Bắt đầu từ ngày 01/01/2026, cơ chế quản lý thuế đối với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh tại Việt Nam chính thức bước sang giai đoạn mới, với hàng loạt điều chỉnh quan trọng theo các luật thuế sửa đổi và nghị quyết của Quốc hội.
Mục tiêu xuyên suốt của chính sách là xóa bỏ thuế khoán, chuyển sang kê khai – tự tính – tự nộp, đồng thời phân loại nghĩa vụ thuế theo quy mô doanh thu, nhằm đảm bảo công bằng, minh bạch và phù hợp năng lực quản trị của từng nhóm hộ kinh doanh.
Trong bối cảnh đó, việc hiểu rõ các mốc doanh thu 500 triệu, 1 tỷ và mốc 3 tỷ đồng/năm cùng với các phương pháp kê khai tương ứng là yếu tố then chốt giúp chủ hộ kinh doanh chủ động lập kế hoạch tài chính và tuân thủ đúng quy định pháp luật.
Miễn thuế GTGT và TNCN đối với Hộ kinh doanh có doanh thu năm dưới 500 triệu
Để cụ thể hóa chính sách hỗ trợ đối với nhóm hộ kinh doanh quy mô nhỏ, pháp luật thuế từ năm 2026 quy định rõ ngưỡng doanh thu được miễn thuế, đồng thời xác định kèm theo các nghĩa vụ kê khai và yêu cầu quản lý tương ứng.
Ngưỡng doanh thu miễn thuế và chính sách hỗ trợ
Theo định hướng sửa đổi Luật Thuế GTGT và Luật Thuế TNCN áp dụng từ năm 2026, hộ kinh doanh có tổng doanh thu không vượt quá 500 triệu đồng/năm được miễn hoàn toàn nghĩa vụ nộp thuế GTGT và thuế TNCN.
Quy định này nhằm:
- Giảm gánh nặng tài chính cho các hộ kinh doanh nhỏ, hộ gia đình;
- Khuyến khích duy trì và phát triển kinh doanh hợp pháp;
- Phù hợp với thực tế thu nhập và khả năng quản lý của nhóm hộ quy mô rất nhỏ.
Nghĩa vụ kê khai dù được miễn thuế
Mặc dù không phải nộp thuế, các hộ kinh doanh trong nhóm này vẫn phải thực hiện kê khai thông tin doanh thu định kỳ (theo hướng dẫn của cơ quan thuế, dự kiến 1 – 2 lần/năm).
Việc kê khai nhằm:
- Theo dõi biến động quy mô kinh doanh;
- Là căn cứ xác định lại nghĩa vụ thuế nếu doanh thu vượt ngưỡng miễn thuế trong các năm tiếp theo.
Hóa đơn và Chứng từ
Về hóa đơn và chứng từ, pháp luật thuế năm 2026 có sự phân loại rõ ràng theo quy mô doanh thu, qua đó xác định nghĩa vụ sử dụng hóa đơn điện tử và lưu trữ chứng từ của hộ kinh doanh.
- Không bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử;
- Không bắt buộc mở sổ sách kế toán theo chuẩn kế toán doanh nghiệp.
Quy định này giúp giảm chi phí tuân thủ cho các hộ kinh doanh truyền thống, đặc biệt tại khu vực nông thôn hoặc vùng chưa có điều kiện hạ tầng công nghệ đồng bộ.
Hộ kinh doanh có doanh thu năm từ trên 500 triệu đến dưới 3 tỷ đồng
Đây là nhóm hộ kinh doanh chiếm tỷ trọng lớn và được áp dụng cơ chế thuế linh hoạt, cho phép lựa chọn phương pháp tính thuế phù hợp với khả năng quản lý.
Đối với nhóm này, sẽ có 02 phương pháp tính thuế đó là:
- Tính thuế theo lợi nhuận (tỷ lệ 15%)
- Tính thuế trực tiếp trên doanh thu
Phương pháp 1 – Tính thuế theo lợi nhuận (tỷ lệ 15%)
Áp dụng đối với hộ kinh doanh:
- Có sổ sách kế toán;
- Có hóa đơn, chứng từ đầu vào hợp lệ;
- Xác định được chi phí thực tế.
Cách tính lợi nhuận chịu thuế:
|
Lợi nhuận chịu thuế = Doanh thu – Chi phí hợp lý, hợp lệ |
Xác định thuế phải nộp:
|
Thuế phải nộp = 15% x Lợi nhuận |
Đối với phương pháp tính thuế theo lợi nhuận sẽ có ưu và nhược điểm sau.
Ưu điểm:
- Phản ánh đúng hiệu quả kinh doanh;
- Có lợi cho các hộ có doanh thu cao nhưng biên lợi nhuận thấp;
- Tiệm cận mô hình quản lý của doanh nghiệp nhỏ.
Nhược điểm:
- Yêu cầu cao về chứng từ, sổ sách kế toán
- Rủi ro bị loại chi phí khi quyết toán
- Áp lực kiểm tra
Phương pháp 2 – Tính thuế trực tiếp trên doanh thu
Trường hợp hộ kinh doanh:
- Không theo dõi đầy đủ chi phí;
- Không tổ chức bộ máy kế toán;
- Ưu tiên cách tính đơn giản.
Thuế được xác định theo tỷ lệ % trên doanh thu, dao động từ 0,5% đến 2%, tùy theo lĩnh vực hoạt động.
Phương pháp này phù hợp với các hộ kinh doanh vừa và nhỏ, kinh doanh ổn định nhưng chưa đủ điều kiện tổ chức kế toán đầy đủ.
Hộ kinh doanh có doanh thu năm trên 3 tỷ đồng
Đối với các hộ kinh doanh quy mô lớn, chính sách thuế từ năm 2026 yêu cầu chuẩn hóa toàn diện về kế toán và hóa đơn, nhằm hạn chế thất thu ngân sách và đảm bảo công bằng thuế.
