Nghị định 135/2020/NĐ-CP xác định độ tuổi người phụ thuộc là cha mẹ, đặc biệt khi tuổi nghỉ hưu tại Việt Nam đang tăng theo lộ trình từng năm. Chỉ cần áp dụng sai mốc tuổi hoặc tính thiếu tháng sinh, hồ sơ giảm trừ gia cảnh có thể bị cơ quan thuế loại khi quyết toán thuế thu nhập cá nhân. Bài viết dưới đây sẽ cập nhật quy định mới nhất năm 2026, hướng dẫn cách xác định cha mẹ đã ngoài độ tuổi lao động, bảng tra cứu năm sinh chi tiết và thời điểm bắt đầu tính giảm trừ gia cảnh để người nộp thuế kê khai chính xác và tối ưu số thuế phải nộp.
Nghị định 135/2020/NĐ-CP căn cứ xác định người phụ thuộc là cha mẹ
Nghị định 135/2020/NĐ-CP là cơ sở pháp lý quan trọng để xác định cha mẹ đã ngoài độ tuổi lao động khi đăng ký giảm trừ gia cảnh trong thuế thu nhập cá nhân. Quy định này đặc biệt cần lưu ý trong bối cảnh tuổi nghỉ hưu tại Việt Nam đang được điều chỉnh theo lộ trình tăng dần từng năm.
Trong năm 2026, ngưỡng tuổi nghỉ hưu tiếp tục thay đổi so với các năm trước. Vì vậy, việc xác định cha mẹ có đủ điều kiện là người phụ thuộc không chỉ dựa vào năm sinh mà còn phải xét đến tháng sinh cụ thể để tính đúng mốc tuổi theo quy định pháp luật.
Điều này có ý nghĩa rất lớn đối với người nộp thuế. Nếu xác định đúng thời điểm cha mẹ vượt qua độ tuổi lao động theo quy định. Việc nắm rõ mối liên hệ giữa luật thuế thu nhập cá nhân và quy định tuổi nghỉ hưu sẽ giúp bạn chủ động hơn trong việc chuẩn bị hồ sơ minh chứng hoặc sử dụng услуги по урегулированию налогов để đảm bảo tính chuẩn xác.
Quy định về người phụ thuộc là cha mẹ theo luật thuế
Theo quy định của hệ thống pháp luật về Luật Thuế thu nhập cá nhân Việt Nam, người phụ thuộc là cha mẹ được xác định khá rộng nhằm phản ánh thực tế nghĩa vụ nuôi dưỡng của người nộp thuế đối với các thế hệ trước.
Cụ thể, các đối tượng được phép đăng ký làm người phụ thuộc bao gồm:
- Cha đẻ và mẹ đẻ của người nộp thuế
- Cha vợ, mẹ vợ hoặc cha chồng, mẹ chồng
- Cha dượng, mẹ kế
- Cha nuôi hoặc mẹ nuôi hợp pháp theo quy định của pháp luật.
Việc xác định chính xác tình trạng ngoài độ tuổi lao động dựa trên Nghị định 135/2020/NĐ-CP giúp hạn chế rủi ro pháp lý trong quá trình quyết toán thuế. Đồng thời, nó cũng giúp người nộp thuế chuẩn bị đầy đủ hồ sơ chứng minh khi cơ quan thuế thực hiện kiểm tra hoặc thanh tra.
Trong thực tế, nhiều trường hợp bị loại người phụ thuộc khi quyết toán thuế chỉ vì áp dụng nhầm tuổi nghỉ hưu cũ trước năm 2021. Do đó, việc cập nhật đúng quy định hiện hành là điều bắt buộc.
Điều kiện đăng ký người phụ thuộc theo quy định hiện hành
Ngoài yếu tố về độ tuổi lao động, pháp luật thuế còn đặt ra các tiêu chí cụ thể về thu nhập và khả năng lao động của cha mẹ.
Theo hướng dẫn tại Циркуляр 111/2013/TT-BTC, người phụ thuộc là cha mẹ phải đáp ứng đồng thời các điều kiện sau:
Điều kiện về thu nhập
Tổng thu nhập bình quân tháng từ tất cả các nguồn không vượt quá 1.000.000 đồng/tháng.
Thu nhập này bao gồm:
- Lương hưu
- Thu nhập từ kinh doanh
- Thu nhập từ cho thuê tài sản
- Các khoản thu nhập chịu thuế khác.
