Ngày 30/12/2025, Cục Thuế tỉnh Tây Ninh đã ban hành Công văn số 3993/TNI-NVDTPC hướng dẫn các điểm mới tại Nghị định 310/2025/NĐ-CP. Đây là Nghị định sửa đổi, bổ sung quan trọng cho Nghị định 125/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế và hóa đơn.
Dưới đây là tổng hợp các thay đổi trọng yếu có hiệu lực từ ngày 16/01/2026 mà kế toán và doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý.
Mở rộng đối tượng và hành vi bị xử phạt
Nghị định 310/2025/NĐ-CP không chỉ điều chỉnh các khoản thu thuế truyền thống mà còn bổ sung:
- Phạm vi điều chỉnh: Bổ sung các khoản thu theo quy định về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp do cơ quan thuế quản lý.
- Đối tượng bị xử phạt: Bổ sung đơn vị hợp thành chịu trách nhiệm kê khai thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) theo Nghị quyết 107/2023/QH15. Các hành vi chậm thông báo hoặc không thông báo về đơn vị hợp thành sẽ bị xử phạt.
- Tổ chức cung cấp dịch vụ hóa đơn điện tử: Xử phạt các tổ chức cung cấp giải pháp không đảm bảo nguyên tắc pháp luật về hóa đơn.
Song song với việc siết chặt quản lý thông qua mở rộng đối tượng, Nghị định 310/2025/NĐ-CP đồng thời thể hiện tinh thần đồng hành cùng doanh nghiệp khi điều chỉnh các nguyên tắc xử phạt theo hướng linh hoạt hơn.
Thay đổi nguyên tắc xử phạt: Có lợi hơn cho người nộp thuế
Một trong những điểm tích cực nhất là việc thay đổi nguyên tắc xử phạt khi người nộp thuế mắc nhiều lỗi trong cùng một thời điểm:
- Khai sai nhiều chỉ tiêu: Nếu trong cùng một ngày, NNT khai sai nhiều chỉ tiêu trên các hồ sơ thuế khác nhau (không bắt buộc cùng sắc thuế), cơ quan thuế sẽ chỉ xử phạt một hành vi có khung phạt cao nhất và bãi bỏ tình tiết tăng nặng “vi phạm nhiều lần”;
- Khai sai nhiều chỉ tiêu trên một hồ sơ: Chỉ bị xử phạt một hành vi có khung tiền phạt cao nhất hoặc theo Điều 16, 17 Nghị định 125/2020/NĐ-CP;
- Lập hóa đơn sai thời điểm/không lập hóa đơn nhiều lần: Chỉ xử phạt một hành vi với số tiền tương ứng với số lượng hóa đơn vi phạm, giúp giảm bớt gánh nặng tài chính.
Bên cạnh việc sửa đổi, bổ sung nguyên tắc xử phạt, nhằm giảm thiểu áp lực cho doanh nghiệp, Nghị định 310/2025/NĐ-CP cũng đưa ra những tiêu chí định lượng khắt khe hơn để phân loại mức độ vi phạm. Cụ thể, việc xác định hành vi nào được coi là vi phạm nghiêm trọng đã được làm rõ thông qua cách quy định lại các tình tiết tăng nặng dưới đây.
Sửa đổi quy định về tình tiết tăng nặng “vi phạm hành chính có quy mô lớn”
Nghị định 310/2025/NĐ-CP cụ thể hóa con số để xác định mức độ vi phạm lớn:
- Về hóa đơn: Vi phạm từ 10 số hóa đơn trở lên đối với các hành vi về lập, nhận, và chuyển dữ liệu hóa đơn (theo Điều 22, 26, 27 Nghị định 125/2020/NĐ-CP).
- Về trốn thuế: Số tiền trốn thuế từ 100.000.000 đồng trở lên được coi là quy mô lớn.
Song song với việc quy định rõ ràng các mức độ vi phạm, Nghị định 310/2025/NĐ-CP cũng thực hiện những điều chỉnh mang tính hệ thống đối với mức xử phạt và cơ cấu nhân sự thực thi để đảm bảo tính nghiêm minh và hiệu quả trong quản lý.
Điều chỉnh khung tiền phạt và Thẩm quyền xử phạt
Nhằm đảm bảo tính răn đe đồng thời tạo điều kiện cho cơ quan thuế xử lý vi phạm một cách linh hoạt, sát thực tế hơn, Nghị định 310/2025/NĐ-CP đã đưa ra những điều chỉnh căn bản về cả mức phạt lẫn phân cấp thẩm quyền thực thi như sau:
Sửa đổi thẩm quyền của cán bộ thuế
Để tăng cường tính chủ động trong quản lý, thẩm quyền xử phạt đã có sự thay đổi lớn:
- Công chức thuế: Được quyền phạt đến 20 triệu đồng về hành vi vi phạm thủ tục thuế và 10 triệu đồng đối với hành vi phạm hóa đơn.
