Bảng cân đối kế toán theo Thông tư 99 nay có tên chính thức là Báo cáo tình hình tài chính (Mẫu số B01-DN), áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày 01/01/2026. Báo cáo phản ánh tài sản, nợ phải trả và vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp tại một thời điểm, với nhiều mã số chỉ tiêu đã dịch chuyển so với Thông tư 200.
Trong lộ trình hiện đại hóa hệ thống tài chính quốc gia, Thông tư 99/2025/TT-BTC chính thức thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC. Thay đổi được quan tâm nhất là mẫu biểu và phương pháp lập Bảng cân đối kế toán. Nắm đúng mã số chỉ tiêu mới không chỉ là yêu cầu tuân thủ mà còn tránh sai lệch dây chuyền sang thuyết minh và báo cáo lưu chuyển tiền tệ.
Thông tư 99/2025/TT-BTC: Kế toán doanh nghiệp cần lưu ý
Thông tư 99/2025/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành ngày 27/10/2025, có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 và áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày 01/01/2026. Thông tư áp dụng cho doanh nghiệp thuộc mọi lĩnh vực, mọi thành phần kinh tế; tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài thực hiện theo quy định của Ngân hàng Nhà nước.
Điểm thay đổi căn bản nhất: “Bảng cân đối kế toán” được đổi tên thành “Báo cáo tình hình tài chính”, thống nhất với cách gọi trong chuẩn mực.
Thông tư 99 quy định hai mẫu báo cáo tình hình tài chính năm, chọn theo giả định hoạt động liên tục:
| Mẫu | Áp dụng | Đặc điểm trình bày |
| B01-DN | Doanh nghiệp đáp ứng giả định hoạt động liên tục | Phân loại tài sản, nợ phát trả theo ngắn hạn và dài hạn |
| B01-DNKLT | Doanh nghiệp không đáp ứng giả định hoạt động liên tục | Không phân ngắn hạn, dài hạn, trình bày theo mẫu riêng |
Với báo cáo giữa niên độ, doanh nghiệp dùng Mẫu B01a-DN (dạng đầy đủ) hoặc B01b-DN (dạng tóm lược).
Cấu trúc chi tiết mẫu Bảng cân đối kế toán theo Thông tư 99
Mẫu B01-DN theo quy định mới kế thừa cấu trúc cơ bản nhưng bổ sung nhiều chỉ tiêu phản ánh các loại tài sản hiện đại. Khi lập Bảng cân đối kế toán theo Thông tư 99, kế toán cần chú ý các phân mục sau:
Phân mục tài sản ngắn hạn và dài hạn
Tài sản vẫn được phân chia thành tài sản ngắn hạn (mã số 100) và tài sản dài hạn (mã số 200); nợ phải trả (mã số 300); vốn chủ sở hữu (mã số 400). Tuy nhiên, các tiêu chí phân loại trong Bảng cân đối kế toán theo Thông tư 99 đã được thắt chặt dựa trên tính thanh khoản thực tế:
| Nhóm chỉ tiêu | Mã số | Đặc điểm chú ý |
| Tiền và các khoản tương đương tiền | 110 | Gồm tiền (111) và các khoản tương đương tiền (112) |
| Đầu tư tài chính ngắn hạn | 120 | Bổ sung Dự phòng đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn ngắn hạn (124), Đầu tư ngắn hạn khác (125), Dự phòng tổn thất các khoản đầu tư ngắn hạn khác (126) |
| Các khoản phải thu ngắn hạn | 130 | Mã 34 vẫn là “Phải thu theo tiến độ hợp đồng xây dựng” |
| Hàng tồn kho | 140 | Gồm Hàng tồn kho (141) và Dự phòng giảm giá (142) |
| Tài sản sinh học ngắn hạn | 150 | Chỉ tiêu mới: súc vật nuôi, cây trồng lấy sản phẩm một lần ngắn hạn (151, 152), dự phòng tổn thất (153) |
