Закон о социальном страховании 2024 года vừa có hiệu lực chưa lâu, dự thảo sửa đổi đã xuất hiện với nhiều thay đổi đáng chú ý. Bài viết dưới đây tổng hợp 7 điểm mới Luật Bảo hiểm xã hội theo nội dung dự thảo cập nhật ngày 21/10/2026, kèm phân tích tác động thực tế dưới góc nhìn của người làm kế toán.
Với bộ phận kế toán, mỗi lần Luật Bảo hiểm xã hội thay đổi là một lần phải rà soát lại cách tính, cách đóng và cách hạch toán. Chỉ một quy định về tháng đầu làm việc hay số ngày nghỉ dưỡng sức cũng kéo theo thay đổi trong bảng lương, tờ khai và chứng từ.
Nắm sớm 7 điểm mới Luật Bảo hiểm xã hội giúp doanh nghiệp chủ động chuẩn bị, tránh sai sót khi luật sửa đổi chính thức được thông qua và có hiệu lực. Bài viết bám sát nội dung dự thảo, đối chiếu với Luật Bảo hiểm xã hội 2024 hiện hành để bạn thấy rõ đâu là điểm giữ nguyên, đâu là điểm thay đổi.
Tổng quan 7 điểm mới Luật Bảo hiểm xã hội sửa đổi cập nhật 21/10/2026
Trước khi đi vào chi tiết, cần xác định đúng bản chất văn bản: đây là dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội 2024, chưa phải luật đã có hiệu lực. Theo đề xuất, luật sửa đổi sẽ có hiệu lực từ 01/03/2027 nếu được Quốc hội thông qua.
Bảng dưới đây tóm tắt nhanh 7 điểm mới Luật Bảo hiểm xã hội và điều khoản bị sửa đổi trong Luật Bảo hiểm xã hội 2024:
| Нет. | Nội dung điểm mới | Điều khoản, sửa đổi, bổ sung | Đối tượng chịu tác động chính |
| 1 | Người đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội hàng tháng không tham gia BHXH bắt buộc và tự nguyện | Điểm a khoản 4, điểm a khoản Điều 2 | Người cao tuổi, cơ quan BHXH |
| 2 | Lao động trên nền tảng số có thể thuộc diện đóng BHXH bắt buộc theo lộ trình | Khoản 6 Điều 2 Điểm k khoản 1 Điều 2 |
Lao động trên nền tảng số, người hoạt động không chuyên trách |
| 3 | Người lao động được tự đóng bảo hiểm hưu trí bổ sung | Khoản 5 Điều 3 | Người lao động, doanh nghiệp |
| 4 | Bỏ giới hạn 12 tháng khi ủy quyền nhận lương hưu, trợ cấp BHXH | Điểm d khoản 2 Điều 10 | Người hưởng lương hưu, trợ cấp |
| 5 | Tháng đầu làm việc nghỉ ốm từ 14 ngày làm việc vẫn phải đóng BHXH | Khoản 3 Điều 34 | Doanh nghiệp, kế toán tiền lương |
| 6 | Đơn vị không có công đoàn cơ sở được quyết định số ngày nghỉ dưỡng sức | Khoản 2 Điều 46 Khoản 2 Điều 60 |
Doanh nghiệp, người lao động |
| 7 | Tháng lẻ đóng BHXH trước tuổi nghỉ hưu được chuyển sang giai đoạn sau để tính trợ cấp một lần | Khoản 1 Điều 68 | Người lao động sắp nghỉ hưu |
Chi tiết 7 điểm mới Luật Bảo hiểm xã hội theo dự thảo

Người đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội hằng tháng không tham gia BHXH bắt buộc và tự nguyện
Điểm mới đầu tiên trong 7 điểm mới Luật Bảo hiểm xã hội liên quan đến việc xác định đối tượng tham gia. Dự thảo bổ sung người đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội hằng tháng vào điểm a khoản 4 và điểm a khoản 7 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024. Theo đó:
- Công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên chỉ thuộc nhóm tham gia BHXH tự nguyện nếu không thuộc diện BHXH bắt buộc và không đang hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH, trợ cấp hằng tháng hoặc trợ cấp hưu trí xã hội hằng tháng.
