Trong các cơ sở giáo dục, đặc biệt là trường tiểu học và trung học công lập, ngoài tiền lương theo ngạch bậc, giáo viên còn có thể nhận thêm nhiều khoản thu nhập như tiền trực trưa, tiền bồi dưỡng học sinh giỏi hoặc tiền dạy tăng giờ. Tuy nhiên, khi khoản tiền này được thanh toán theo học kỳ hoặc cuối năm học, nhiều kế toán và giáo viên băn khoăn: tiền dạy tăng giờ tính thuế TNCN trong tháng nhận hay được phân bổ cho các tháng giảng dạy thực tế?
Bài viết dưới đây phân tích chi tiết dựa trên các quy định của Luật Thuế Thu nhập cá nhân, Nghị định 126/2020/NĐ-CP và Thông tư 111/2013/TT-BTC nhằm giúp kế toán trường học thực hiện đúng quy định và tránh rủi ro khi quyết toán thuế.
Tiền dạy tăng giờ tính thuế TNCN trong tháng nhận hay phân bổ?
Đối với giáo viên công lập, tiền dạy tăng giờ thường không được trả hàng tháng mà được quyết toán theo học kỳ (tháng 1 và tháng 6) hoặc sau khi kết thúc năm học. Điều này dẫn đến việc thu nhập trong một tháng tăng đột biến, kéo theo số thuế TNCN phải nộp ở bậc lũy tiến rất cao.
Nguyên tắc thời điểm xác định thu nhập chịu thuế
Theo quy định tại Thông tư 111/2013/TT-BTC, thời điểm xác định thu nhập chịu thuế đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công là thời điểm tổ chức, cá nhân trả thu nhập cho người nộp thuế.
Như vậy, tiền dạy tăng giờ tính thuế TNCN trong tháng nhận hay phân bổ chính là tính toàn bộ vào tháng thực nhận. Kế toán không được phép tự ý chia nhỏ số tiền này để phân bổ ngược lại cho các tháng trong học kỳ nhằm giảm thuế suất lũy tiến. Việc phân bổ thu nhập là trái với nguyên tắc “thực hiện quyền đánh thuế tại thời điểm phát sinh dòng tiền” của cơ quan thuế.
Tại sao không được phân bổ thu nhập?
Nhiều kế toán và giáo viên lập luận rằng, vì đây là công sức của 4-5 tháng làm việc nên cần được chia đều. Tuy nhiên, hệ thống quản lý thuế hiện đại (bao gồm cả các cập nhật năm 2026) dựa trên biên lai chi trả và hóa đơn điện tử. Nếu kế toán thực hiện phân bổ, số liệu trên tờ khai thuế theo tháng/quý sẽ không khớp với dòng tiền trên sao kê kho bạc và sổ sách kế toán. Điều này sẽ dẫn đến sai lệch trong việc kê khai và quyết toán thuế TNCN sau này.
Cập nhật mới nhất 2026 về ưu đãi cho tiền làm thêm giờ
Một tin vui cho ngành giáo dục nói riêng và cho người lao động nó chung, trong năm 2026 là sự thay đổi về chính sách ưu đãi đối với thu nhập từ làm thêm giờ theo Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15.
Phần thu nhập được miễn thuế
Trước đây, chỉ phần tiền lương trả cao hơn so với giờ làm việc bình thường mới được miễn thuế. Ví dụ: Giờ bình thường 100.000, giờ tăng thêm 150.000 thì chỉ miễn 50.000.
Tuy nhiên, từ năm 2026, các hướng dẫn mới từ Bộ Tài chính và Bộ Giáo dục (Thông tư 21/2025/TT-BGDĐT) đã nới lỏng quy định này cho các đơn vị sự nghiệp công lập. Đối với giáo viên tiểu học, nếu số giờ dạy tăng thêm nằm trong định mức cho phép của ngành và được quyết toán đúng quy trình, một phần đáng kể thu nhập này có thể được xem xét là thu nhập miễn thuế hoặc được hưởng mức giảm trừ đặc thù.
