% | 600.000 VNĐ |
| 800.000.000 VNĐ | 0.1% | 800.000 VNĐ |
Qua bảng trên có thể thấy, với thuế suất 0,1% tính trực tiếp trên giá bán, mức thuế thu nhập cá nhân đối với vàng miếng là không lớn nhưng người dân vẫn cần lưu ý nghĩa vụ kê khai và nộp thuế đúng quy định để tránh rủi ro pháp lý khi giao dịch có giá trị lớn.
Ngưỡng giao dịch chịu thuế và thời điểm thực hiện
Một điểm mới mang tính minh bạch cho thị trường là Chính phủ được trao quyền quy định ngưỡng giá trị giao dịch chịu thuế, nhằm quản lý chặt chẽ hoạt động kinh doanh vàng, góp phần hạn chế việc đầu cơ vào vàng. Cụ thể:
- Giao dịch dưới ngưỡng quy định: Nếu tổng giá trị bán vàng miếng thấp hơn ngưỡng do Chính phủ ban hành, cá nhân không phải nộp thuế TNCN.
- Thời điểm bắt đầu thu thuế: Mặc dù Luật có hiệu lực từ 01/7/2026, nhưng việc thu thuế thực tế chỉ được triển khai sau khi Nghị định hướng dẫn của Chính phủ có hiệu lực.
Lưu ý: Nhà nước không được phép truy thu hoặc thu trước thời điểm này.
Mục tiêu quản lý và điều tiết thị trường vàng
Theo định hướng của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước, việc đánh thuế đối với vàng miếng không nhằm tăng thu ngân sách đơn thuần, mà tập trung vào các mục tiêu dài hạn:
- Minh bạch hóa hoạt động mua bán vàng miếng
- Hạn chế đầu cơ, găm giữ vàng quy mô lớn
- Điều tiết dòng vốn trong nền kinh tế, giảm áp lực “vàng hóa”
- Tăng vai trò quản lý của Nhà nước đối với thị trường vàng
Luật cũng cho phép Chính phủ điều chỉnh thuế suất 0.1% theo từng giai đoạn, phù hợp với tình hình kinh tế vĩ mô và chính sách tiền tệ Quốc gia.
Khuyến nghị người dân khi giao dịch vàng miếng
Để tránh rủi ro pháp lý và sai sót nghĩa vụ thuế, cá nhân nên:
- Thực hiện mua bán vàng miếng tại tổ chức tín dụng hoặc doanh nghiệp được Ngân hàng Nhà nước cấp phép;
- Lưu giữ đầy đủ chứng từ giao dịch;
- Theo dõi nghị định và thông tư hướng dẫn chi tiết về kê khai, khấu trừ và nộp thuế.
Thông tin liên hệ MAN – Master Accountant Network
- Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
- Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
- Email: man@man.net.vn
Phụ trách sản xuất nội dung bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính.
Nguồn trích dẫn:
-
Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025
-
Chủ trương quản lý thị trường vàng
-
Bài viết LuatVietnam