- Người đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội hằng tháng được bổ sung vào nhóm không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.
Điểm khác so với Luật hiện hành: Dự thảo nêu rõ người đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội hằng tháng trong cả hai quy định này.
Lao động trên nền tảng số có thể thuộc diện đóng BHXH bắt buộc theo lộ trình
Dự thảo sửa khoản 6 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 theo hướng: căn cứ điều kiện phát triển kinh tế – xã hội từng thời kỳ, Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định việc tham gia BHXH bắt buộc đối với:
- Người làm việc không có quan hệ lao động;
- Người làm việc trên nền tảng số;
- Các đối tượng khác ngoài khoản 1 Điều 2 có việc làm, thu nhập ổn định, thường xuyên; bảo đảm lộ trình thực hiện phù hợp.
Примечание: Đây không phải quy định tự động yêu cầu mọi người làm việc trên nền tảng số tham gia BHXH bắt buộc ngay khi luật có hiệu lực. Ủy ban Văn hóa và Xã hội đồng ý về nguyên tắc nhưng cho rằng phạm vi còn rộng, chưa khả thi, đề nghị xác định rõ đối tượng và thời điểm triển khai.
Ngoài ra, dự thảo đề xuất sửa điểm k khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 thành: Người hoạt động không chuyên trách hưởng phụ cấp từ ngân sách nhà nước theo pháp luật về chính quyền địa phương, thay cho cách liệt kê ở cấp xã, ở thôn, tổ dân phố.
Người lao động được tự đóng bảo hiểm hưu trí bổ sung mà không cần doanh nghiệp cùng đóng
Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (khoản 5 Điều 3) xác định quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung tạo lập từ đóng góp của người sử dụng lao động hoặc của người sử dụng lao động và người lao động.
Dự thảo bổ sung phương thức tạo lập quỹ từ đóng góp của riêng người lao động: người lao động trực tiếp tham gia trên cơ sở tự nguyện, không nhất thiết phải có đóng góp của người sử dụng lao động.
| Критерии | Luật BHXH 2024 | Dự thảo sửa đổi |
| Nguồn tạo lập quỹ hưu trí bổ sung | Người sử dụng lao động; hoặc người sử dụng lao động và người lao động | Bổ sung thêm: Đóng góp của riêng người lao động |
| Природа | Добровольный | Vẫn là loại hình tự nguyện theo nguyên tắc thị trường |
Bảo hiểm hưu trí bổ sung vẫn là loại hình tự nguyện theo nguyên tắc thị trường, bổ sung cho chế độ hưu trí trong BHXH bắt buộc; không đồng nhất với BHXH tự nguyện do Nhà nước tổ chức.
Đề xuất bỏ giới hạn 12 tháng khi ủy quyền nhận lương hưu và trợ cấp BHXH
Dự thảo sửa điểm d khoản 2 Điều 10 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 theo hướng người thụ hưởng được ủy quyền bằng văn bản cho người khác thực hiện BHXH; việc ủy quyền thực hiện theo pháp luật dân sự.
So với Luật Bảo hiểm xã hội 2024, dự thảo không giữ quy định riêng về hiệu lực tối đa 12 tháng của văn bản ủy quyền nhận lương hưu, trợ cấp BHXH và chế độ khác, đồng thời không giữ yêu cầu chứng thực.
Примечание: Thời hạn, hình thức và yêu cầu pháp lý cụ thể của việc ủy quyền vẫn xác định theo pháp luật dân sự. Quy định đề xuất không có nghĩa văn bản ủy quyền có hiệu lực vô thời hạn hay mọi trường hợp đều được miễn công chứng, chứng thực.
Tháng đầu làm việc nghỉ ốm từ 14 ngày làm việc: vẫn phải đóng BHXH
Đây là nội dung kế toán tiền lương cần đặc biệt quan tâm trong 7 điểm mới Luật Bảo hiểm xã hội, vì ảnh hưởng trực tiếp đến số phải đóng hằng tháng.