Cách xác định số tiền chịu thuế thực tế
Tiền dạy tăng giờ tính thuế TNCN trong tháng nhận hay phân bổ đã có câu trả lời là tính vào tháng nhận, nhưng kế toán cần lưu ý:
- Chỉ tính thuế trên phần “thu nhập chịu thuế” (sau khi đã loại trừ phần miễn thuế theo luật mới).
- Áp dụng mức giảm trừ gia cảnh mới năm 2026: Theo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh để phù hợp với biến động chỉ số giá tiêu dùng (CPI), kể từ kỳ tính thuế 2026, mức giảm trừ đối với đối tượng nộp thuế đã được nâng lên mức 15 triệu đồng/tháng (180 triệu đồng/năm) và mức giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc là 5.5 triệu đồng/tháng. Việc tăng mức giảm trừ này giúp giảm đáng kể áp lực thuế cho giáo viên khi nhận thu nhập tăng giờ dồn vào một thời điểm.
Hướng dẫn kê khai thuế TNCN theo Quý tại Trường học
Đa số các trường tiểu học hiện nay thực hiện kê khai thuế TNCN theo quý theo quy định tại Nghị định 126/2020/NĐ-CP. Vậy khi quyết toán tiền tăng giờ dồn vào một tháng, việc kê khai quý sẽ diễn ra như thế nào?
Quy trình thực hiện cho kế toán
Dù kê khai theo quý, bản chất vẫn là tập hợp kết quả của từng tháng.
- Trường hợp tháng 6 có tiền tăng giờ:
|
Tiền lương tháng 6 + Tiền dạy tăng giờ |
- Trường hợp tháng 4, tháng 5 không có tăng giờ thì tính thuế bình thường theo lương hàng tháng.
- Kê khai Quý II: Tổng số thuế thực tế của tháng 4, tháng 5 và tháng 6.
Cảnh báo sai lầm: Tính thuế theo mức thu nhập bình quân 3 tháng
Đây là lỗi sai nghiêm trọng nhất mà các kế toán mới vào nghề thường mắc phải. Họ lấy tổng thu nhập quý chia 3, tính thuế cho mức trung bình đó rồi nhân 3 lên. Cách làm này hoàn toàn sai quy định. Thuế TNCN từ tiền lương, tiền công phải được tính theo tháng. Việc kê khai quý chỉ là hình thức nộp tờ khai và nộp tiền, không phải là phương pháp tính thuế.
Do đó, vấn đề tiền dạy tăng giờ tính thuế TNCN trong tháng nhận hay phân bổ một lần nữa khẳng định: Việc tính thuế phải bám sát thời điểm chi trả của từng tháng cụ thể trong quý.
Tham khảo: Dịch vụ tư vấn kế toán
Tình huống nhận lương 2 tháng trong 1 tháng: Có tính thuế “kép”?
Vào các dịp Tết Nguyên Đán hoặc các kỳ nghỉ lễ dài, UBND tỉnh thường có văn bản cho phép chi trả trước lương tháng sau.
Ví dụ: Tháng 1 nhận cả lương tháng 1 và lương tháng 2.
Áp dụng nguyên tắc thực nhận
Tương tự như trường hợp tiền dạy tăng giờ, khi giáo viên nhận lương 2 tháng trong cùng 1 tháng, tổng số tiền này được coi là thu nhập chịu thuế của tháng đó. Kế toán phải cộng dồn và áp biểu thuế lũy tiến từng phần theo quy định.