| Tài sản ngắn hạn khác | 160 | Chuyển từ mã 150 (Thông tư 200); mã 161 đổi tên thành “Chi phí chờ phân bổ ngắn hạn” |
| Các khoản phải thu dài hạn | 210 | Có “Vốn kinh doanh ở đơn vị trực thuộc” (213); mã 215 là “Phải thu dài hạn khác” |
| Tài sản cố định | 220 | Hữu hình (221), thuê tài chính (224), vô hình (227) |
| Tài sản sinh học dài hạn | 230 | Chỉ tiêu mới: súc vật nuôi cho sản phẩm định kỳ (231–235), lấy sản phẩm một lần dài hạn (236), cây trồng (237), dự phòng tổn thất (238) |
| Bất động sản đầu tư | 240 | Vẫn trình bày nguyên giá (241) và giá trị hao mòn lũy kế (242) |
| Tài sản dở dang dài hạn | 250 | Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang dài hạn (252) |
| Đầu tư tài chính dài hạn | 260 | Có dự phòng riêng cho đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn dài hạn (266) |
| Tài sản dài hạn khác | 270 | Chi phí chờ phân bổ dài hạn (271), tài sản thuế TNDN hoãn lại (272) |
Phần Nợ phải trả và nghĩa vụ tài chính
Cụ thể:
- Nợ ngắn hạn (Mã số 310): Bổ sung chỉ tiêu “Phải trả cổ tức, lợi nhuận” (313), tương ứng tài khoản mới 332; “Doanh thu chờ phân bổ ngắn hạn” (319) thay cách gọi “Doanh thu chưa thực hiện”.
- Nợ dài hạn (Mã số 330): Cổ phiếu ưu đãi (341) được trình bày trong nợ phải trả; Thuế thu nhập hoãn lại phải trả là mã 342; Dự phòng phải trả dài hạn là mã 343; Quỹ phát triển khoa học và công nghệ là mã 344.
Phần Vốn chủ sở hữu
Phản ánh số vốn thực góp và các khoản lợi nhuận giữ lại. Đặc biệt, cách trình bày các quỹ tại Bảng cân đối kế toán theo Thông tư 99 được đơn giản hóa để tập trung vào lợi nhuận sau thuế chưa phân phối và thặng dư vốn cổ phần.
Những thay đổi trọng yếu so với Thông tư 200 cũ
Vốn góp của chủ sở hữu (411) tách thành cổ phiếu phổ thông có quyền biểu quyết (411a) và cổ phiếu ưu đãi (411b). Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối chuyển sang mã 420, gồm lũy kế đến cuối kỳ trước (420a) và kỳ này (420b). Cổ phiếu mua lại của chính mình (415) ghi số âm trong ngoặc đơn.
Những thay đổi trọng yếu so với Thông tư 200 cũ
Thay đổi lớn nhất khi lập Bảng cân đối kế toán theo Thông tư 99 là mã số: chỉ tiêu mới chèn vào khiến nhiều nhóm tài sản, nợ và vốn “trượt” mã, nên không thể giữ nguyên bộ công thức của Thông tư 200.
Mã số chỉ tiêu dịch chuyển: Bảng đối chiếu nhanh
Dưới đây là bảng đối chiếu nhanh về những thay đổi trọng yếu so với Thông tư 200:
| Chỉ tiêu | Mã số tại Thông tư 200 | Mã số tại Thông tư 99 |
| Tài sản ngắn hạn khác | 150 | 160 |
| Tài sản sinh học ngắn hạn | – | 150 (mới) |
| Tài sản sinh học dài hạn | – | 230 (mới) |
| Bất động sản đầu tư | 230 | 240 |
| Tài sản dở dang dài hạn | 240 | 250 |
| Đầu tư tài chính dài hạn | 250 | 260 |
| Tài sản dài hạn khác | 260 | 270 |
| Tổng cộng tài sản | 270 | 280 |
| Phải trả cổ tức, lợi nhuận | – | 313 (mới) |
| Thuế thu nhập hoãn lại phải trả | 341 | 342 |
| Dự phòng phải trả dài hạn | 342 | 343 |
| Quỹ phát triển khoa học và công nghệ | 343 | 344 |
| Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối | 421 | 420 |
| Tổng cộng nguồn vốn | 440 | 440 |
Bảng trên chỉ liệt kê các dòng dịch chuyển hay gây sai; kế toán nên đối chiếu toàn bộ mẫu B01-DN tại Phụ lục báo cáo tài chính của Thông tư 99.