Dự thảo sửa khoản 3 Điều 34 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 theo hướng người sử dụng lao động không phải đóng BHXH cho đối tượng quy định tại khoản 5 Điều 33, trừ hai trường hợp:
- Trường hợp quy định tại khoản 6 Điều 33: Trong tháng đầu làm việc hoặc tháng đầu trở lại làm việc mà người lao động nghỉ việc hưởng chế độ ốm đau từ 14 ngày làm việc trở lên thì vẫn phải đóng BHXH của tháng đó.
- Trường hợp có thỏa thuận: Người sử dụng lao động có thỏa thuận với người lao động về việc đóng BHXH cho tháng đó, với căn cứ đóng bằng căn cứ đóng BHXH tháng gần nhất.
Góc nhìn kế toán: Cần đánh dấu riêng các trường hợp nhân sự mới vào làm hoặc mới trở lại làm việc trên bảng chấm công, để không bỏ sót nghĩa vụ đóng khi người lao động nghỉ ốm dài ngày ngay trong tháng đầu.
Đơn vị không có công đoàn cơ sở được quyết định số ngày nghỉ dưỡng sức
Dự thảo sửa khoản 2 Điều 46 (dưỡng sức sau ốm đau) và khoản 2 Điều 60 (dưỡng sức sau thai sản). Cách xác định thời gian nghỉ như sau:
| Случай | Ai quyết định số ngày nghỉ |
| Có công đoàn cơ sở | Người sử dụng lao động và Ban Chấp hành công đoàn cơ sở; nếu 2 bên có ý kiến khác nhau thì người sử dụng lao động quyết định trên cơ sở đề nghị của Ban Chấp hành |
| Chưa có hoặc không tổ chức công đoàn cơ sở theo quy định | Điểm mới: Người sử dụng lao động |
Mức tối đa vẫn giữ nguyên:
| Chế độ | 10 ngày | 07 ngày | 05 ngày |
| Dưỡng sức sau ốm đau | Sức khỏe chưa phục hồi sau ốm đau do bệnh cần chữa trị dài ngày | Sau ốm đau do phải phẫu thuật | Trường hợp khác |
| Dưỡng sức sau thai sản | Lao động nữ sinh một lần từ hai con trở lên | Lao động nữ sinh con phải phẫu thuật | Trường hợp khác |
Với doanh nghiệp nhỏ chưa thành lập công đoàn cơ sở, điểm mới này giúp tháo gỡ vướng mắc thủ tục, vì người sử dụng lao động được trực tiếp quyết định số ngày nghỉ trong giới hạn tối đa.
Tháng lẻ đóng BHXH trước tuổi nghỉ hưu được chuyển sang giai đoạn sau để tính trợ cấp một lần
Khoản 1 Điều 68 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định: lao động nam đóng BHXH cao hơn 35 năm, lao động nữ đóng cao hơn 30 năm thì khi nghỉ hưu, ngoài lương hưu còn được hưởng trợ cấp một lần.
Dự thảo bổ sung cách tính khi có thời gian đóng trước và sau thời điểm đủ tuổi nghỉ hưu theo Điều 64 và Điều 65: nếu thời gian đóng trước thời điểm đủ tuổi có tháng lẻ thì chuyển các tháng lẻ đó sang giai đoạn đóng sau thời điểm đủ tuổi để tính trợ cấp một lần.
Dự thảo vẫn giữ hệ số 0.5 lần mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH cho mỗi năm đóng vượt ngưỡng đến tuổi nghỉ hưu.
7 điểm mới Luật Bảo hiểm xã hội tác động thế nào đến doanh nghiệp và kế toán?