Cụ thể, biểu thuế lũy tiến từng phần áp dụng cho thu nhập từ tiền lương, tiền công năm 2026 (sau khi đã trừ các khoản giảm trừ) như sau:
| Bậc | Thu nhập tính thuế/tháng (triệu đồng) | Thuế suất |
| 1 | Đến 10 | 5% |
| 2 | Trên 10 đến 30 | 10% |
| 3 | Trên 30 đến 50 | 15% |
| 4 | Trên 50 đến 80 | 20% |
| 5 | Trên 80 | 30% |
Ví dụ: Ông A hiện là Giáo viên đang công tác giảng dạy tại trường Đại học hệ công lập trên địa bàn TP.HCM cùng các thông tin sau:
- Mức lương nhận theo hợp đồng lao động: 25.000.000đ/tháng;
- Phụ cấp tiền ăn trưa: 700.000đ;
- Số người phụ thuộc: 1 người
Cách tính thuế TNCN của ông A trong 1 tháng như sau:
- Tổng thu nhập = 25.000.000 + 700.000 = 25.700.000đ;
- Các khoản thu nhập được miễn thuế = 700.000 (phụ cấp tiền ăn trưa).
- Thu nhập chịu thuế = Tổng tiền lương nhận được – Các khoản được miễn thuế = 25.000.000đ
Các khoản giảm trừ bảo hiểm = 2.000.000đ + 375.000đ + 250.000đ = 2.625.000đ.
- BHXH (8%) = 25.000.000 x 8% = 2.000.000đ;
- BHYT (1,5%) = 25.000.000 x 1,5% = 375.000đ;
- BHTN (1%) = 25.000.000 x 1% = 250.000đ;
Các khoản giảm trừ bản thân và người phụ thuộc = 15.500.000đ + 6.200.000đ = 21.700.000đ.
- Bản thân ông A = 15.500.000đ;
- 1 người phụ thuộc = 6.200.000đ;
Cách tính thu nhập chịu thuế:
|
Thu nhập tính thuế = Thu nhập chịu thuế – Các khoản giảm trừ = 675.000 |
Có thể thấy, thu nhập tính thuế của ông A đang ở bậc 1 (Đến 10 triệu đồng), áp vào công thức cho bậc 1 trong bảng biểu thuế lũy tiến từng phần, sẽ có:
Vậy số thuế TNCN phải nộp là:
|
Thuế TNCN phải nộp = 5% x Thu nhập tính thuế = 33.750 đồng |
Liên hệ MAN – Master Accountant Network để được tư vấn, hỗ trợ trong mùa quyết toán thuế TNDN và TNCN.
Giáo viên thường lo lắng vì bị trừ thuế quá nhiều trong tháng nhận lương kép hoặc nhận tiền tăng giờ. Kế toán cần giải thích rõ:
- Thuế TNCN là thuế tính theo năm.
- Các kỳ tính thuế tháng/quý chỉ là “tạm thu”.
- Khi kết thúc năm (thời điểm quyết toán thuế TNCN năm 2026), tổng thu nhập cả năm (bao gồm tất cả các tháng nhận lương kép, tiền tăng giờ) sẽ được chia đều cho 12 tháng để tính toán lại số thuế chính xác.
- Hầu hết các trường hợp bị trừ thuế cao ở tháng nhận tăng giờ sẽ được hoàn thuế hoặc bù trừ vào số thuế phải nộp của năm sau khi quyết toán.
Những lưu ý cho kế toán trường học
Để trả lời trọn vẹn và thực hiện đúng nghiệp vụ về việc tiền dạy tăng giờ tính thuế TNCN trong tháng nhận hay phân bổ, kế toán cần nằm:
- Xác định thời điểm: Tiền về tài khoản giáo viên tháng nào, kê khai thuế tháng đó. KHÔNG PHÂN BỔ.
- Cập nhật định mức: Đối chiếu số giờ dạy tăng thêm với quy định của Bộ Giáo dục để xác định phần thu nhập miễn thuế theo Luật 2025.
- Kê khai Quý: Tính thuế riêng cho từng tháng rồi cộng tổng số thuế, không tính trung bình thu nhập.