Điều kiện về khả năng lao động
Trường hợp cha mẹ đang trong độ tuổi lao động, họ chỉ được tính là người phụ thuộc nếu:
- Bị khuyết tật
- Hoặc mất khả năng lao động.
Điều này phải được xác nhận bằng hồ sơ y tế hoặc giấy chứng nhận của cơ quan có thẩm quyền.
Trường hợp cha mẹ đã ngoài độ tuổi lao động
Nếu cha mẹ đã vượt quá độ tuổi nghỉ hưu theo quy định tại Nghị định 135/2020/NĐ-CP, người nộp thuế không cần chứng minh mất khả năng lao động. Chỉ cần đáp ứng điều kiện thu nhập là có thể đăng ký giảm trừ gia cảnh.
Nghị định 135/2020/NĐ-CP quy định tăng tuổi nghỉ hưu
Một trong những thay đổi lớn của hệ thống pháp luật lao động Việt Nam là việc điều chỉnh tuổi nghỉ hưu theo lộ trình dài hạn.
Theo Điều 4 của Nghị định 135/2020/NĐ-CP, tuổi nghỉ hưu trong điều kiện lao động bình thường được tăng dần mỗi năm cho đến khi đạt mức:
- Nam: 62 tuổi (từ năm 2028)
- Nữ: 60 tuổi (từ năm 2035).
Đối với kỳ tính thuế năm 2026, độ tuổi nghỉ hưu được xác định như sau:
- Lao động nam: 61 tuổi 6 tháng
- Lao động nữ: 57 tuổi
Việc hiểu đúng lộ trình này là rất quan trọng vì cơ quan thuế thường dựa vào tuổi nghỉ hưu tương ứng của năm tính thuế để xác định cha mẹ có thuộc nhóm ngoài độ tuổi lao động hay không.
Bảng lộ trình điều chỉnh tuổi nghỉ hưu của người lao động
Điều chỉnh tuổi nghỉ hưu đối với lao động nam
Nghị định 135/2020/NĐ-CP quy định rõ tuổi nghỉ hưu đối với lao động nam. Cụ thể dưới đây là bảng điều chỉnh độ tuổi nghỉ hưu đối với lao động nam theo quy định tại Nghị định 135/2020/NĐ-CP.
| Năm nghỉ hưu | Tuổi nghỉ hưu |
| 2021 | 60 tuổi 3 tháng |
| 2022 | 60 tuổi 6 tháng |
| 2023 | 60 tuổi 9 tháng |
| 2024 | 61 tuổi |
| 2025 | 61 tuổi 3 tháng |
| 2026 | 61 tuổi 6 tháng |
| 2027 | 61 tuổi 9 tháng |
| Từ 2028 về sau | 62 tuổi |
Bảng trên cho thấy tuổi nghỉ hưu của lao động nam được điều chỉnh tăng dần theo từng năm theo lộ trình quy định tại Nghị định 135/2020/NĐ-CP, cho đến khi đạt mốc 62 tuổi từ năm 2028 trở đi. Việc nắm rõ từng mốc tuổi nghỉ hưu theo năm giúp người nộp thuế xác định chính xác thời điểm cha hoặc người thân nam trong gia đình đã ngoài độ tuổi lao động, từ đó áp dụng đúng quy định khi đăng ký người phụ thuộc trong hồ sơ giảm trừ gia cảnh.
Tuy nhiên, lộ trình điều chỉnh tuổi nghỉ hưu không chỉ áp dụng cho lao động nam. Đối với lao động nữ, pháp luật cũng quy định một lộ trình tăng tuổi nghỉ hưu riêng với tốc độ điều chỉnh khác, nhằm phù hợp với đặc thù lao động và chính sách an sinh xã hội. Phần dưới đây sẽ phân tích chi tiết mức điều chỉnh độ tuổi nghỉ hưu đối với lao động nữ theo quy định hiện hành.
