Thông tư 20/2026/TT-BTC về thuế TNDN vừa được ban hành đã tạo ra nhiều thay đổi quan trọng liên quan đến hồ sơ chi phí được trừ, cơ chế tự xác định ưu đãi thuế, thời điểm ghi nhận doanh thu và nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp nước ngoài. Những quy định mới này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến công tác kế toán – thuế mà còn tác động đến chiến lược quản trị rủi ro thuế của doanh nghiệp trong kỳ quyết toán từ năm 2025. Bài viết dưới đây sẽ phân tích những điểm đáng chú ý trong Thông tư 20/2026/TT-BTC để giúp doanh nghiệp hiểu rõ quy định, chuẩn bị hồ sơ đúng chuẩn và hạn chế rủi ro khi cơ quan thuế thanh tra, kiểm tra.
Tổng quan về Thông tư 20/2026/TT-BTC về thuế TNDN
Ngày 12/03/2026, Bộ Tài chính ban hành Thông tư 20/2026/TT-BTC, văn bản hướng dẫn chi tiết thi hành Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15 và Nghị định 320/2025/NĐ-CP.
Thông tư này có hiệu lực từ ngày 12/03/2026 và được áp dụng cho kỳ tính thuế từ năm 2025, thay thế nhiều quy định cũ về thuế thu nhập doanh nghiệp.
Theo quy định mới, Thông tư 20/2026/TT-BTC chính thức:
- Thay thế toàn bộ Thông tư 78/2014/TT-BTC và Thông tư 96/2015/TT-BTC
- Đồng thời bãi bỏ một số quy định rải rác trong các thông tư trước đây liên quan đến thuế thu nhập doanh nghiệp.
Việc ban hành văn bản mới giúp đồng bộ quy định thuế TNDN với Luật Thuế TNDN 2025, đồng thời cập nhật nhiều quy định thực tiễn về hồ sơ chi phí, ưu đãi thuế và xác định doanh thu.
Hướng dẫn quan trọng trong Thông tư 20/2026/TT-BTC về thuế TNDN
Để giúp doanh nghiệp và kế toán dễ dàng nắm bắt các quy định mới, Thông tư 20/2026/TT-BTC đã hướng dẫn chi tiết nhiều nội dung quan trọng liên quan đến hồ sơ chi phí được trừ, điều kiện hưởng ưu đãi thuế, thời điểm xác định doanh thu tính thuế và nghĩa vụ thuế đối với doanh nghiệp nước ngoài. Dưới đây là các hướng dẫn cụ thể cần đặc biệt lưu ý khi áp dụng Thông tư 20/2026/TT-BTC về thuế TNDN trong thực tế.
Hồ sơ để khoản chi được tính vào chi phí được trừ
Theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15, các khoản chi hợp lệ phải có hóa đơn, chứng từ hợp pháp và hồ sơ chứng minh phù hợp với từng loại chi phí.
Một số nhóm chi phí được hướng dẫn cụ thể gồm:
Chi phục vụ nhiệm vụ quốc phòng và an ninh
Doanh nghiệp phải chuẩn bị:
- Quyết định thực hiện của doanh nghiệp
Văn bản xác nhận từ cơ quan có thẩm quyền.
Chi hỗ trợ tổ chức Đảng hoặc tổ chức chính trị và xã hội trong doanh nghiệp
Hồ sơ thường bao gồm:
- Quyết định thành lập hoặc quy chế hoạt động của tổ chức
- Văn bản đề nghị hỗ trợ hoặc kế hoạch sử dụng kinh phí (nếu có).
Chi đào tạo nghề cho người lao động
Để được tính vào chi phí hợp lệ cần có:
- Hợp đồng lao động hoặc thỏa ước lao động tập thể có quy định chi đào tạo
- Quyết định cử nhân sự đi học
- Hồ sơ đăng ký khóa học
- Chứng chỉ hoặc xác nhận hoàn thành khóa đào tạo.
Chi phòng chống HIV/AIDS tại nơi làm việc
Doanh nghiệp phải ban hành quy chế hoặc quy định nội bộ liên quan đến khoản chi này.
