Kể từ ngày 01/07/2026, hệ thống an sinh xã hội tại Việt Nam chính thức bước vào một giai đoạn vận hành mới với việc áp dụng đồng bộ hàng loạt các văn bản luật và nghị định hướng dẫn. Đối với bộ phận kế toán và các chủ doanh nghiệp trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, việc nắm vững những thay đổi về mức đóng BHXH và BHYT là yêu cầu bắt buộc để đảm bảo tính tuân thủ pháp lý, thực hiện đúng chế độ cho người lao động và tối ưu hóa kế hoạch chi phí của đơn vị.
Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cho bạn bức tranh toàn cảnh, chi tiết và chính xác nhất về các cập nhật quan trọng này theo hướng dẫn mới nhất từ Bảo hiểm xã hội TP.HCM.
Cơ sở pháp lý quyết định sự thay đổi về mức đóng BHXH và BHYT từ ngày 01/7/2026
Để xây dựng hệ thống chứng từ kế toán và thiết lập bảng tính lương hợp lệ, người làm nghề cần hiểu rõ nguồn gốc pháp lý của các số liệu áp dụng. Những thay đổi về mức đóng BHXH và BHYT từ giữa năm 2026 được thiết lập vững chắc dựa trên các căn cứ sau:
- Khoản 13 Điều 144 Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15.
- Điểm b Khoản 5 Điều 3 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều Luật Bảo hiểm y tế số 51/2024/QH15.
- Luật Việc làm số 74/2025/QH15.
- Luật An toàn Vệ sinh Lao động năm 2015.
- Nghị định số 158/2025/NĐ-CP ngày 25/06/2025 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật BHXH về BHXH bắt buộc.
- Nghị định số 159/2025/NĐ-CP ngày 25/06/2025 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật BHXH về BHXH tự nguyện.
- Nghị định số 188/2025/NĐ-CP ngày 25/06/2025 quy định chi tiết một số điều của Luật BHYT.
- Nghị định số 293/2025/NĐ-CP ngày 10/11/2025 quy định mức lương tối thiểu đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động.
- Nghị định số 161/2026/NĐ-CP ngày 15/05/2026 quy định mức lương cơ sở và chế độ tiền thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang.
Để có thể chủ động thích ứng với các thay đổi về mức đóng BHXH và BHYT, việc nắm vững gốc rễ pháp lý của hệ thống văn bản này sẽ giúp doanh nghiệp tự tin giải trình số liệu trước các đoàn thanh tra, kiểm tra liên ngành.
Hướng dẫn chi tiết thay đổi về mức đóng BHXH và BHYT đối với nhóm Học sinh, Sinh viên
Đối tượng học sinh, sinh viên là nhóm có quy mô tham gia BHYT rất lớn tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn TP.HCM. Việc áp dụng mức tham chiếu mới kéo theo những thay đổi căn bản trong mức đóng thực tế và phương thức quản lý tại các nhà trường.
Đối tượng và nguyên tắc chuyển đổi thẻ tham gia
Tất cả HSSV đang theo học tại các cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân trên địa bàn TP.HCM đều thuộc diện tham gia bắt buộc. Ngoại trừ các trường hợp đã được cấp thẻ BHYT theo các nhóm đối tượng khác (như thân nhân quân đội, công an, hộ nghèo…) hoặc HSSV nước ngoài không được cấp học bổng từ Ngân sách của Nhà nước Việt Nam.
Lưu ý cho bộ phận kế toán giáo dục: Đối với HSSV đã tham gia BHYT hộ gia đình trước đó, quy định bắt buộc là phải chuyển sang tham gia BHYT HSSV tại cơ sở giáo dục đang theo học để nhà trường có cơ sở trích kinh phí chăm sóc sức khỏe ban đầu theo đúng quy định pháp luật.
Công thức và bảng tra cứu mức đóng BHYT cho HSSV
Số tiền đóng BHYT của HSSV được tính toán thống nhất theo công thức sau:
|
Số tiền đóng BHYT = Mức tham chiếu x 4.5% x Số tháng tham gia |
Với mức tham chiếu mới là 2.530.000 đồng/tháng, tổng mức phí đóng gốc cho 1 tháng là:
|
Mức phí gốc 1 tháng = 2.530.000 x 4.5% = 113.850 đồng/tháng |
Nắm vững nền tảng này sẽ giúp nhà trường dễ dàng phổ biến các thay đổi về mức đóng BHXH và BHYT này đến phụ huynh và học sinh một cách rõ ràng, minh bạch.