- Hồ sơ minh chứng: Lưu giữ bảng chấm công tăng giờ, danh sách ký nhận và các văn bản chỉ đạo chi trả lương trước của UBND (nếu có).
- Tư vấn nội bộ: Chủ động giải thích cho giáo viên về cơ chế quyết toán năm.
Tham khảo: Dịch vụ quyết toán thuế
Kết luận
Qua các quy định hiện hành về thuế thu nhập cá nhân, có thể khẳng định rằng tiền dạy tăng giờ của giáo viên phải được tính thuế TNCN tại thời điểm thực nhận, không được phân bổ cho các tháng giảng dạy trước đó. Nguyên tắc này xuất phát từ quy định về thời điểm xác định thu nhập chịu thuế tại Thông tư 111/2013/TT-BTC, đồng thời phù hợp với cơ chế quản lý thuế điện tử hiện nay theo Nghị định 126/2020/NĐ-CP.
Đối với kế toán trường học, việc nắm rõ nguyên tắc này sẽ giúp tránh những sai sót phổ biến như phân bổ thu nhập sai kỳ, tính thuế theo bình quân quý hoặc kê khai không khớp với chứng từ chi trả. Đồng thời, khi hiểu rõ cơ chế quyết toán thuế theo năm, kế toán cũng có thể giải thích rõ cho giáo viên rằng khoản thuế khấu trừ cao trong tháng nhận tiền tăng giờ chỉ là tạm tính và sẽ được điều chỉnh lại khi quyết toán.
Nếu bạn vẫn còn băn khoăn trong quá trình kê khai thuế TNCN, quyết toán thuế cho đơn vị giáo dục, việc tham khảo dịch vụ kế toán thuế từ các chuyên gia kế toán – thuế của MAN – Master Accountant Network giúp đảm bảo bảo hồ sơ đúng quy định và hạn chế rủi ro pháp lý. Chủ động cập nhật chính sách và chuẩn hóa quy trình ngay từ đầu cũng chính là cách hiệu quả nhất.
Thông tin liên hệ MAN – Master Accountant Network
- Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
- Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
- Email: man@man.net.vn
Phụ trách sản xuất nội dung bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính.
Câu hỏi thường gặp về tiền dạy tăng giờ tính thuế TNCN trong tháng hay nhận phân bổ
Có. Tiền dạy tăng giờ là thu nhập từ tiền lương, tiền công. Dù bạn đã nghỉ hưu nhưng khoản tiền này phát sinh từ quan hệ lao động trước đó. Trường sẽ khấu trừ 10% (nếu chưa đến mức lũy tiến) hoặc tính theo biểu lũy tiến nếu tổng thu nhập thực nhận trong tháng chi trả vượt mức giảm trừ.
Tiền ăn giữa ca (ăn trưa) được miễn thuế TNCN nếu không vượt quá mức quy định (năm 2026 dự kiến giữ mức 730.000đ/tháng). Phần vượt quá mức này hoặc tiền trực trưa (có tính chất tiền công) sẽ phải cộng dồn vào thu nhập chịu thuế trong tháng.
Điều này thường do kế toán muốn giảm bớt thủ tục nếu thu nhập hàng tháng của giáo viên chưa đạt ngưỡng phải nộp thuế. Tuy nhiên, theo đúng quy định, kế toán phải tạm tính thuế hàng tháng. Bạn nên kiến nghị kế toán thực hiện đúng việc tạm tính thuế từng tháng dựa trên thu nhập dự kiến. Nếu tôi nghỉ hưu vào tháng 3 nhưng đến tháng 6 trường mới quyết toán tiền tăng giờ học kỳ II năm trước, tôi có phải nộp thuế không?
Tiền trực trưa và tiền hỗ trợ ăn trưa có tính vào thu nhập dạy tăng giờ để tính thuế không?
Tại sao trường tôi không trừ thuế hàng tháng mà đợi đến khi có tiền tăng giờ mới trừ một cục?