Không phải nội dung nào trong 7 điểm mới Luật Bảo hiểm xã hội cũng tác động ngang nhau. Dưới góc nhìn kế toán, có thể chia thành ba nhóm theo mức độ ảnh hưởng đến nghiệp vụ hằng ngày:
| Mức độ | Новые функции | Việc kế toán – nhân sự cần làm |
| Высокий | Đóng BHXH tháng đầu làm việc khi nghỉ ốm từ 14 ngày làm việc | Rà soát quy trình chấm công, tính lương, lập danh sách đóng BHXH tháng đầu |
| Высокий | Quyền quyết định số ngày nghỉ dưỡng sức | Cập nhật quy chế nội bộ, mẫu quyết định nghỉ dưỡng sức nếu chưa có công đoàn cơ sở |
| Середина | Điểm 1 và điểm 3 | Kiểm tra đối tượng tham gia khi tuyển dụng; tư vấn chính sách hưu trí bổ sung người lao động |
| Монитор | Điểm 2, điểm 4, điểm 7 | Theo dõi văn bản hướng dẫn, lộ trình áp dụng và thông tin cho người lao động khi cần |
Một thay đổi nhỏ về căn cứ đóng hay tháng phải đóng cũng làm thay đổi bút toán trích nộp. Kế toán nên rà soát lại cách hạch toán BHXH và các khoản bảo hiểm trích theo lương để sẵn sàng điều chỉnh khi luật sửa đổi có hiệu lực. Với doanh nghiệp có giám đốc, thành viên quản lý thuộc diện tham gia, cần lưu ý thêm nghiệp vụ hạch toán BHXH cho giám đốc vì cách ghi nhận chi phí có điểm khác biệt.
Tỷ lệ đóng bảo hiểm xã hội năm 2026 của doanh nghiệp và người lao động
Để áp dụng đúng 7 điểm mới Luật Bảo hiểm xã hội, kế toán cần nắm vững tỷ lệ đóng hiện hành. Điều 32 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định:
- Tỷ lệ đóng BHXH bắt buộc gồm: 3% tiền lương làm căn cứ đóng BHXH vào quỹ ốm đau và thai sản; 22% tiền lương làm căn cứ đóng BHXH vào quỹ hưu trí và tử tuất.
- Tỷ lệ đóng BHXH tự nguyện bằng 22% thu nhập làm căn cứ đóng BHXH vào quỹ hưu trí và tử tuất.
Căn cứ Điều 33, 34 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, Điều 4 Nghị định 58/2020/NĐ-CP và Quyết định 595/QĐ-BHXH năm 2017, tỷ lệ đóng đối với người lao động Việt Nam năm 2026 là 32%:
| Khoản đóng | Người sử dụng lao động | Người lao động | Общий |
| Hưu trí, tư tuất | 14% | 8% | 22% |
| Ốm đau, thai sản | 3% | – | 3% |
| Tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp | 0.5% | – | 0.5% |
| Пособие по безработице | 1% | 1% | 2% |
| Медицинское страхование | 3% | 1.5% | 4.5% |
| Cộng | 21.5% | 10.5% | 32% |
Đối với người lao động nước ngoài, tỷ lệ đóng năm 2026 là 30% (căn cứ Quyết định 595/QĐ-BHXH năm 2017 và Nghị định 58/2020/NĐ-CP).
Dự thảo hiện chưa đề cập thay đổi tỷ lệ đóng. Vì vậy, khi luật sửa đổi có hiệu lực, phần thay đổi chủ yếu nằm ở thời điểm và trường hợp phải đóng, không phải ở tỷ lệ.
Lưu ý quan trọng về 7 điểm mới Luật Bảo hiểm xã hội
Để tránh hiểu sai, doanh nghiệp và người lao động cần ghi nhớ các lưu ý sau khi tiếp cận 7 điểm mới Luật Bảo hiểm xã hội:
- Chưa có hiệu lực: Đây là dự thảo; chỉ áp dụng khi Quốc hội thông qua và luật có hiệu lực (đề nghị từ 01/03/2027).
- Doanh nghiệp chưa cần thay đổi ngay nhưng nên theo dõi điểm mới về đóng BHXH tháng đầu làm việc và quyền quyết định số ngày nghỉ dưỡng sức.
- Lao động nền tảng số: Việc tham gia BHXH bắt buộc phụ thuộc quyết định theo lộ trình, không áp dụng ngay.
- Ủy quyền nhận lương hưu: Nới giới hạn 12 tháng không có nghĩa bỏ mọi yêu cầu pháp lý theo pháp luật dân sự.