Khoản tài trợ cho xã hội
Các khoản tài trợ cho:
- Giáo dục
- Y tế
- Hoạt động văn hóa
- Khắc phục thiên tai, dịch bệnh
- Nhà tình nghĩa, nhà đại đoàn kết
- Nghiên cứu khoa học và chuyển đổi số.
thường phải có:
- Biên bản xác nhận tài trợ giữa các bên
- Chữ ký của bên tài trợ và bên nhận tài trợ
- Trong một số trường hợp cần thêm xác nhận của cơ quan huy động tài trợ.
Chi nghiên cứu khoa học và đổi mới công nghệ
Các khoản chi cho nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo hoặc chuyển đổi số cần tuân thủ quy định của pháp luật về khoa học công nghệ và các quy định tại Nghị định 320/2025/NĐ-CP.
Tổn thất do thiên tai hoặc sự kiện bất khả kháng
Để được tính vào chi phí hợp lệ, doanh nghiệp cần có:
- Biên bản kiểm kê tài sản bị tổn thất
- Bảng kê hàng tồn kho bị thiệt hại
- Hồ sơ bồi thường bảo hiểm (nếu có)
- Tài liệu xác định trách nhiệm bồi thường.
Một số khoản chi phục vụ hoạt động kinh doanh
Thông tư cũng cho phép hạch toán chi phí trong nhiều trường hợp như:
- Chi tham gia đấu thầu nhưng không trúng
- Chi nghiên cứu sản phẩm mới nhưng không thành công
- Chi marketing trước khi sản phẩm được bán ra
- Chi thuê cơ sở hạ tầng chưa đưa vào hoạt động
- Chi hủy hàng tồn kho hư hỏng hoặc lỗi thời.
Ngoài ra, các khoản chi phục vụ sản xuất kinh doanh khác như thuê tài sản của cá nhân, mua hàng từ hộ kinh doanh nhỏ, hoặc thanh toán mua hàng chưa trả tiền cũng được hướng dẫn chi tiết về hồ sơ chứng từ.
Thông tư 20/2026/TT-BTC về thuế TNDN quy định hồ sơ hưởng ưu đãi thuế
Một điểm đáng chú ý của Thông tư 20/2026/TT-BTC về thuế TNDN là cơ chế tự kê khai ưu đãi thuế.
Theo đó, doanh nghiệp:
- Tự xác định điều kiện được hưởng ưu đãi
- Tự kê khai trên hồ sơ quyết toán thuế
- Không cần đăng ký trước với cơ quan thuế.
Cách thực hiện ưu đãi thuế
Doanh nghiệp sẽ phải kê khai trực tiếp trên tờ khai quyết toán thuế TNDN (mẫu 03/TNDN) kèm theo phụ lục ưu đãi thuế thể hiện:
- Loại ưu đãi
- Thuế suất áp dụng
- Thời gian miễn giảm thuế
- Số thuế được miễn hoặc giảm.
Hồ sơ doanh nghiệp cần lưu trữ
Doanh nghiệp phải chuẩn bị và lưu giữ các tài liệu chứng minh điều kiện ưu đãi, ví dụ:
- Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp
- Giấy chứng nhận đầu tư
- Giấy chứng nhận doanh nghiệp công nghệ cao (nếu có)
- Chứng từ chứng minh thu nhập từ hoạt động ưu đãi
- Sổ sách kế toán hạch toán riêng phần thu nhập được ưu đãi.
Những tài liệu này không phải nộp ngay mà sẽ xuất trình khi cơ quan thuế thanh tra hoặc kiểm tra.
Rủi ro nếu áp dụng ưu đãi sai
Nếu cơ quan thuế phát hiện doanh nghiệp không đáp ứng điều kiện ưu đãi, doanh nghiệp có thể bị:
- Truy thu phần thuế đã được miễn hoặc giảm
- Tính tiền chậm nộp
- Xử phạt vi phạm hành chính về thuế.
Thời điểm xác định doanh thu tính thuế
Thông tư cũng hướng dẫn cụ thể thời điểm ghi nhận doanh thu chịu thuế trong một số trường hợp đặc thù.
Đối với doanh nghiệp trong nước
Một số mốc xác định doanh thu gồm:
- Xuất khẩu hàng hóa: thời điểm chuyển giao quyền sở hữu theo hợp đồng
- Vận tải hàng không: khi hoàn thành dịch vụ vận chuyển
- Xây dựng và lắp đặt: khi nghiệm thu công trình hoặc khối lượng công việc
- Cung cấp điện, nước: theo ngày xác nhận chỉ số công tơ ghi trên hóa đơn.