Đối với Học sinh được hỗ trợ 100% mức đóng tại TP.HCM
Nhóm học sinh nhận được sự hỗ trợ kép 50% từ Ngân sách Nhà nước theo Luật BHYT và 50% từ Ngân sách TP.HCM theo Nghị quyết số 56/2025/NQ-HĐND. Như vậy, thực tế học sinh được miễn toàn bộ.
| Phương thức đóng | Ngân sách Nhà nước hỗ trợ | Ngân sách địa phương hỗ trợ | Tổng mức đóng BHYT | Học sinh thực tế đóng |
| 3 месяца | 170.775 đồng | 170.775 đồng | 341.550 đồng | 0 |
| 6 tháng | 341.550 đồng | 341.550 đồng | 683.100 đồng | 0 |
| 12 tháng | 683.100 đồng | 683.100 đồng | 1.366.200 | 0 |
Đối với Sinh viên được hỗ trợ 50%
Sinh viên chỉ nhận mức hỗ trợ 50% từ Ngân sách Nhà nước theo quy định của Luật BHYT, 50% còn lại do sinh viên tự đóng thông qua cơ sở đào tạo:
| Phương thức đóng | Ngân sách Nhà nước hỗ trợ | Sinh viên đóng thực tế | Tổng mức BHYT |
| 3 месяца | 170.775 đồng | 170.775 đồng | 341.550 đồng |
| 6 tháng | 341.550 đồng | 341.550 đồng | 683.100 đồng |
| 12 tháng | 683.100 đồng | 683.100 đồng | 1.366.200 đồng |
Những thay đổi về mức đóng BHXH và BHYT tự nguyện và BHYT hộ gia đình
An sinh xã hội dành cho người lao động tự do và hộ gia đình tại TP.HCM từ ngày 01/07/2026 cũng ghi nhận các cột mốc chi phí mới dựa trên mức tham chiếu 2.530.000 đồng/tháng.
Bảng giá BHYT hộ gia đình theo thang điểm giảm trừ lũy thoái
Chính sách giảm trừ mức đóng cho các thành viên cùng tham gia trong một hộ gia đình tiếp tục được duy trì, giúp giảm bớt gánh nặng tài chính cho các gia đình đông người. Để hiểu rõ hơn tác động của các thay đổi về mức đóng BHXH và BHYT đối với quy mô gia đình, kế toán nắm vững quy định cụ thể như sau:
|
Mức đóng thành viên = Mức tham chiếu x 4.5% x Tỷ lệ hưởng x Số tháng tham gia |
Chi tiết bảng tra cứu tiền đóng BHYT hộ gia đình từ ngày 01/07/2026 (đơn vị tính: VND):
| Thứ tự thành viên | Mức đóng 3 tháng | Mức đóng 6 tháng | Mức đóng 12 tháng | Mức đóng thực tế/tháng |
| Người thứ 1 (100%) | 341.550 | 683.100 | 1.366.200 | 113.850 |
| Người thứ 2 (70%) | 239.085 | 478.170 | 956.340 | 79.695 |
| Người thứ 3 (60%) | 204.930 | 409.860 | 819.720 | 68.310 |
| Người thứ 4 (50%) | 170.775 | 341.550 | 683.100 | 56.925 |
| Người thứ 5 trở đi (40%) | 136.620 | 273.240 | 546.480 | 45.540 |
Quy định đóng BHXH tự nguyện năm 2026
Người tham gia BHXH tự nguyện được tự chọn mức thu nhập tháng làm căn cứ đóng, nhưng phải tuân thủ giới hạn sàn và trần pháp định sau:
- Mức sàn (Thấp nhất): Bằng mức chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn là 1.500.000 đồng/tháng.
- Mức trần (Cao nhất): Bằng 20 lần mức tham chiếu, tương đương 50.600.000 đồng/tháng.