- Nội dung có thể thay đổi sau thảo luận, tiếp thu của Quốc hội; cần đối chiếu văn bản luật được thông qua.
Trong thời gian chờ luật sửa đổi được thông qua, mọi nghiệp vụ kê khai, đóng và hạch toán BHXH vẫn thực hiện theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và các văn bản hướng dẫn đang có hiệu lực.
Заключить
7 điểm mới Luật Bảo hiểm xã hội cho thấy xu hướng mở rộng đối tượng tham gia, tăng tính linh hoạt cho người lao động và tháo gỡ vướng mắc thủ tục cho doanh nghiệp. Dù còn là dự thảo, các nội dung về đóng BHXH tháng đầu làm việc và quyền quyết định ngày nghỉ dưỡng sức là những điểm kế toán nên chuẩn bị trước.
Nếu bộ phận kế toán của bạn đang quá tải hoặc chưa có nhân sự chuyên trách về BHXH, полное бухгалтерское обслуживание là giải pháp giúp doanh nghiệp kê khai, đóng và hạch toán bảo hiểm đúng quy định, kịp thời cập nhật khi luật thay đổi. Trường hợp cần rà soát quy trình nội bộ hoặc giải đáp vướng mắc cụ thể về 7 điểm mới Luật Bảo hiểm xã hội, bạn có thể tham khảo консультационные услуги в области бухгалтерского учета để được chuyên gia hỗ trợ trực tiếp.
Свяжитесь с MAN – Master Accountant Network Бесплатная поддержка и консультации!
Контактная информация MAN – Сеть ведущих бухгалтеров
- Адрес: № 19А, улица 43, район Тан Туан, Хошимин
- Мобильный/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
- Электронная почта: man@man.net.vn
- Профиль компании в Google: Посмотреть профиль MAN – Master Accountant Network в Google Business Profile
- Основатель LinkedIn: Просмотрите профиль эксперта Ле Хоанг Туена на LinkedIn.
Ответственный за производство и профессиональную проверку контента: г-н. Ле Хоанг Туен – основатель и генеральный директор MAN – Master Accountant Network.Он является сертифицированным аудитором (CPA) Вьетнама с более чем 30-летним опытом работы в области бухгалтерского учета, аудита, налогообложения и корпоративного юридического консультирования.
Câu hỏi thường gặp về 7 điểm mới Luật Bảo hiểm xã hội
7 điểm mới Luật Bảo hiểm xã hội đã được áp dụng chưa?
Chưa. 7 điểm mới Luật Bảo hiểm xã hội trong bài là nội dung dự thảo sửa đổi, bổ sung Luật Bảo hiểm xã hội 2024. Các điểm mới chỉ áp dụng khi Quốc hội thông qua và luật có hiệu lực, dự kiến đề nghị từ 01/03/2027.
Người làm việc trên nền tảng số có bắt buộc đóng BHXH ngay khi luật có hiệu lực không?
Không. Theo dự thảo, Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định việc tham gia BHXH bắt buộc đối với nhóm này, căn cứ điều kiện phát triển kinh tế – xã hội từng thời kỳ và bảo đảm lộ trình phù hợp.
Người lao động có thể tự tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung không?
Theo dự thảo, có. Quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung được bổ sung phương thức tạo lập từ đóng góp của riêng người lao động, không nhất thiết phải có đóng góp của người sử dụng lao động.
Văn bản ủy quyền nhận lương hưu có hiệu lực vô thời hạn không?
Không. Dự thảo bỏ quy định riêng về hiệu lực tối đa 12 tháng nhưng thời hạn, hình thức và yêu cầu pháp lý cụ thể của việc ủy quyền vẫn xác định theo pháp luật dân sự.
Tỷ lệ đóng BHXH có thay đổi theo 7 điểm mới Luật Bảo hiểm xã hội không?
Dự thảo không đề cập thay đổi tỷ lệ đóng. Tỷ lệ đóng năm 2026 với người lao động Việt Nam vẫn là 32% (doanh nghiệp 21,5%, người lao động 10,5%); với người lao động nước ngoài là 30%.








