Từ ngày 01/01/2026, bức tranh thuế đối với hộ kinh doanh tại Việt Nam sẽ có những thay đổi mang tính bước ngoặt. Việc bãi bỏ dần thuế khoán và áp dụng rộng rãi thuế kê khai đang khiến hàng triệu chủ hộ lo lắng.
Sau 15 ngày áp dụng thuế kê khai, các hộ kinh doanh gặp vướng mắc gì, cần cơ quan thuế tháo gỡ những điểm nghẽn nào… Những câu hỏi này sẽ được Cục Thuế trực tiếp giải đáp tại hội thảo ‘Thực hiện thuế kê khai: hộ kinh doanh cần lưu ý gì?’. Bài viết này sẽ giúp bạn làm rõ lộ trình, những lưu ý quan trọng và cách giải quyết các khó khăn thực tế.
Rào cản lớn nhất của Hộ kinh doanh hiện nay
Chuyển từ cách tính “khoán gọn” sang “kê khai chi tiết” không chỉ là thay đổi con số, mà là thay đổi cả một thói quen kinh doanh.
- Áp lực sổ sách kế toán: Đa số chủ hộ kinh doanh, đặc biệt là các hộ tiểu thương lớn tuổi, quen với việc ghi chép tay hoặc không ghi chép. Việc phải thực hiện sổ sách điện tử là một “cơn ác mộng” về kỹ thuật.
- Rủi ro chi phí không có hóa đơn: Với thuế kê khai, lợi nhuận tính thuế phụ thuộc vào chứng từ đầu vào. Tuy nhiên, hộ kinh doanh thường nhập hàng nhỏ lẻ, hàng tươi sống tại chợ dân sinh… vốn rất khó lấy hóa đơn đỏ.
- Chi phí vận hành tăng: Để tuân thủ đúng luật, hộ kinh doanh phải đầu tư phần mềm kế toán, chữ ký số, máy tính và có thể phải thuê thêm kế toán hoặc đại lý thuế.
Những điểm mới quan trọng từ năm 2026
Dựa trên Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) và hướng dẫn mới nhất, hộ kinh doanh cần đặc biệt lưu ý:
Nâng ngưỡng doanh thu tính thuế lên 500 triệu đồng/năm
Đây là tin vui lớn nhất. Từ năm 2026, hộ kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm sẽ thuộc diện không phải nộp thuế (ngưỡng cũ là trên 100 triệu đồng). Điều này giúp giảm áp lực cho các hộ kinh doanh nhỏ lẻ.
Đối tượng bắt buộc thực hiện thuế kê khai
Những hộ kinh doanh có quy mô lớn (về doanh thu, lao động) hoặc lựa chọn phương pháp kê khai sẽ phải thực hiện:
- Mở sổ sách kế toán (theo Thông tư 88/2021/TT-BTC).
- Xuất hóa đơn điện tử cho từng lần bán hàng hoặc tổng hợp cuối ngày (tùy lĩnh vực).
- Kê khai thuế theo tháng hoặc theo quý.
4 Lưu ý “vàng” để thực hiện đúng thuế kê khai
Để tránh bị xử phạt hành chính hoặc bị cơ quan thuế ấn định thuế, hộ kinh doanh cần chuẩn bị:
Phân loại doanh thu để xuất hóa đơn
Hộ kinh doanh bán lẻ hàng tiêu dùng, thực phẩm tươi sống tại các chợ cần làm rõ việc xuất hóa đơn:
- Nếu khách hàng là cá nhân không lấy hóa đơn: Có thể tổng hợp dữ liệu bán hàng cuối ngày.
- Nếu khách hàng yêu cầu: Phải xuất hóa đơn điện tử ngay từ máy tính tiền hoặc phần mềm.
Chú trọng chứng từ đầu vào (Chi phí được trừ)
Với nhóm hộ có doanh thu từ 1 – 3 tỷ đồng/năm, thuế TNCN sẽ được tính trên (Doanh thu – Chi phí). Do đó, mọi khoản chi từ tiền thuê mặt bằng, điện nước, đến hóa đơn nhập hàng đều phải được lưu trữ cẩn thận. Nếu không có chứng từ, chi phí đó sẽ không được trừ.
Tách bạch tài khoản ngân hàng
Cơ quan thuế khuyến nghị hộ kinh doanh nên có tài khoản ngân hàng riêng cho hoạt động kinh doanh, tách biệt với tài khoản chi tiêu cá nhân hoặc gia đình. Điều này giúp việc đối soát dòng tiền và minh minh bạch dữ liệu kê khai trở nên dễ dàng hơn.
Chuẩn bị hạ tầng công nghệ
Hộ kinh doanh cần đầu tư:
- Chữ ký số (Token/SmartSign).
- Phần mềm hóa đơn điện tử (HĐĐT).
- Phần mềm kế toán đơn giản dành riêng cho hộ kinh doanh.
Giải pháp nào cho hộ kinh doanh không rành công nghệ?
Nếu bạn cảm thấy việc tự thực hiện quá phức tạp, có 2 phương án tối ưu:
- Sử dụng dịch vụ của Đại lý thuế: Đây là đơn vị có chuyên môn giúp hộ kinh doanh làm sổ sách và kê khai thuế với chi phí thấp hơn thuê kế toán riêng.
- Tham gia các buổi tập huấn của Cục Thuế: Thường xuyên theo dõi thông báo từ cơ quan thuế địa phương để được “cầm tay chỉ việc” về hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền (POS).
Kết luận
Lộ trình chuyển đổi sang thuế kê khai là tất yếu trong quá trình minh bạch hóa nền kinh tế. Dù ban đầu có nhiều khó khăn nhưng việc thực hiện đúng sẽ giúp hộ kinh doanh tránh được các rủi ro pháp lý về sau và dễ dàng tiếp cận các nguồn vốn vay ngân hàng nhờ hồ sơ tài chính sạch sẽ.
Bạn còn thắc mắc về cách tính thuế hay thủ tục kê khai? Hãy liên hệ ngay MAN – Master Accountant Network để được hướng dẫn chi tiết!
Thông tin liên hệ MAN – Master Accountant Network
- Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
- Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
- Email: man@man.net.vn
Phụ trách sản xuất nội dung bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính.
Nguồn trích dẫn: Báo Tuổi Trẻ
Ban biên tập MAN – Master Accountant Network