Điều chỉnh tuổi nghỉ hưu đối với lao động nữ
Đối với lao động nữ, tuổi nghỉ hưu tại Việt Nam được điều chỉnh tăng dần theo lộ trình quy định tại Nghị định 135/2020/NĐ-CP. Mỗi năm, độ tuổi nghỉ hưu sẽ tăng thêm 04 tháng cho đến khi đạt mốc 60 tuổi vào năm 2035. Việc nắm rõ lộ trình này giúp người nộp thuế xác định chính xác thời điểm cha mẹ đã ngoài độ tuổi lao động, từ đó kê khai người phụ thuộc để tính giảm trừ gia cảnh đúng quy định. Dưới đây là bảng tổng hợp chi tiết tuổi nghỉ hưu của lao động nữ theo từng năm để bạn tiện tra cứu.
| Năm nghỉ hưu | Tuổi nghỉ hưu |
| 2021 | 55 tuổi 4 tháng |
| 2022 | 55 tuổi 8 tháng |
| 2023 | 56 tuổi |
| 2024 | 56 tuổi 4 tháng |
| 2025 | 56 tuổi 8 tháng |
| 2026 | 57 tuổi |
| 2027 | 57 tuổi 4 tháng |
| 2028 | 57 tuổi 8 tháng |
| 2029 | 58 tuổi |
| 2030 | 58 tuổi 4tháng |
| 2031 | 58 tuổi 8 tháng |
| 2032 | 59 tuổi |
| 2033 | 59 tuổi 4 tháng |
| 2034 | 59 tuổi 8 tháng |
| Từ 2035 về sau | 60 tuổi |
Qua bảng lộ trình trên có thể thấy tuổi nghỉ hưu của lao động nữ được điều chỉnh tăng dần từng năm theo quy định tại Nghị định 135/2020/NĐ-CP, từ 55 tuổi 4 tháng vào năm 2021 và đạt mức 60 tuổi kể từ năm 2035. Sự thay đổi này không chỉ ảnh hưởng đến chính sách lao động mà còn là căn cứ quan trọng để cơ quan thuế xác định cha mẹ đã ngoài độ tuổi lao động khi đăng ký người phụ thuộc. Vì vậy, khi kê khai giảm trừ gia cảnh trong các năm tính thuế, người nộp thuế cần đối chiếu chính xác mốc tuổi nghỉ hưu tương ứng với từng năm để xác định cha mẹ có đủ điều kiện làm người phụ thuộc hay không, tránh nhầm lẫn với quy định tuổi nghỉ hưu cũ trước đây.
Важное примечание:
- 2 Bảng trên cho thấy sự tăng dần của tuổi nghỉ hưu qua từng năm. Nhờ đó, người nộp thuế có thể dễ dàng xác định mốc tuổi áp dụng cho năm quyết toán thuế cụ thể.
- Một điểm cần lưu ý là tuổi nghỉ hưu được tính theo tháng, do đó việc xác định người phụ thuộc cần dựa trên ngày tháng năm sinh chính xác thay vì chỉ căn cứ vào năm sinh.
Độ tuổi người phụ thuộc là cha mẹ theo quy định năm 2026
Dựa trên lộ trình tăng tuổi nghỉ hưu tại Nghị định 135/2020/NĐ-CP, có thể xác định mốc năm sinh của cha mẹ đủ điều kiện đăng ký người phụ thuộc trong năm 2026. Dưới đây là bảng tra cứu năm sinh người phụ thuộc là cha mẹ:
| Объект | Mốc năm sinh đủ điều kiện | Примечание |
| Cha đẻ, cha vợ, cha chồng | Sinh từ tháng 06/1964 trở về trước | Đủ 61 tuổi 6 tháng vào năm 2026 |
| Mẹ đẻ, mẹ vợ, mẹ chồng | Sinh từ năm 1969 trở về trước | Đủ 57 tuổi vào năm 2026 |
Bảng tra cứu này áp dụng đối với người lao động làm việc trong điều kiện lao động bình thường.
Trong các trường hợp đặc biệt như:
- Nghỉ hưu sớm
- Nghỉ hưu do suy giảm khả năng lao động
- Nghề nghiệp nặng nhọc độc hại
Tuổi nghỉ hưu có thể thấp hơn tối đa 05 năm so với quy định chung. Khi đó, hồ sơ chứng minh cần đầy đủ hơn để cơ quan thuế chấp nhận.
Cách xác định thời điểm bắt đầu tính giảm trừ gia cảnh
Việc xác định đúng tháng bắt đầu giảm trừ có thể giúp người nộp thuế tối ưu đáng kể số thuế phải nộp trong năm.
