Công văn số 3987/ QNG-NVDTPC về chính sách thuế TNDN là văn bản hướng dẫn quan trọng giúp doanh nghiệp hiểu và áp dụng đúng các quy định mới tại Nghị định 320/2025/NĐ-CP khi thực hiện nghĩa vụ thuế thu nhập doanh nghiệp. Bài viết tập trung phân tích toàn diện những điểm cập nhật nổi bật như đối tượng nộp thuế, thu nhập được miễn thuế, điều kiện chi phí được trừ, quy định thanh toán không dùng tiền mặt và thuế suất áp dụng, từ đó giúp doanh nghiệp, kế toán và nhà quản lý chủ động tuân thủ, hạn chế rủi ro và tối ưu hiệu quả quản trị thuế trong giai đoạn 2026.
Cơ sở pháp lý của Công văn số 3987/QNG-NVDTPC về chính sách thuế TNDN
Để hiểu rõ nội dung và cách áp dụng Công văn số 3987/ QNG-NVDTPC về chính sách thuế TNDN, trước hết cần làm rõ nền tảng pháp lý hình thành văn bản này, bao gồm các quy định cốt lõi tại Nghị định 320/2025/NĐ-CP và vai trò hướng dẫn thực thi của cơ quan thuế địa phương.
Nghị định 320/2025/NĐ-CP – Nền tảng pháp lý cốt lõi
Trước khi Nghị định 320/2025 có hiệu lực, chính sách thuế TNDN chủ yếu được áp dụng theo các nghị định hướng dẫn cũ (điển hình là Nghị định 218/2013/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi, bổ sung).
Một số hạn chế của quy định cũ có thể kể đến:
- Khái niệm người nộp thuế chưa theo kịp sự phát triển của kinh tế số, đặc biệt với doanh nghiệp nước ngoài kinh doanh xuyên biên giới.
- Danh mục thu nhập miễn thuế còn hẹp, chưa phản ánh đúng vai trò của doanh nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp, môi trường, phòng chống thiên tai.
- Điều kiện chi phí được trừ chưa có ngưỡng thanh toán không dùng tiền mặt rõ ràng, gây cách hiểu và áp dụng không thống nhất giữa các địa phương.
- Thuế suất ưu đãi chưa được phân tầng linh hoạt theo quy mô doanh nghiệp.
Chính những điểm này đã đặt ra yêu cầu cần có một nghị định mới, đồng bộ và phù hợp hơn với Luật Thuế TNDN 2025.
Nghị định 320/2025/NĐ-CP được ban hành ngày 15/12/2025 và áp dụng cho kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp từ năm 2025 trở đi, nhằm hướng dẫn chi tiết thi hành Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15, thay thế và cập nhật nhiều quy định trước đây vốn không còn phù hợp với môi trường kinh doanh mới, đặc biệt là thương mại điện tử và kinh tế số.
Các nội dung trọng tâm của Nghị định 320/2025/NĐ-CP bao gồm:
- Xác định rõ hơn người nộp thuế TNDN;
- Bổ sung thu nhập được miễn thuế;
- Siết chặt điều kiện chi phí được trừ;
- Quy định cụ thể thuế suất theo từng nhóm doanh nghiệp.
Trên cơ sở Nghị định 320/2025/NĐ-CP đã thiết lập khung pháp lý đầy đủ cho việc thực thi Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, việc hiểu đúng và áp dụng thống nhất các quy định mới trong thực tiễn vẫn là thách thức đối với nhiều doanh nghiệp. Chính vì vậy, Công văn số 3987/ QNG-NVDTPC về chính sách thuế TNDN được ban hành nhằm làm rõ nội dung cốt lõi, hướng dẫn cách hiểu và triển khai cụ thể các điểm mới của Nghị định 320/2025, giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro và tuân thủ đúng quy định pháp luật thuế.
Vai trò của Công văn số 3987/ QNG-NVDTPC về chính sách thuế TNDN
Trên cơ sở Nghị định 320/2025, Công văn số 3987/ QNG-NVDTPC ban hành ngày 29/12/2025 về chính sách thuế TNDN do Cục Thuế tỉnh Quảng Ngãi ban hành có vai trò:
- Hệ thống hóa các điểm mới quan trọng
- Giải thích cách hiểu và cách áp dụng trong thực tiễn
- Hạn chế rủi ro sai sót khi kê khai, quyết toán thuế TNDN
Đây chính là lý do Công văn số 3987/ QNG-NVDTPC về chính sách thuế TNDN được xem là tài liệu tham chiếu đáng tin cậy cho doanh nghiệp trong năm 2026.