Để khuyến khích người dân tham gia song hành cùng các thay đổi về mức đóng BHXH và BHYT mới, Nhà nước hỗ trợ tiền đóng hàng tháng theo tỷ lệ % tính trên mức đóng BHXH hằng tháng theo mức chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn (thời gian hỗ trợ tối đa là 10 năm. Với tỷ lệ đóng BHXH tự nguyện cố định là 22%, mức đóng tiêu chuẩn tại mức chuẩn nghèo nông thôn là:
|
Mức tiêu chuẩn nông thôn = 1.500.000 x 22% = 330.000 đồng/tháng |
Số tiền hỗ trợ thực tế từ ngân sách được tính theo công thức:
|
Số tiền hỗ trợ hàng tháng = 330.000 x Tỷ lệ hỗ trợ |
Bảng chi tiết mức hỗ trợ cho từng đối tượng từ ngày 01/07/2026 (đơn vị tính VNĐ/tháng):
| Nhóm đối tượng | Tỷ lệ hỗ trợ | Ngân sách Nhà nước hỗ trợ | Người dân thực đóng |
| Hộ nghèo; người sống tại xã đảo, đặc khu | 80% | 264.000 | 66.000 |
| Hộ cận nghèo | 65% | 214.500 | 115.500 |
| Dân tộc thiểu số | 30% | 99.000 | 231.000 |
| Người tham gia khác | 20% | 66.000 | 264.000 |
Важное примечание: Nếu một người tham gia thuộc diện được hỗ trợ ở nhiều mức khác nhau, cơ quan BHXH sẽ áp dụng mức hỗ trợ cao nhất cho đối tượng đó.
Tác động từ những thay đổi về mức đóng BHXH và BHYT bắt buộc đối với khối doanh nghiệp
Đây là phần nghiệp vụ trọng tâm được các kế toán doanh nghiệp đặc biệt quan tâm. Việc điều chỉnh mức tham chiếu lên 2.530.000 đồng/tháng ảnh hưởng trực tiếp đến giới hạn đóng bảo hiểm bắt buộc tại mỗi kỳ tính lương.
Khung trần và sàn làm căn cứ đóng bảo hiểm bắt buộc
Dưới đây là chi tiết các quy định mới nhất liên quan đến thay đổi về mức đóng BHXH và BHYT bắt buộc áp dụng từ ngày 01/07/2026 mà kế toán tiền lương cần lưu ý:
Đối với bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm tai nạn lao động – bệnh nghề nghiệp
- Mức lương làm căn cứ thấp nhất: Bằng mức tham chiếu.
- Mức lương làm căn cứ cao nhất: Bằng 20 lần mức tham chiếu, tức 50.600.000 đồng/tháng.
Đối với bảo hiểm thất nghiệp
- Mức lương làm căn cứ thấp nhất: Bằng mức tham chiếu
- Mức lương làm căn cứ cao nhất: Bằng 20 lần mức lương tối thiểu vùng tại thời điểm đóng.
Bên cạnh đó, đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) chưa thiết lập được bộ phận nhân sự chuyên sâu, việc cân nhắc giải pháp нанять бухгалтерские услуги ngoài uy tín là một phương án chiến lược giúp đơn vị tối ưu hóa chi phí vận hành, đồng thời giải phóng gánh nặng theo dõi hồ sơ pháp lý phức tạp.
Bảng lương tối thiểu vùng tại TP.HCM áp dụng cho năm 2026
Để xác định chính xác mức trần đóng bảo hiểm tai nạn (BHTN) cho người lao động, kế toán doanh nghiệp tại TP.HCM cần áp dụng bảng lương tối thiểu vùng theo địa bàn hoạt động quy định tại Nghị định số 293/2025/NĐ-CP и Công văn số 9335/SNV-LĐTLBHXH ngày 18/11/2025 của Sở Nội vụ Thành phố:
| Địa bàn áp dụng | Mức lương tối thiểu theo tháng | Mức lương tối thiểu theo giờ | Mức lương làm căn cứ đóng BHTN cao nhất |
| Vùng I (Các Quận và Tp. Thủ Đức, các huyện Củ Chi, Hóc Môn, Bình Chánh, Nhà Bè) | 5.310.000 | 25.500 | 106.200.000 |
| Vùng II (Huyện Cần Giờ) | 4.730.000 | 22.700 | 94.600.000 |
| Vùng III (Không áp dụng tại địa bàn TP.HCM, quy định mức chung) | 4.140.000 | 20.000 | 82.820.000 |
Kế toán cần đối chiếu kỹ địa điểm đăng ký kinh doanh và địa bàn làm việc thực tế của người lao động để áp dụng mức trần đóng BHTN chính xác, tránh các sai sót dẫn đến việc phải điều chỉnh dữ liệu hoặc truy thu phức tạp sau này.
Cơ chế không hồi tố và tự động cập nhật khi áp dụng thay đổi về mức đóng BHXH và BHYT
Cơ quan Bảo hiểm xã hội Thành phố Hồ Chí Minh đã đưa ra những hướng dẫn mang tính thực tiễn cao, giúp giảm thiểu tối đa các thủ tục hành chính không cần thiết cho cả đơn vị sử dụng lao động và người dân.
