Dịch vụ kế toán doanh nghiệp năm 2026 không còn là việc thuê người ghi sổ đơn thuần. Thông tư 99/2025/TT-BTC có hiệu lực từ 01/01/2026 và áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày này, còn Nghị định 254/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ 01/7/2026 và thay đổi cách lập, quản lý hóa đơn, chứng từ điện tử. Một đơn vị cung cấp chưa cập nhật kịp có thể khiến doanh nghiệp lập báo cáo tài chính sai mẫu, dùng hóa đơn không đủ giá trị hạch toán và chịu rủi ro truy thu khi quyết toán. Bài viết hệ thống khung pháp lý hiện hành, phạm vi công việc, tiêu chí đánh giá và quy trình triển khai để doanh nghiệp chọn đúng đơn vị.
Vì sao cần rà soát lại dịch vụ kế toán doanh nghiệp ngay trong năm 2026?
Dịch vụ kế toán doanh nghiệp là việc đơn vị chuyên môn cung cấp cho doanh nghiệp các công việc làm kế toán, làm kế toán trưởng, lập báo cáo tài chính, tư vấn kế toán và những công việc khác thuộc nội dung công tác kế toán theo Luật Kế toán 2015. Định nghĩa này nằm tại khoản 13 Điều 3 Luật Kế toán 2015.
Khi thuê ngoài, doanh nghiệp giao cho bên cung cấp toàn bộ khâu tạo ra số liệu. Trách nhiệm của doanh nghiệp đối với tính trung thực của số liệu vẫn còn nguyên. Vì vậy, chất lượng của dịch vụ kế toán doanh nghiệp phải được đo bằng mức độ tuân thủ văn bản hiện hành, không chỉ bằng mức phí hằng tháng.
Ba mốc pháp lý làm thay đổi cách vận hành kế toán từ 2026
- Ngày 01/01/2026: Thông tư 99/2025/TT-BTC thay thế chế độ kế toán cũ.
- Ngày 01/7/2026: Nghị định 254/2026/NĐ-CP thay thế bộ quy định hóa đơn, chứng từ cũ.
Ba rủi ro khi duy trì cách làm kế toán cũ
Thứ nhất, báo cáo tài chính sai mẫu. Hệ thống tài khoản, mẫu sổ và chỉ tiêu báo cáo đã thay đổi. Dữ liệu vẫn chạy theo Thông tư 200 sẽ lệch cấu trúc so với chế độ mới.
Thứ hai, hóa đơn không đủ giá trị hạch toán. Hóa đơn là căn cứ hạch toán chi phí và kê khai thuế giá trị gia tăng. Hóa đơn có sai sót về nội dung có thể bị coi là không hợp pháp, kéo theo chi phí không được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ.
Thứ ba, thiếu hồ sơ giải trình. Chế độ kế toán mới trao quyền tự chủ cho doanh nghiệp nhưng đi kèm nghĩa vụ ban hành quy chế nội bộ. Nếu đơn vị cung cấp dịch vụ kế toán doanh nghiệp không dựng được bộ hồ sơ này, doanh nghiệp sẽ bị động khi cơ quan chức năng kiểm tra.
Khung pháp lý hiện hành mà dịch vụ kế toán doanh nghiệp phải tuân thủ
Một dịch vụ kế toán doanh nghiệp đạt chuẩn phải vận hành trên ba văn bản dưới đây.
Thông tư 99/2025/TT-BTC: Chế độ kế toán áp dụng từ 01/01/2026
Bộ Tài chính ban hành Thông tư 99/2025/TT-BTC ngày 27/10/2025, hướng dẫn về chứng từ kế toán, tài khoản kế toán, ghi sổ kế toán, lập và trình bày báo cáo tài chính của doanh nghiệp. Thông tư này thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC. Việc xác định nghĩa vụ thuế với ngân sách nhà nước vẫn thực hiện theo pháp luật về thuế.
Các điểm doanh nghiệp và đơn vị cung cấp cần nắm:
- Báo cáo tài chính: Từ kỳ báo cáo tài chính năm 2026, mẫu “Báo cáo tình hình tài chính” thay cho “Bảng cân đối kế toán” (khoản 1 Điều 17). Bộ báo cáo gồm Báo cáo tình hình tài chính, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, Báo cáo lưu chuyển tiền tệ và Bản thuyết minh. Tham khảo thêm bảng cân đối kế toán theo Thông tư 99.