Tổng hợp điểm mới nổi bật theo Công văn số 3987/ QNG-NVDTPC về chính sách thuế TNDN
Trên cơ sở hướng dẫn chi tiết tại Công văn số 3987/ QNG-NVDTPC về chính sách thuế TNDN, nhiều nội dung quan trọng của Nghị định 320/2025/NĐ-CP đã được làm rõ và cập nhật, tác động trực tiếp đến việc xác định nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp. Dưới đây là tổng hợp các điểm mới nổi bật mà doanh nghiệp, kế toán và nhà quản lý tài chính cần đặc biệt lưu ý để áp dụng đúng và hạn chế rủi ro trong quá trình thực hiện.
Làm rõ đối tượng nộp thuế TNDN
Một trong những nội dung quan trọng nhất tại Công văn số 3987/ QNG-NVDTPC về chính sách thuế TNDN là việc làm rõ khái niệm người nộp thuế thu nhập doanh nghiệp, đặc biệt với doanh nghiệp nước ngoài.
Theo hướng dẫn mới:
- Doanh nghiệp nước ngoài có cơ sở thường trú tại Việt Nam phải nộp thuế TNDN đối với toàn bộ thu nhập liên quan.
- Doanh nghiệp không có cơ sở thường trú nhưng phát sinh thu nhập tại Việt Nam vẫn thuộc diện nộp thuế.
- Hoạt động kinh doanh thông qua nền tảng số, thương mại điện tử được quản lý chặt chẽ hơn.
Quy định này giúp hạn chế tình trạng thất thu thuế và đảm bảo công bằng giữa doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp xuyên biên giới.
Bổ sung các khoản thu nhập được miễn thuế
Theo Công văn số 3987/ QNG-NVDTPC về chính sách thuế TNDN, Nghị định 320/2025 đã mở rộng phạm vi thu nhập được miễn thuế, trong đó đáng chú ý là:
- Bổ sung một số loại thu nhập từ việc thực hiện dịch vụ kỹ thuật trực tiếp phục vụ nông nghiệp được miễn thuế, bao gồm: Thu nhập từ dịch vụ thoát lũ, ngăn lũ, ngăn triều cường, ngăn mặn, rửa mặn, rửa phèn, giữ ngọt.
- Hướng dẫn xác định các dịch vụ kỹ thuật nêu trên căn cứ theo mã ngành kinh tế cấp 1 của ngành nông nghiệp quy định tại Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam
Việc bổ sung này thể hiện định hướng chính sách thuế mang tính hỗ trợ, khuyến khích doanh nghiệp tham gia vào các lĩnh vực thiết yếu, góp phần phát triển bền vững.
Điều kiện thanh toán không dùng tiền mặt: Điểm siết chặt đáng chú ý
Một điểm mới có tác động trực tiếp đến công tác kế toán được nhấn mạnh trong Công văn số 3987/ QNG-NVDTPC về chính sách thuế TNDN là các khoản chi từ 05 triệu đồng trở lên chỉ được tính vào chi phí được trừ khi có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.
- Trường hợp doanh nghiệp phát sinh nhiều lần mua hàng hóa, dịch vụ trong cùng một ngày từ cùng một người bán, dù mỗi lần thanh toán có giá trị dưới 05 triệu đồng, nhưng nếu tổng giá trị các giao dịch đạt từ 05 triệu đồng trở lên thì khoản chi này chỉ được chấp nhận là chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế nếu có đầy đủ chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.
- Trường hợp doanh nghiệp ủy quyền cho người lao động mua hộ: Khi doanh nghiệp giao hoặc ủy quyền cho người lao động trực tiếp mua hàng hóa, dịch vụ phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh, các khoản chi có giá trị từ 05 triệu đồng trở lên vẫn được xem là chi phí được trừ nếu người lao động thanh toán bằng phương thức không dùng tiền mặt và khoản chi đó đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật thuế.
Quy định này yêu cầu doanh nghiệp:
- Kiểm soát chặt chẽ hình thức thanh toán
- Lưu trữ đầy đủ chứng từ chuyển khoản
- Đồng bộ giữa hóa đơn điện tử và dòng tiền thực tế
Nếu không tuân thủ, chi phí dù có hóa đơn hợp pháp vẫn có nguy cơ bị loại khi quyết toán thuế TNDN.
Xác định lỗ và chuyển lỗ theo hướng dẫn mới
Công văn số 3987/ QNG-NVDTPC về chính sách thuế TNDN tiếp tục khẳng định nguyên tắc:
- Doanh nghiệp được chuyển lỗ tối đa 05 năm liên tục
- Lỗ phải được xác định đúng theo từng kỳ tính thuế
- Không được chuyển lỗ ngược về các năm trước
Điểm mới nằm ở việc hướng dẫn rõ cách xác định lỗ trong các trường hợp doanh nghiệp có nhiều hoạt động sản xuất kinh doanh khác nhau.