Theo quy định của pháp luật thuế, thời điểm tính giảm trừ được xác định dựa trên thời điểm phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng.
Một số tình huống phổ biến gồm:
- Cha mẹ đã ngoài độ tuổi lao động từ trước năm 2026: Nếu hồ sơ đăng ký người phụ thuộc được nộp đúng thời hạn, người nộp thuế có thể được tính giảm trừ cho toàn bộ năm 2026.
- Cha mẹ đủ tuổi nghỉ hưu trong năm 2026: Trường hợp này, giảm trừ gia cảnh thường được tính từ tháng tiếp theo sau khi cha mẹ đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định pháp luật.
- Cha mẹ nghỉ hưu sớm do suy giảm khả năng lao động: Thời điểm bắt đầu giảm trừ sẽ căn cứ vào ngày kết luận của Hội đồng giám định y khoa hoặc quyết định nghỉ hưu.
Hồ sơ chứng minh người phụ thuộc là cha mẹ
Sau khi xác định cha mẹ đáp ứng điều kiện về độ tuổi và thu nhập, người nộp thuế cần chuẩn bị bộ hồ sơ chứng minh để nộp cho cơ quan thuế hoặc đơn vị chi trả thu nhập.
Thông thường, hồ sơ bao gồm:
- Bản sao thẻ căn cước công dân hoặc căn cước (CCCD) của người phụ thuộc
- Giấy tờ chứng minh quan hệ như giấy khai sinh hoặc xác nhận thông tin cư trú.
Đối với người trong độ tuổi lao động nhưng mất khả năng lao động:
- Giấy chứng nhận khuyết tật
- Hồ sơ bệnh án hoặc biên bản giám định y khoa
Việc chuẩn bị hồ sơ đầy đủ ngay từ đầu sẽ giúp quá trình đăng ký người phụ thuộc diễn ra nhanh chóng và tránh bị cơ quan thuế yêu cầu bổ sung.
Những sai sót thường gặp khi áp dụng Nghị định 135/2020/NĐ-CP
Trong thực tế quyết toán thuế thu nhập cá nhân, nhiều cá nhân vẫn mắc phải các sai sót phổ biến như:
- Sử dụng tuổi nghỉ hưu cũ (60 tuổi nam, 55 tuổi nữ) thay vì lộ trình mới
- Đăng ký trùng người phụ thuộc cho nhiều người nộp thuế trong cùng năm
- Không cập nhật khi thu nhập của cha mẹ vượt quá mức quy định
Những sai sót này có thể dẫn đến việc bị loại giảm trừ gia cảnh hoặc truy thu thuế khi cơ quan thuế kiểm tra hồ sơ.
Do đó, nhiều doanh nghiệp hiện nay lựa chọn бухгалтерские услуги или tư vấn kế toán thuế chuyên nghiệp để kiểm tra lại hồ sơ trước khi quyết toán, đặc biệt đối với các trường hợp có nhiều người phụ thuộc.
Заключить
Việc hiểu đúng và áp dụng chính xác các quy định tại Nghị định 135/2020/NĐ-CP giúp người nộp thuế tận dụng hợp pháp quyền lợi giảm trừ gia cảnh khi nuôi dưỡng cha mẹ.
Trong bối cảnh tuổi nghỉ hưu đang thay đổi theo lộ trình, người nộp thuế cần đặc biệt chú ý đến:
- Mốc tuổi nghỉ hưu của từng năm
- Tháng sinh cụ thể của cha mẹ
- Điều kiện thu nhập và hồ sơ chứng minh
Việc chủ động rà soát và cập nhật hồ sơ người phụ thuộc ngay từ đầu năm 2026 sẽ giúp quá trình quyết toán thuế thu nhập cá nhân diễn ra thuận lợi, chính xác và hạn chế rủi ro bị truy thu hoặc xử phạt.
Контактная информация MAN – Сеть ведущих бухгалтеров
- Адрес: № 19А, улица 43, район Тан Туан, Хошимин
- Мобильный/Зало: 0903 963 163 – 0903 428 622
- Электронная почта: man@man.net.vn
Производство контента: Г-н Ле Хоанг Туен – Основатель и генеральный директор MAN – Master Accountant Network, вьетнамский аудитор CPA с более чем 30-летним опытом работы в сфере бухгалтерского учета, аудита и финансового консалтинга.