- Bãi bỏ thẩm quyền của: Chủ tịch UBND cấp huyện (thay bằng Chủ tịch UBND cấp xã), Đội trưởng Đội thuế và các Chánh thanh tra tài chính trong lĩnh vực này.
Khung phạt hóa đơn
Tiền phạt đối với hành vi lập hóa đơn không đúng thời điểm hoặc không lập hóa đơn hiện sẽ được tính toán chi tiết dựa trên số lượng hóa đơn vi phạm trong cùng một vụ việc, thay vì áp dụng mức chung chung như trước.
Quyền giải trình của Người nộp thuế
Nghị định 310/2025/NĐ-CP nâng cao tính minh bạch bằng cách quy định cụ thể quyền giải trình:
- Người nộp thuế có quyền giải trình nếu mức phạt tối đa từ 15 triệu đồng (cá nhân) hoặc 30 triệu đồng (tổ chức) trở lên.
- Áp dụng cho cả trường hợp lập biên bản điện tử hoặc vi phạm các điều khoản về khai sai, trốn thuế theo Điều 16, 17, 18 Nghị định 125/2020/NĐ-CP.
Việc củng cố quyền giải trình không chỉ đảm bảo tính khách quan mà còn giúp cơ quan thuế tập trung nguồn lực vào việc quản lý các mô hình hiện đại. Song hành với việc thắt chặt các quy trình hành chính này, Chính phủ cũng tiến hành tinh giản bộ máy pháp lý, loại bỏ những quy định không còn phù hợp với thực tiễn số hóa.
Bãi bỏ các quy định lỗi thời về hóa đơn giấy
Do quá trình chuyển đổi số toàn diện sang hóa đơn điện tử, Nghị định 310/2025/NĐ-CP đã bãi bỏ các hành vi vi phạm liên quan đến các loại hóa đơn vật lý không còn sử dụng, cụ thể:
- Hóa đơn đặt in, in hóa đơn đặt in;
- Thông báo phát hành hóa đơn (giấy);
- Hủy hóa đơn đặt in.
Kết luận
Nghị định 310/2025/NĐ-CP đánh dấu bước điều chỉnh quan trọng trong chính sách xử phạt thuế và hóa đơn, thể hiện rõ định hướng quản lý rủi ro, minh bạch và có lợi hơn cho người nộp thuế trong bối cảnh chuyển đổi số toàn diện. Việc mở rộng đối tượng bị xử phạt, làm rõ khái niệm “quy mô lớn”, điều chỉnh thẩm quyền xử phạt và củng cố quyền giải trình đã tạo ra khung pháp lý chặt chẽ hơn.
Tuy nhiên, chính những thay đổi này cũng đòi hỏi kế toán và doanh nghiệp phải chủ động cập nhật, rà soát quy trình kê khai, lập hóa đơn và quản trị tuân thủ, đặc biệt từ thời điểm Nghị định chính thức có hiệu lực ngày 16/01/2026. Việc hiểu đúng và áp dụng đúng không chỉ giúp doanh nghiệp tránh các khoản phạt không đáng có, mà còn nâng cao mức độ an toàn pháp lý trong dài hạn.
Để hạn chế rủi ro và thích ứng kịp thời với các quy định mới tại Nghị định 310/2025/NĐ-CP, doanh nghiệp nên đánh giá lại toàn bộ quy trình thuế và hóa đơn hiện hành, đặc biệt là các tình huống dễ phát sinh vi phạm như khai sai nhiều chỉ tiêu, lập hóa đơn sai thời điểm hoặc quản lý dữ liệu hóa đơn điện tử.
Nếu doanh nghiệp cần tư vấn chuyên sâu, rà soát mức độ tuân thủ hoặc cập nhật chính sách thuế mới nhất phù hợp với mô hình doanh nghiệp, hãy chủ động trao đổi với MAN – Master Accountant Network – đơn vị tư vấn thuế, kế toán và kiểm toán chuyên nghiệp để được hỗ trợ kịp thời và đúng quy định.
Thông tin liên hệ MAN – Master Accountant Network
- Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
- Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
- Email: man@man.net.vn
Phụ trách sản xuất nội dung bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính.
Nguồn tham khảo: Công văn 3993/TNI-NVDTPC của Cục Thuế tỉnh Tây Ninh.
Ban biên tập MAN – Master Accountant Network