Hệ thống tài khoản thay đổi kéo theo nguồn số liệu
Một số tài khoản mới hoặc đổi tên ảnh hưởng trực tiếp đến cách lấy số lên báo cáo:
- TK 215 – Tài sản sinh học: Nguồn số liệu cho mã 150 và 230.
- TK 332 – Phải trả cổ tức, lợi nhuận: Nguồn số liệu cho mã 313, tách khỏi phải trả khác.
- TK 112 đổi tên thành “Tiền gửi không kỳ hạn”; TK 242 đổi tên thành “Chi phí chờ phân bổ”, tương ứng mã 161 và 271.
Thuế tối thiểu toàn cầu và trách nhiệm thuế mới
Thông tư 99 bổ sung tài khoản 82112 – Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung theo quy định về thuế tối thiểu toàn cầu. Đây là tài khoản chi phí, thể hiện trên Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, không phải một mã số chỉ tiêu trên Bảng cân đối kế toán theo Thông tư 99. Trên báo cáo tình hình tài chính, ảnh hưởng của khoản thuế bổ sung đi vào “Thuế và các khoản phải nộp Nhà nước” (mã 314 hoặc 333) và làm giảm “Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối” (mã 420).
Hướng dẫn lập Bảng cân đối kế toán theo Thông tư 99
Quy trình lập Bảng cân đối kế toán theo Thông tư 99 cho năm tài chính 2026 nên đi theo 5 bước dưới đây.
Bước 1: Khóa sổ và đối soát niên độ
Toàn bộ số dư ngày 31/12/2025 (lập theo Thông tư 200) phải được đối chiếu và chốt trước khi chuyển sang năm 2026. Số dư tài sản, nợ phải trả và vốn chủ sở hữu cuối kỳ trước là cơ sở cho cột “Số đầu năm” trên báo cáo năm 2026.
Bước 2: Thực hiện mapping tài khoản và mã số
Lập bảng đối chiếu số dư đầu kỳ từ tài khoản cũ sang tài khoản mới, đồng thời cập nhật công thức lấy số theo mã số mới (xem bảng đối chiếu ở trên).
- Cây trồng, vật nuôi đang ghi nhận trong TSCĐ hữu hình hoặc hàng tồn kho cần xem xét chuyển sang TK 215 nếu thuộc phạm vi tài sản sinh học.
- Cổ tức, lợi nhuận phải trả đang nằm ở phải trả khác chuyển sang TK 332.
- Các khoản tạm ứng (TK 141) kéo dài cần xem xét bản chất để đưa vào đúng chỉ tiêu phải thu.
Bước 3: Xác định phương pháp điều chỉnh khi thay đổi chính sách kế toán
Điều 30 Thông tư 99 quy định nguyên tắc chuyển tiếp khi có thay đổi chính sách kế toán:
a) Trường hợp doanh nghiệp phải thực hiện việc thay đổi chính sách kế toán do áp dụng lần đầu các quy định của pháp luật hoặc Chuẩn mực kế toán Việt Nam, chế độ kế toán mà đã có các hướng dẫn chuyển đổi cụ thể (áp dụng phương pháp điều chỉnh hồi tố, hồi tố đơn giản hoặc phi hồi tố) thì phải thực hiện theo hướng dẫn đó.
b) Trường hợp doanh nghiệp phải thực hiện việc thay đổi chính sách kế toán do áp dụng lần đầu các quy định của pháp luật hoặc Chuẩn mực kế toán Việt Nam, chế độ kế toán mà không có quy định phải điều chỉnh hồi tố, hồi tố đơn giản thì được áp dụng phương pháp điều chỉnh phi hồi tố chính sách kế toán đó.
c) Trường hợp doanh nghiệp tự nguyện thay đổi chính sách kế toán thì phải áp dụng hồi tố đối với thay đổi chính sách kế toán đó.
Theo cùng điều khoản, phương pháp điều chỉnh hồi tố đơn giản là phương pháp không trình bày lại số liệu so sánh từ kỳ đầu tiên bị ảnh hưởng, mà tính ảnh hưởng lũy kế tại ngày đầu tiên của kỳ kế toán lần đầu áp dụng chính sách mới. Phương pháp đã chọn cần được thuyết minh để người đọc hiểu vì sao cột “Số đầu năm” có thể khác số cuối năm 2025 đã công bố.