Thuế TNCN theo lợi nhuận với thuế suất 17%
Cách tính thuế TNCN với thuế suất 17%:
|
Thuế TNCN = 17% x (Doanh thu – Chi phí hợp lệ) |
Yêu cầu bắt buộc:
- Áp dụng chế độ kế toán đầy đủ;
- Sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, kết nối trực tiếp với cơ quan thuế;
- Kê khai, nộp thuế theo đúng kỳ hạn quy định.
Lệ phí môn bài đối với hộ kinh doanh (theo doanh thu năm trước)
Theo quy định hiện hành và các văn bản chuyển tiếp:
- Hộ kinh doanh có doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm: Khi đó, mức nộp lệ phí môn bài 1.000.000 đồng/năm.
- Doanh thu dưới ngưỡng này: Áp dụng mức thấp hơn hoặc được miễn theo từng trường hợp cụ thể.
Thủ tục và hình thức kê khai thuế hộ kinh doanh từ năm 2026
Để thực hiện đúng nghĩa vụ thuế theo quy định mới, hộ kinh doanh cần nắm rõ các hình thức kê khai và thành phần hồ sơ áp dụng từ năm 2026, bao gồm:
Hình thức kê khai
Chủ hộ kinh doanh có thể lựa chọn:
- Kê khai điện tử: qua eTax Mobile hoặc Cổng thông tin điện tử của cơ quan thuế;
- Kê khai trực tiếp: nộp hồ sơ tại Chi cục Thuế quản lý.
Hồ sơ kê khai cơ bản
Về hồ sơ kê khai cơ bản, hộ kinh doanh cần chuẩn bị đầy đủ các biểu mẫu theo quy định để đảm bảo việc kê khai thuế được tiếp nhận và xử lý đúng hạn.
- Tờ khai thuế mẫu 01/CNKD;
- Bảng kê hóa đơn, chứng từ mẫu 01-2/BK-HĐKD (đối với hộ kê khai theo phương pháp kê khai).
Tổng hợp chính sách thuế Hộ kinh doanh theo doanh thu từ năm 2026
Để giúp hộ kinh doanh dễ dàng đối chiếu nghĩa vụ thuế theo quy mô hoạt động, bảng dưới đây tổng hợp các mốc doanh thu trọng yếu từ năm 2026, kèm theo phương pháp tính thuế tương ứng và yêu cầu về hóa đơn, kế toán cần thực hiện theo quy định của pháp luật thuế hiện hành.
| Doanh thu năm | Phương pháp tính thuế | Yêu cầu |
| Dưới 500 triệu đồng | Miễn thuế GTGT và thuế TNCN | Không bắt buộc hóa đơn điện tử. |
| Từ trên 500 triệu đến dưới 3 tỷ đồng | Thuế trực tiếp trên doanh thu hoặc tỷ lệ 15% lợi nhuận | Hóa đơn điện tử bắt buộc khi doanh thu từ 1 tỷ đồng. |
| Trên 3 tỷ đồng | Tỷ lệ 17% trên lợi nhuận | Kế toán đầy đủ, hóa đơn từ máy tính tiền kết nối với cơ quan thuế. |
Qua bảng tổng hợp trên có thể thấy, nghĩa vụ thuế, chế độ hóa đơn và yêu cầu kế toán đối với hộ kinh doanh từ năm 2026 được phân định rõ ràng theo từng ngưỡng doanh thu. Việc xác định đúng quy mô hoạt động là cơ sở quan trọng để hộ kinh doanh áp dụng đúng phương pháp kê khai và tuân thủ pháp luật thuế.
Khung thuế suất theo đặc thù ngành nghề
Căn cứ theo quy định về phương pháp tính thuế trực tiếp trên doanh thu, mức thuế GTGT và thuế TNCN của hộ kinh doanh được xác định khác nhau tùy theo lĩnh vực hoạt động. Bảng dưới đây tổng hợp khung thuế suất áp dụng theo từng nhóm ngành nghề kinh doanh.
| Ngành nghề | Thuế GTGT | Thuế TNCN | Tổng |
| Phân phối, buôn bán và bán lẻ | 1% | 0.5% | 1.5% |
| Dịch vụ, ăn uống và lưu trú | 5% | 2% | 7% |
| Sản xuất, vận tải, xây dựng có bao thầu | 3% | 1.5% | 4.5% |
| Hoạt động khác | 2% | 1% | 3% |
Căn cứ bảng trên, hộ kinh doanh cần đối chiếu ngành nghề đang hoạt động với nhóm ngành tương ứng để xác định đúng tỷ lệ thuế GTGT, thuế TNCN và tổng mức thuế phải nộp trên doanh thu phát sinh.
Kết luận
Chính sách thuế hộ kinh doanh năm 2026 đặt ra yêu cầu rõ ràng về việc chủ động và minh bạch trong kê khai thuế. Để hạn chế rủi ro bị truy thu, xử phạt và gián đoạn hoạt động kinh doanh, chủ hộ cần thường xuyên theo dõi doanh thu, xác định đúng phương pháp tính thuế và chuẩn bị đầy đủ hóa đơn, chứng từ theo quy định tương ứng.
Thông tin liên hệ MAN – Master Accountant Network
- Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
- Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
- Email: man@man.net.vn
Phụ trách sản xuất nội dung bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính.
Nguồn tham khảo:
- Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14
- Luật sửa đổi, bổ sung Luật Thuế GTGT
- Thông tư 40/2021/TT-BTC, Thông tư 100/2014/TT-BTC
- Nghị định 123/2020/NĐ-CP
- Quyết định 3389/QĐ-BTC