- Tự chủ về biểu mẫu và tài khoản: Doanh nghiệp được thay đổi tên, số hiệu, kết cấu và nội dung phản ánh của tài khoản hướng dẫn tại Phụ lục II mà không phải xin chấp thuận của Bộ Tài chính như trước. Bù lại, doanh nghiệp phải ban hành quy chế hạch toán kế toán hoặc tài liệu tương đương trong các trường hợp thông tư quy định.
- Chứng từ: Mọi nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh đều phải lập chứng từ kế toán, và chứng từ của mỗi nghiệp vụ chỉ được lập một lần. Kế toán trưởng hoặc người được ủy quyền không được ký “thừa ủy quyền” chức danh của người quản lý doanh nghiệp trên chứng từ kế toán, trừ khi pháp luật có quy định khác.
- Đơn vị tiền tệ kế toán: Đồng Việt Nam vẫn là mặc định nhưng doanh nghiệp được chọn một loại ngoại tệ làm đơn vị tiền tệ kế toán nếu đáp ứng các điều kiện tại Điều 4. Khi lập báo cáo tài chính nộp cơ quan nhà nước Việt Nam, doanh nghiệp vẫn phải quy đổi sang VNĐ. Điểm này quan trọng với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.
- Hệ thống tài khoản: Bổ sung TK 215 (tài sản sinh học), TK 82112 (chi phí thuế TNDN bổ sung theo quy định về thuế tối thiểu toàn cầu) và TK 1383 (thuế tiêu thụ đặc biệt của hàng nhập khẩu được khấu trừ), đồng thời đổi tên một số tài khoản hiện hữu.
- Kiểm soát nội bộ: Điều 3 yêu cầu doanh nghiệp có văn bản quy định quyền hạn, trách nhiệm từng bộ phận trong việc tạo lập và phê duyệt giao dịch.
Nghị định 254/2026/NĐ-CP: Hóa đơn, chứng từ điện tử từ 01/7/2026
Chính phủ ban hành Nghị định 254/2026/NĐ-CP ngày 30/6/2026 quy định chi tiết thi hành Luật Quản lý thuế 2025 (Luật số 108/2025/QH15) về hóa đơn điện tử và chứng từ điện tử, có hiệu lực từ 01/7/2026 và thay thế Nghị định 123/2020/NĐ-CP cùng Nghị định 70/2025/NĐ-CP.
Bốn nội dung tác động trực tiếp đến nghiệp vụ kế toán hằng ngày:
- Tên người mua: Với người mua là cơ sở kinh doanh có mã số thuế, tên, địa chỉ, mã số thuế phải ghi đúng theo giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc giấy tờ tương đương. Người bán được viết tắt một số danh từ thông dụng như P, TP, TNHH, KCN, CN, miễn là vẫn xác định chính xác địa chỉ theo đăng ký kinh doanh.
- Giá trị hạch toán: Hóa đơn không có thông tin người mua, hoặc hóa đơn xuất cho người tiêu dùng, không có giá trị để tổ chức, hộ kinh doanh khác dùng hạch toán chi phí hay quyết toán thuế. Một số hoạt động đặc thù được miễn yêu cầu thể hiện đầy đủ thông tin người mua.
- Thời điểm lập hóa đơn: Với bán hàng hóa là thời điểm chuyển giao quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng; với cung cấp dịch vụ là lúc hoàn thành dịch vụ, trừ trường hợp thu tiền trước thì lập ngay tại thời điểm thu tiền.
- Lưu trữ: Hóa đơn, chứng từ điện tử phải được bảo quản dưới dạng thông điệp dữ liệu, bảo đảm an toàn, toàn vẹn trong thời hạn lưu trữ theo pháp luật kế toán. Về thời hạn, Điều 41 Luật Kế toán 2015 quy định tối thiểu 05 năm hoặc 10 năm tùy loại tài liệu, và lưu trữ vĩnh viễn với tài liệu có tính sử liệu.