Đối với doanh nghiệp nước ngoài
Các trường hợp phổ biến gồm:
- Chuyển nhượng vốn: thời điểm hợp đồng chuyển nhượng có hiệu lực
- Chuyển nhượng chứng khoán: thời điểm giao dịch được thực hiện
- Hợp đồng phái sinh: thời điểm khớp lệnh hoặc khi hợp đồng đáo hạn.
Thông tư 20/2026/TT-BTC về thuế TNDN đối với doanh nghiệp nước ngoài
Thông tư tiếp tục làm rõ cơ chế áp dụng thuế đối với nhà thầu nước ngoài kinh doanh tại Việt Nam.
Đối tượng áp dụng
Bao gồm các doanh nghiệp nước ngoài có hoạt động như:
- Thương mại điện tử hoặc nền tảng số
- Cung cấp dịch vụ tại Việt Nam
- Bán hàng kèm dịch vụ trong lãnh thổ Việt Nam
- Phân phối hoặc giao nhận hàng hóa tại Việt Nam.
Trường hợp không áp dụng
Một số hoạt động không bị tính thuế theo cơ chế này như:
- Giao hàng tại cửa khẩu không kèm dịch vụ trong nước
- Dịch vụ thực hiện hoàn toàn ngoài Việt Nam
- Chia cước viễn thông quốc tế.
Phương pháp tính thuế
Thuế thu nhập doanh nghiệp được tính theo công thức:
|
Thuế TNDN = Doanh thu tính thuế x Tỷ lệ % trên doanh thu |
Trong đó:
- Tỷ lệ % phụ thuộc vào loại hoạt động
- Ví dụ: Dịch vụ khoảng 5%, thương mại 1 – 2%, xây dựng 2 – 5%.
Một số nội dung khác cần lưu ý
Ngoài các nội dung trên, Thông tư 20/2026/TT-BTC về thuế TNDN còn đề cập đến nhiều vấn đề quan trọng như:
Hồ sơ kê khai thuế đối với dự án đầu tư nước ngoài
Doanh nghiệp thực hiện theo quy định của Nghị định 320/2025/NĐ-CP khi lập hồ sơ quyết toán thuế.
Đăng ký vốn đầu tư mở rộng
Việc đăng ký vốn đầu tư mở rộng được thực hiện khi nộp hồ sơ quyết toán thuế của năm thực hiện dự án.
Tài sản hình thành từ Quỹ phát triển khoa học công nghệ
Trong trường hợp tài sản cố định được hình thành từ quỹ này:
- Giá trị còn lại của tài sản phải tính vào thu nhập chịu thuế
- Nhưng doanh nghiệp vẫn được trích khấu hao và tính vào chi phí hợp lệ.
Doanh nghiệp cũng phải lập báo cáo về việc trích lập và sử dụng quỹ khoa học công nghệ theo mẫu quy định.
Trước những thay đổi quan trọng trong Thông tư 20/2026/TT-BTC về thuế TNDN, việc tham khảo dịch vụ kế toán thuế để được tư vấn kịp thời về hồ sơ chi phí được trừ, điều kiện hưởng ưu đãi thuế cũng như đảm bảo việc kê khai và quyết toán thuế đúng quy định, hạn chế rủi ro khi cơ quan thuế thanh tra hoặc kiểm tra.
Kết luận
Việc ban hành Thông tư 20/2026/TT-BTC đã tạo ra nhiều thay đổi quan trọng trong quá trình kê khai, xác định chi phí được trừ, áp dụng ưu đãi thuế và xác định doanh thu tính thuế thu nhập doanh nghiệp. Những quy định mới này không chỉ yêu cầu doanh nghiệp chuẩn hóa hồ sơ chứng từ mà còn phải chủ động tự xác định điều kiện ưu đãi và chịu trách nhiệm về tính chính xác khi kê khai thuế theo tinh thần của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15 và Nghị định 320/2025/NĐ-CP.
Thông tin liên hệ MAN – Master Accountant Network
- Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
- Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
- Email: man@man.net.vn
Phụ trách sản xuất nội dung bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính.