Nguyên tắc không điều chỉnh chênh lệch
Đối với những người tham gia BHYT hoặc BHXH tự nguyện đã lựa chọn phương thức đóng trước theo chu kỳ 3 tháng, 6 tháng, 12 tháng hoặc đã đóng một lần cho nhiều năm về sau:
- Nếu trong khoảng thời gian thẻ bảo hiểm còn hạn sử dụng có sự thay đổi về đối tượng được hỗ trợ, thay đổi mức chuẩn nghèo nông thôn, mức đóng BHYT hay mức tham chiếu mới, sẽ không thực hiện điều chỉnh mức chênh lệch số tiền đã đóng trước đó.
- Không được hoàn trả phần chênh lệch phát sinh do điều chỉnh đối với thời gian còn lại đã đóng tiền trước đó.
Đây là một quy định nhân văn, giúp giảm tải áp lực tài chính và thủ tục khi có những thay đổi về mức đóng BHXH và BHYT định kỳ.
Cơ chế tự động điều chỉnh của cơ quan BHXH đối với doanh nghiệp
Nhằm tạo điều kiện thuận lợi tối đa và tiết kiệm thời gian cho doanh nghiệp trước các thay đổi về mức đóng BHXH và BHYT từ 01/07/2026, cơ quan BHXH TP.HCM sẽ áp dụng cơ chế tự động quét hệ thống:
- Trường hợp tự động điều chỉnh: Đối với các đơn vị sử dụng lao động đã kê khai đúng, chính xác mức lương và các khoản phụ cấp lương trên hợp đồng lao động của nhân viên trước đó, hệ thống của cơ quan BHXH sẽ tự động điều chỉnh mức lương đóng bảo hiểm bắt buộc tối đa (mức trần mới) theo mức tham chiếu mới. Kế toán doanh nghiệp hoàn toàn không phải lập và nộp hồ sơ điều chỉnh lên cơ quan bảo hiểm.
- Trường hợp bắt buộc nộp hồ sơ: Nếu doanh nghiệp chưa kê khai đúng mức lương và phụ cấp theo hợp đồng lao động thực tế của người lao động, bộ phận kế toán phối hợp cùng phòng ban C&B lập hồ sơ điều chỉnh mức lương đóng BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ-BNN kịp thời theo đúng quy định để đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho nhân viên.
Đối với các doanh nghiệp đang tìm kiếm giải pháp tối ưu hóa vận hành thông qua các đơn vị cung cấp бухгалтерские услуги, việc nắm vững những thay đổi về mức đóng BHXH và BHYT là yêu cầu bắt buộc để đảm bảo tính tuân thủ pháp lý, thực hiện đúng chế độ cho người lao động và tối ưu hóa kế hoạch chi phí của đơn vị.
Заключение и рекомендации
Sự thay đổi về mức đóng BHXH và BHYT áp dụng từ ngày 01/07/2026 đặt ra yêu cầu cao về sự cẩn trọng và chuẩn xác trong công tác quản trị nhân sự, kế toán và tài chính của doanh nghiệp.
Trước những thay đổi về mức đóng BHXH và BHYT nói riêng và an sinh xã hội nói chung. Bộ phận kế toán doanh nghiệp và phòng ban nhân sự cần thực hiện:
- Rà soát danh sách chạm trần: Lọc ngay danh sách những người lao động có mức lương đóng bảo hiểm thực tế đang chạm ngưỡng trần đóng cũ để chuẩn bị tuân thủ quy định mới.
- Kiểm tra tính đồng bộ dữ liệu: Đối chiếu kỹ lưỡng thông tin tiền lương đã kê khai trên phần mềm bảo hiểm xã hội với hợp đồng lao động thực tế để hệ thống tự động cập nhật chính xác trước những thay đổi về mức đóng BHXH và BHYT sắp tới, tránh sai sót dữ liệu.
- Phổ biến chính sách: Cập nhật thông tin về bảng giá đóng BHYT hộ gia đình mới và mức hỗ trợ đóng BHXH tự nguyện cho người lao động để họ chủ động kế hoạch đóng bảo hiểm cho người thân.
Mọi thắc mắc cần được giải đáp, Quý doanh nghiệp vui lòng liên hệ MAN – Master Accountant Network để được hỗ trợ và tư vấn chuyên sâu!
Контактная информация MAN – Сеть ведущих бухгалтеров
- Адрес: № 19А, улица 43, район Тан Туан, Хошимин
- Мобильный/Зало: 0903 963 163 – 0903 428 622
- Электронная почта: man@man.net.vn
Производство контента: Г-н Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính.