Phạm vi công việc của một dịch vụ kế toán doanh nghiệp chuyên nghiệp
Với dịch vụ kế toán doanh nghiệp, “trọn vẹn” nghĩa là bao phủ toàn bộ chuỗi từ chứng từ đầu vào đến báo cáo đầu ra và hồ sơ lưu trữ. Bảng dưới đây gắn từng hạng mục với căn cứ pháp lý.
| Hạng mục | Nội dung chính | Căn cứ |
| Hóa đơn, chứng từ | Kiểm tra tính hợp lệ, thông tin người mua, thời điểm lập; lập chứng từ cho mọi nghiệp vụ | Nghị định 254/2026/NĐ-CP; Thông tư 99/2025/TT-BTC |
| Hạch toán, ghi sổ | Ghi sổ theo hệ thống tài khoản và mẫu sổ hiện hành | Thông tư 99/2025/TT-BTC |
| Báo cáo tài chính | Báo cáo tình hình tài chính, kết quả kinh doanh, lưu chuyển tiền tệ, thuyết minh | Thông tư 99/2025/TT-BTC |
| Kê khai, quyết toán thuế | Lập và nộp tờ khai, quyết toán theo pháp luật thuế | Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 |
| Quy chế, kiểm soát nội bộ | Quy chế hạch toán, phân cấp ký, quy trình luân chuyển chứng từ | Thông tư 99/2025/TT-BTC |
| Lưu trữ tài liệu | Bảo quản chứng từ, sổ và báo cáo đúng thời hạn | Luật Kế toán 2015, Nghị định 254/2026/NĐ-CP |
So sánh 4 mô hình dịch vụ kế toán doanh nghiệp: trọn gói, nội bộ, tổng hợp và cho công ty nước ngoài
Mỗi mô hình dịch vụ kế toán doanh nghiệp giải một bài toán khác nhau. Chọn sai mô hình thường gây tốn kém hơn chọn sai đơn vị.
- Doanh nghiệp chưa có bộ máy kế toán: Dịch vụ kế toán trọn gói thay thế phòng kế toán, từ chứng từ, sổ sách, kê khai thuế đến báo cáo tài chính. Mô hình này phù hợp doanh nghiệp nhỏ và vừa muốn một đầu mối chịu trách nhiệm toàn diện.
- Doanh nghiệp muốn giữ kiểm soát nghiệp vụ hằng ngày: Dịch vụ kế toán nội bộ phối hợp sát với quy trình và bộ máy hiện có. Phù hợp khi doanh nghiệp cần nhân sự chuyên môn nhưng vẫn muốn điều hành quy trình.
- Doanh nghiệp đã có kế toán chi tiết: Dịch vụ kế toán tổng hợp đảm nhận khâu tổng hợp, đối chiếu số liệu và lập báo cáo. Khâu này chịu tác động mạnh nhất từ việc đổi cấu trúc báo cáo tài chính theo Thông tư 99.
- Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, công ty mẹ ở nước ngoài: Dịch vụ kế toán cho công ty nước ngoài cần xử lý đồng thời các vấn đề như đơn vị tiền tệ kế toán, quy đổi sang VNĐ khi lập báo cáo nộp cơ quan nhà nước Việt Nam và tài khoản thuế tối thiểu toàn cầu (TK 82112).
7 tiêu chí đánh giá đơn vị cung cấp dịch vụ kế toán doanh nghiệp uy tín
Khi rào cản gia nhập giảm, doanh nghiệp cần một bộ tiêu chí riêng để đánh giá dịch vụ kế toán doanh nghiệp. Bảy tiêu chí dưới đây giúp doanh nghiệp có tiêu chí đánh giá và lựa chọn đơn vị uy tín:
- Cập nhật văn bản. Yêu cầu đơn vị chứng minh đã thiết lập dữ liệu năm 2026 theo Thông tư 99: hệ thống tài khoản mới, báo cáo mang tên “Báo cáo tình hình tài chính”, biểu mẫu theo phụ lục.
- Năng lực chuyên môn có thể kiểm chứng. Chứng chỉ (CPA, ACCA, kế toán trưởng), kinh nghiệm theo ngành và người chịu trách nhiệm ký báo cáo. Không còn thủ tục cấp giấy chứng nhận, nên hồ sơ năng lực là căn cứ chính.
- Quy trình hóa đơn theo Nghị định 254. Đơn vị phải nêu được cách kiểm tra tên người mua, thời điểm lập, loại hóa đơn áp dụng cho từng nghiệp vụ.