Bước 4: Đánh giá lại các khoản mục có gốc ngoại tệ
Số dư tiền, nợ phải thu, nợ phải trả có gốc ngoại tệ phải được đánh giá lại theo tỷ giá quy định tại thời điểm lập báo cáo. Chênh lệch tỷ giá được xử lý vào kết quả kinh doanh trước khi đưa số lên báo cáo.
Bước 5: Tổng hợp lên mẫu B01-DN, kiểm soát cân đối và thuyết minh
Nhập số dư từ Bảng cân đối số phát sinh vào các mã số tương ứng. Hai ghi chú tại mẫu B01-DN:
Những chỉ tiêu không có số liệu được miễn trình bày nhưng không được đánh lại “Mã số” chỉ tiêu.
Số liệu trong các chỉ tiêu có dấu (*) được ghi bằng số âm dưới hình thức ghi trong ngoặc đơn (…).
Sau khi điền số, kiểm tra mã 280 bằng mã 440. Biến động lớn so với kỳ trước cần được giải trình trong Bản thuyết minh báo cáo tài chính (Mẫu B09-DN).
Tải Mẫu B01-DN:
Doanh nghiệp cần đối chiếu với năm 2025 trở về trước có thể tham khảo hướng dẫn lập Bảng cân đối kế toán theo Thông tư 200.
Ví dụ thực tế về chuyển đổi chỉ tiêu tài sản
Giả sử: Công ty B (chăn nuôi bò sữa) ngày 31/12/2025 có đàn bò khai thác sữa ghi nhận trong TSCĐ hữu hình, nguyên giá 12 tỷ đồng, hao mòn lũy kế 3 tỷ đồng. Khi lập báo cáo năm 2026 theo Thông tư 99, đàn bò này được trình bày như sau:
| Nội dung | Thông tư 200 | Mã số | Thông tư 99 | Mã số |
| Đàn bò khai thác sữa | TSCĐ hữu hình | 221 | Gia súc, vật nuôi cho sản phẩm định kỳ (tài sản sinh học dài hạn) | 231 |
| Nguyên giá | 12 tỷ đồng | 222 | 12 tỷ đồng | 234 |
| Khấu hao/hao mòn lũy kế | 3 tỷ đồng | 223 | 3 tỷ đồng | 235 |
| Bê chưa nuôi đến giai đoạn trưởng thành | Hàng tồn kho hoặc TSCĐ tùy chính sách | – | Gia súc, vật nuôi cho sản phẩm định kỳ chưa đến giai đoạn trưởng thành | 232 |
Số liệu minh họa; việc phân loại cụ thể căn cứ bản chất tài sản và hướng dẫn kế toán TK 215 tại Thông tư 99. Ví dụ cho thấy lập Bảng cân đối kế toán theo Thông tư 99 đòi hỏi tách bạch rõ hơn công năng của tài sản, không chỉ đổi mã số.
Các lỗi thường gặp khi áp dụng Thông tư 99
Trong năm đầu áp dụng Bảng cân đối kế toán theo Thông tư 99, qua các hồ sơ MAN – Master Accountant Network hỗ trợ, có 04 lỗi sau xuất hiện nhiều nhất:
- Giữ nguyên công thức mã số của Thông tư 200: Phần mềm chưa cập nhật khiến BĐS đầu tư rơi vào mã 230 (nay là tài sản sinh học dài hạn), lợi nhuận sau thuế chưa phân phối nằm ở mã 421 (không còn tồn tại).
- Nhầm số hiệu tài khoản với mã số chỉ tiêu: Đưa tài sản sinh học vào mã 215 vì trùng số với TK 215, trong khi mã 215 là “Phải thu dài hạn khác”.
- Tự đánh lại mã số khi bỏ dòng trống: Trái ghi chú của mẫu B01-DN, gây lệch khi đối chiếu với thuyết minh và báo cáo lưu chuyển tiền tệ.
- Chọn sai phương pháp điều chỉnh số đầu năm: Trình bày lại số so sánh khi chỉ được phi hồi tố, hoặc ngược lại, mà không thuyết minh theo Điều 30.