Thuế suất thuế TNDN theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP
Theo nội dung được tổng hợp trong Công văn số 3987/ QNG-NVDTPC về chính sách thuế TNDN, thuế suất TNDN được áp dụng như sau:
- 20%: Thuế suất phổ thông
- 15% hoặc 17%: Áp dụng cho doanh nghiệp có quy mô doanh thu nhỏ và vừa theo điều kiện cụ thể
- Thuế suất riêng cho ngành dầu khí, khai thác tài nguyên
Việc phân tầng thuế suất giúp chính sách thuế trở nên linh hoạt và phù hợp hơn với từng nhóm doanh nghiệp.
Tác động của Công văn số 3987/ QNG-NVDTPC về chính sách thuế TNDN đối với doanh nghiệp
Việc triển khai Công văn số 3987/ QNG-NVDTPC về chính sách thuế TNDN mang lại cả cơ hội và thách thức:
Lợi ích:
- Giảm rủi ro pháp lý khi áp dụng đúng quy định;
- Tối ưu nghĩa vụ thuế hợp pháp;
- Nâng cao tính minh bạch tài chính.
Thách thức:
- Gia tăng yêu cầu về quản trị chứng từ;
- Áp lực tuân thủ đối với doanh nghiệp nhỏ;
- Cần cập nhật kịp thời chính sách mới.
Từ các phân tích trên có thể thấy, quy định về điều kiện chi phí được trừ khi doanh nghiệp ủy quyền cho người lao động mua hộ đã được làm rõ theo hướng chặt chẽ nhưng linh hoạt hơn. Việc yêu cầu thanh toán không dùng tiền mặt đối với các khoản chi từ 05 triệu đồng trở lên nhằm tăng tính minh bạch, kiểm soát dòng tiền và hạn chế rủi ro thuế cho doanh nghiệp. Đồng thời, quy định này cũng tạo cơ sở pháp lý rõ ràng để doanh nghiệp chủ động xây dựng quy trình mua sắm, thanh toán và lưu trữ chứng từ phù hợp với quy định hiện hành.
Kết luận
Có thể khẳng định, Công văn số 3987/ QNG-NVDTPC về chính sách thuế TNDN là văn bản hướng dẫn mang tính thực tiễn cao, giúp doanh nghiệp hiểu rõ và áp dụng đúng các quy định mới của Nghị định 320/2025.
Trong bối cảnh chính sách thuế ngày càng chặt chẽ và minh bạch, việc chủ động nghiên cứu và tuân thủ Công văn số 3987/ QNG-NVDTPC về chính sách thuế TNDN không chỉ giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro mà còn tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững trong giai đoạn 2026 và các năm tiếp theo.
Liên hệ MAN – Master Accountant Network để được hỗ trợ, tư vấn về cập nhật chính sách thuế mới.
Thông tin liên hệ MAN – Master Accountant Network
- Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
- Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
- Email: man@man.net.vn
Phụ trách sản xuất nội dung bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính.
Câu hỏi thường gặp về Công văn số 3987/ QNG-NVDTPC về chính sách thuế TNDN
Khoản chi từ 05 triệu đồng trở lên bắt buộc phải thanh toán không dùng tiền mặt trong mọi trường hợp?
Có. Theo quy định mới, các khoản chi từ 05 triệu đồng trở lên chỉ được tính vào chi phí được trừ nếu có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt, kể cả trường hợp doanh nghiệp ủy quyền cho người lao động mua hộ. Việc thanh toán tiền mặt sẽ làm phát sinh rủi ro bị loại chi phí khi quyết toán thuế TNDN.
Người lao động thanh toán bằng tài khoản cá nhân có được chấp nhận không?
Được chấp nhận, với điều kiện doanh nghiệp có văn bản ủy quyền hoặc giao nhiệm vụ mua hộ, người lao động thanh toán bằng phương thức không dùng tiền mặt, doanh nghiệp có đầy đủ chứng từ hoàn ứng, hóa đơn hợp pháp và chứng từ thanh toán liên quan. Nếu thiếu một trong các yếu tố trên, khoản chi có thể không được khấu trừ.
Quy định mới có áp dụng cho tất cả doanh nghiệp hay chỉ doanh nghiệp lớn?
Quy định về thanh toán không dùng tiền mặt và điều kiện chi phí được trừ áp dụng cho mọi loại hình doanh nghiệp, không phân biệt quy mô lớn hay nhỏ. Doanh nghiệp vừa và nhỏ, nếu chưa chuẩn hóa quy trình kế toán - thanh toán, sẽ là nhóm chịu tác động rõ rệt nhất.
Ban biên tập MAN – Master Accountant Network