- Tính độc lập và xung đột lợi ích. Luật Kế toán 2015 (Điều 68) nêu các trường hợp hạn chế cung cấp dịch vụ, như có quan hệ kinh tế, tài chính với đơn vị kế toán hoặc quan hệ thân nhân với người quản lý. Doanh nghiệp nên yêu cầu đơn vị cam kết bằng văn bản.
- Bảo mật và lưu trữ. Nơi lưu dữ liệu, ai được truy cập, quy trình bàn giao khi chấm dứt hợp đồng.
- Trách nhiệm khi sai sót. Hợp đồng phải nói rõ ai xử lý, ai chịu chi phí khi số liệu sai do lỗi của bên cung cấp.
- Chi phí minh bạch. Phí phải gắn với phạm vi công việc và khối lượng chứng từ, không ghi chung chung.
Quy trình triển khai dịch vụ kế toán doanh nghiệp của MAN
Một quy trình triển khai dịch vụ kế toán doanh nghiệp chuẩn không bắt đầu bằng việc nhận sổ, mà bắt đầu bằng khảo sát và chuẩn hóa.
- Bước 1 – Khảo sát và phân loại: Xác định ngành, quy mô, số lượng chứng từ, phần mềm đang dùng, hiện trạng dữ liệu (còn chạy theo Thông tư 200 hay đã sang Thông tư 99).
- Bước 2 – Chuyển đổi hệ thống theo Thông tư 99: Ánh xạ tài khoản cũ sang mới, bảo đảm số dư cuối năm 2025 được kết chuyển chính xác thành số dư đầu năm 2026, cập nhật cấu trúc báo cáo tài chính.
- Bước 3 – Ban hành quy chế hạch toán và phân cấp ký: Áp dụng khi doanh nghiệp tự thiết kế chứng từ, sửa tài khoản hoặc bổ sung chỉ tiêu báo cáo. Đây là hồ sơ giải trình với cơ quan chức năng.
- Bước 4 – Thiết lập quy trình hóa đơn, chứng từ điện tử: Chuẩn hóa thông tin người mua, thời điểm lập, cách đối soát và lưu trữ theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP.
- Bước 5 – Vận hành hằng kỳ: Ở giai đoạn này, dịch vụ kế toán doanh nghiệp tạo ra giá trị thực: hạch toán đúng kỳ, kê khai đúng hạn, đối chiếu công nợ, thuế, ngân hàng định kỳ và báo cáo nhanh cho ban điều hành.
- Bước 6 – Lập báo cáo tài chính, quyết toán, bàn giao và lưu trữ: Đóng sổ, lập báo cáo theo mẫu mới, quyết toán thuế và bàn giao bộ hồ sơ đủ để giải trình.
Hợp đồng và chi phí dịch vụ kế toán doanh nghiệp: Cần chốt những gì?
Hợp đồng là nơi biến cam kết thành nghĩa vụ. Một hợp đồng dịch vụ kế toán doanh nghiệp nên có tối thiểu các điều khoản sau:
- Phạm vi công việc theo từng hạng mục ở bảng phạm vi phía trên, kèm danh mục sản phẩm bàn giao.
- Tiến độ và thời hạn cho từng kỳ kê khai, báo cáo.
- Trách nhiệm hai bên: Doanh nghiệp cung cấp chứng từ đầy đủ, đúng hạn; bên cung cấp bảo đảm hạch toán, kê khai đúng quy định.
- Bảo mật dữ liệu và thông tin tài chính.
- Xử lý sai sót: Thời hạn khắc phục, chi phí phát sinh, trách nhiệm khi bị xử phạt do lỗi của bên cung cấp.
- Bàn giao khi chấm dứt: Danh mục hồ sơ, sổ sách, dữ liệu phải trả lại và thời hạn thực hiện.
Về chi phí, các yếu tố quyết định mức phí gồm số lượng hóa đơn, chứng từ mỗi kỳ, đặc thù ngành, số pháp nhân, mô hình dịch vụ và yêu cầu riêng cho doanh nghiệp có vốn nước ngoài. Doanh nghiệp có thể tham khảo bảng giá dịch vụ kế toán chi tiết để đối chiếu phạm vi và mức phí trước khi làm việc với bất kỳ đơn vị nào.