Kết luận
Bảng cân đối kế toán theo Thông tư 99, nay là Báo cáo tình hình tài chính, giữ khung bốn phần quen thuộc nhưng mã số đã dịch chuyển và có thêm chỉ tiêu tài sản sinh học, phải trả cổ tức. Ba việc cần làm ngay:
- Cập nhật công thức mã số trong phần mềm;
- Mapping số dư đầu kỳ sang tài khoản mới;
- Và xác định phương pháp điều chỉnh theo Điều 30.
Đối với đơn vị chưa có đội ngũ chuyên trách, dịch vụ kế toán trọn gói của MAN có thể rà soát
báo cáo năm 2026 trước khi nộp.
Liên hệ MAN – Master Accountant Network để được hỗ trợ và tư vấn miễn phí!
Thông tin liên hệ MAN – Master Accountant Network
- Địa chỉ: Số 19A, Đường 43, Phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
- Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
- Email: man@man.net.vn
- Google Business Profile: Xem Google Business Profile của MAN – Master Accountant Network
- LinkedIn Founder: Xem hồ sơ LinkedIn của chuyên gia Lê Hoàng Tuyên
Phụ trách sản xuất và kiểm duyệt nội dung chuyên môn bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network. Ông là Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm sâu sắc trong lĩnh vực Kế toán, Kiểm toán, Thuế và Tư vấn Pháp lý doanh nghiệp.
Bài viết được cập nhật và căn cứ Thông tư 99/2025/TT-BTC. Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn cho từng hồ sơ cụ thể.
Câu hỏi thường gặp về bảng cân đối kế toán theo Thông tư 99
Bảng cân đối kế toán theo Thông tư 99 có tên gọi mới là gì?
Theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, Bảng cân đối kế toán được đổi tên thành Báo cáo tình hình tài chính, ký hiệu Mẫu số B01-DN. Nội dung vẫn phản ánh tài sản, nợ phải trả và vốn chủ sở hữu tại một thời điểm.
Bảng cân đối kế toán theo Thông tư 99 áp dụng từ khi nào?
Thông tư 99 có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 và áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày này. Với doanh nghiệp có năm tài chính theo năm dương lịch, báo cáo năm 2025 vẫn lập theo Thông tư 200; báo cáo năm 2026 lập theo Thông tư 99.
Mẫu B01-DN và B01-DNKLT khác nhau thế nào?
B01-DN dùng cho doanh nghiệp đáp ứng giả định hoạt động liên tục, phân loại tài sản và nợ theo ngắn hạn, dài hạn. B01-DNKLT dùng cho doanh nghiệp không đáp ứng giả định hoạt động liên tục và không phân ngắn hạn, dài hạn.
Tài sản sinh học trình bày ở mã số nào trên Bảng cân đối kế toán theo Thông tư 99?
Tài sản sinh học ngắn hạn trình bày tại mã số 150, tài sản sinh học dài hạn tại mã số 230. Số liệu lấy từ tài khoản 215 – Tài sản sinh học và tài khoản dự phòng tổn thất tương ứng.
Chỉ tiêu không có số liệu có được bỏ và đánh lại mã số không?
Được bỏ nhưng không được đánh lại mã số. Ghi chú mẫu B01-DN quy định: Những chỉ tiêu không có số liệu được miễn trình bày nhưng không được đánh lại Mã số chỉ tiêu.
Số đầu năm trên báo cáo năm 2026 có phải trình bày lại không?
Tùy thay đổi chính sách kế toán cụ thể. Theo Điều 30 Thông tư 99, doanh nghiệp theo hướng dẫn chuyển đổi nếu có; nếu không có quy định phải hồi tố thì được áp dụng phi hồi tố; thay đổi tự nguyện thì phải hồi tố.
Doanh nghiệp FDI có được lập Bảng cân đối kế toán theo Thông tư 99 bằng ngoại tệ không?
Có, nếu đáp ứng điều kiện chọn ngoại tệ làm đơn vị tiền tệ trong kế toán. Khi nộp cho cơ quan nhà nước tại Việt Nam, báo cáo tài chính lập bằng ngoại tệ phải được chuyển đổi sang Đồng Việt Nam theo phương pháp quy định tại Thông tư 99.