Kết luận
Nếu doanh nghiệp đang cân nhắc chuyển đổi hoặc thuê mới, đội ngũ chuyên gia của MAN – Master Accountant Network sẵn sàng rà soát hiện trạng sổ sách, hệ thống tài khoản và quy trình hóa đơn, rồi đề xuất mô hình phù hợp.Một buổi rà soát trước khi ký hợp đồng luôn nhẹ hơn chi phí sửa sai sau khi số liệu đã nộp.
Liên hệ MAN – Master Accountant Network để được hỗ trợ và tư vấn miễn phí!
Thông tin liên hệ MAN – Master Accountant Network
- Địa chỉ: Số 19A, Đường 43, Phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
- Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
- Email: man@man.net.vn
- Google Business Profile: Xem Google Business Profile của MAN – Master Accountant Network
- LinkedIn Founder: Xem hồ sơ LinkedIn của chuyên gia Lê Hoàng Tuyên
Phụ trách sản xuất và kiểm duyệt nội dung chuyên môn bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network. Ông là Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm sâu sắc trong lĩnh vực Kế toán, Kiểm toán, Thuế và Tư vấn Pháp lý doanh nghiệp.
Câu hỏi thường gặp về dịch vụ kế toán doanh nghiệp
Khi thuê ngoài, tài liệu kế toán do ai lưu trữ và lưu bao lâu?
Đơn vị kế toán, tức doanh nghiệp, có trách nhiệm bảo quản đầy đủ, an toàn tài liệu kế toán trong quá trình sử dụng và lưu trữ. Tài liệu kế toán phải được đưa vào lưu trữ trong thời hạn 12 tháng kể từ ngày kết thúc kỳ kế toán năm hoặc kết thúc công việc kế toán. Thời hạn lưu trữ tối thiểu là 05 năm hoặc 10 năm tùy loại tài liệu, và lưu trữ vĩnh viễn với tài liệu có tính sử liệu (Điều 41 Luật Kế toán 2015). Hóa đơn, chứng từ điện tử phải được lưu theo pháp luật kế toán, bảo đảm toàn vẹn theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP.
Hóa đơn nào không dùng được để hạch toán chi phí từ 01/7/2026?
Hóa đơn không có thông tin người mua, hoặc hóa đơn xuất cho người tiêu dùng, không có giá trị để tổ chức, hộ kinh doanh khác dùng hạch toán chi phí hay quyết toán thuế theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP. Một số hoạt động đặc thù được miễn yêu cầu thể hiện đầy đủ thông tin người mua, ví dụ bán hàng tại siêu thị, trung tâm thương mại hay bán xăng dầu cho cá nhân không cung cấp thông tin. Với hóa đơn đầu vào phục vụ chi phí của doanh nghiệp, nên yêu cầu người bán ghi đúng tên, địa chỉ, mã số thuế theo đăng ký kinh doanh của doanh nghiệp.
Nghị định 254/2026/NĐ-CP tác động thế nào đến công việc kế toán hằng ngày?
Nghị định 254/2026/NĐ-CP tác động chủ yếu đến khâu hóa đơn, chứng từ điện tử. Nghị định được ban hành ngày 30/6/2026, hướng dẫn Luật Quản lý thuế 2025 về hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử, có hiệu lực từ 01/7/2026 và thay thế Nghị định 123/2020/NĐ-CP cùng Nghị định 70/2025/NĐ-CP.
Thuê ngoài dịch vụ kế toán thì ai chịu trách nhiệm về số liệu?
Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp vẫn chịu trách nhiệm về công tác kế toán tại đơn vị. Thuê ngoài không chuyển toàn bộ trách nhiệm này sang bên cung cấp. Theo Điều 50, người này chịu trách nhiệm trực tiếp về hậu quả của sai phạm do mình gây ra, và chịu trách nhiệm liên đới đối với sai phạm do người khác gây ra nhưng thuộc trách nhiệm quản lý của mình. Ngoài ra, Điều 13 nghiêm cấm giả mạo, khai man, tẩy xóa chứng từ và cung cấp, xác nhận số liệu kế toán sai sự thật.
Thuê ngoài dịch vụ kế toán doanh nghiệp thì doanh nghiệp còn chịu trách nhiệm không?
Có. Hợp đồng phân chia trách nhiệm giữa hai bên nhưng doanh nghiệp vẫn là chủ thể lập báo cáo tài chính và kê khai thuế. Vì vậy cần hợp đồng rõ ràng và cơ chế rà soát độc lập.
